SA/Kr 413/94

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-07-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy podatnik nie złożył w terminie oświadczenia o wyborze zwolnienia, nie prowadził ewidencji sprzedaży i zakupu, a także nie złożył deklaracji podatkowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku od towarów i usług. Podatnik nie złożył w terminie oświadczenia o zwolnienie, co skutkowało obowiązkiem opodatkowania sprzedaży. Brak prowadzenia ewidencji i złożenia deklaracji uzasadniał ustalenie zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania na podstawie niezaewidencjonowanej sprzedaży.
Stan faktyczny
Ewa Z. zarejestrowała się do podatku od towarów i usług (VAT) z uwagi na wysoki obrót w 1992 roku. Nie złożyła jednak w ustawowym terminie oświadczenia o wyborze zwolnienia z VAT, nie prowadziła rejestrów sprzedaży i zakupu, ani nie złożyła deklaracji podatkowej. Organy podatkowe oszacowały należny podatek VAT na kwotę 27.103.000 zł. Skarżąca podniosła, że oświadczenie o zwolnieniu zostało złożone za pośrednictwem osób trzecich, a także wskazała na swoją trudną sytuację rodzinną i finansową.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Ewy Z.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny (...) po rozpoznaniu w dniu sprawy ze skargi Ewy Z. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 30.11.1993 r. (..) w przedmiocie podatku od towarów i usług - skargę oddala. Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia 30.11.1993 r. (...) uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w O.-S. z dnia 18.10.1993 r. (...) w sprawie podatku od towarów i usług za okres od 5.07.1993 r. do 31.07.1993 r. i ustaliła Ewie Z. podatek należny w kwocie 27.103.000 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Ewa Z. z uwagi na osiągnięty w roku 1992 obrót ponad 600.000.000 zł dokonała w dniu 5.04.1993 r. rejestracji w podatku od towarów i usług, jednakże w obowiązującym terminie tj. do dnia 3.09.1993 r. nie złożyła oświadczenia o wyborze zwolnienia od tego podatku. Nie sporządziła też spisu z natury, nie zaprowadziła rejestru zakupu i sprzedaży VAT oraz nie złożyła deklaracji podatkowej. Organy podatkowe przyjęły za obrót dane z książki przychodów i rozchodów, tj. wykazany utarg za miesiąc lipiec 1993 r. w wysokości 150.300.000 zł i ustaliły podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług na kwotę 123.196.700 zł, od której podatek wg stawki 22 procent wyniósł 27.103.000 zł. Na decyzję tę Ewa Z. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Twierdzi w niej, że oświadczenie o wyborze zwolnienia złożyła za pośrednictwem osób trzecich i dopiero w terminie późniejszym dowiedziała się, że nie wpłynęło ono do urzędu skarbowego. W dalszej części skargi podnosi swoją trudną sytuację rodzinną i finansową uniemożliwiającą jej zapłacenie ustalonego podatku. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oznaczony termin złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od opodatkowania przez podatników, których wartość sprzedaży w 1992 r. wynosiła 600 mln do 4 mld złotych, określony został na dzień 3.09.1993 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca nie złożyła w obowiązującym terminie oświadczenia o wyborze zwolnienia. W związku z powyższym, stosownie do postanowień art. 2, art. 5 i art. 6 cyt. ustawy, dokonywana przez skarżącą sprzedaż podlega od dnia 5.07.1993 r. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ponieważ skarżąca nie dopełniła ciążących na niej obowiązków, a więc nie sporządziła spisu z natury towarów handlowych na dzień 5.07.1993 r., nie zaprowadziła ewidencji zakupu i sprzedaży, jak również nie złożyła deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług za lipiec 1993 r., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług ustala się, zgodnie z art. 27 ust. 5 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w oparciu o wartość nie zaewidencjonowanej sprzedaży, w drodze oszacowania i stawki 22 procent - bez prawa obciążania kwoty podatku naliczonego. Natomiast podstawą opodatkowania zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży towarów pomniejszona o kwotę podatku. Brak jest więc podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Przedstawiona w skardze trudna sytuacja finansowa może być ewentualnie podstawą do podjęcia decyzji o zastosowaniu, na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ulg w spłacie ustalonych należności w podatku od towarów i usług, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku w urzędzie skarbowym, ale nie może być, co słusznie zauważa Izba Skarbowa, podstawą do zmiany obliczenia należnego podatku. Z tych względów Sąd na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło