SA/Ł 2094/94
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1995-03-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość nieodpłatnego użytkowania urządzeń technicznych przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? Czy wydatki na wyasfaltowanie dzierżawionego placu stanowią nakłady inwestycyjne podlegające amortyzacji, a jeśli tak, to jaki jest właściwy okres amortyzacji?Ratio decidendi
Wartość nieodpłatnych świadczeń z tytułu użytkowania przekazanych urządzeń technicznych mieści się w pojęciu przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpisy amortyzacyjne od nakładów inwestycyjnych poniesionych na wyasfaltowanie dzierżawionego placu mogą być naliczane dopiero od początku roku następującego po roku poniesienia tych nakładów, a przyjęty przez organy podatkowe 8-letni okres amortyzacji, zgodny z faktycznym okresem dzierżawy, nie narusza obowiązujących przepisów.Stan faktyczny
Urząd Skarbowy ustalił wyższy podatek dochodowy od osób fizycznych za 1992 r. dla Wojciecha D., obejmujący wartość nieodpłatnego użytkowania urządzeń technicznych od spółki H. oraz zawyżone koszty działalności związane z wyasfaltowaniem dzierżawionego placu. Podatnik zakwestionował zaliczenie wartości nieodpłatnych świadczeń do przychodów oraz okres amortyzacji nakładów inwestycyjnych. Izba Skarbowa utrzymała decyzję organu pierwszej instancji. Podatnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, powtarzając zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę.
Urząd Skarbowy po rozpatrzeniu żądania skierowania sprawy z wyniku kontroli na drogę postępowania podatkowego decyzją z 28.2.1994 r., poprzedzoną pisemną analizą akt i projektem wymiaru ustalił dla Wojciecha D. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1992 r. w ogólnej wysokości 333.572.000 zł, wyższej o około 30 mln zł od kwoty podatku zadeklarowanego i wpłaconego przez podatnika. Podstawę do wymierzenia wyższej kwoty należności podatkowej stanowiły ustalenia z kontroli skarbowej, przeprowadzonej w grudniu 1993 r. przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej, w czasie której stwierdzono, że podatnik prowadzący wraz z Rafałem K. w ramach spółki cywilnej D. sprzedaż hurtową drobiu i przetworów drobiarskich nie wykazał za 1992 r. wszystkich przychodów, stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz zawyżył wykazane koszty działalności. Brak wykazania dotyczył przychodów z tytułu nieodpłatnego użytkowania 3 kontenerów chłodniczych, komory chłodniczej, wózka spalinowego oraz 700 szt. pojemników plastikowych, otrzymanych od spółki H. na podstawie umowy z dnia 17.6.1991 r. Zgodnie z umową przekazanie urządzeń do nieodpłatnego używania nastąpiło "w celu intensyfikacji sprzedaży drobiu i przetworów drobiarskich", w które to towary spółka D. zobowiązała się zaopatrywać wyłącznie w spółce H. Z pisemnego oświadczenia Wojciecha D. wynika, że w przypadku dzierżawy urządzeń objętych umową nieodpłatnego użyczenia odpłatność wynosiłaby miesięcznie 5.565.365 zł i odpowiednio rocznie 66.784.380 zł.
Według urzędu skarbowego powyższa roczna wartość dzierżawy stanowiła dla wspólników spółki D. przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./.
Niewłaściwe, zawyżone wykazanie kosztów działalności gospodarczej za 1992 r. dotyczyło zaliczenia do kosztów uzyskania wydatków w ogólnej wysokości 77.613.400 zł związanych z wykonaniem na dzierżawionym placu nawierzchni z asfaltobetonu i z asfaltu lanego. Zdaniem organu podatkowego wydatki te stanowiły nakłady inwestycyjne, które zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ mogły być zaliczone do kosztów działalności wyłącznie w formie odpowiednich odpisów amortyzacyjnych. Jednocześnie urząd skarbowy ustalił, że odpisy amortyzacyjne z tytułu umorzenia powyższych nakładów powinny być rozłożone na 8 lat, zgodnie z umową dzierżawy gruntu oraz dodatkowym oświadczeniem podatnika o 8-letnim okresie dzierżawy. W złożonym odwołaniu podatnik zakwestionował zaliczenie do opodatkowania przychodów z tytułu nieodpłatnego użytkowania urządzeń, otrzymanych od spółki H., i w tym zakresie powołał się na wykładnię Ministerstwa Finansów, zawartą w piśmie z 29.4.1993 r. Nr PO-WB-722-295/93, z którego wynika, że zasady określania nieodpłatnych świadczeń nie odnoszą się do przychodów czasowego użytkowania rzeczy ruchomych stanowiących własność zleceniodawcy, na rzecz którego dana usługa jest wykonywana i które będą mu zwrócone po jej wykonaniu. W zakresie wydatków na cele inwestycyjne, dokonane na dzierżawionym placu, podatnik podniósł, że wysokość stawek amortyzacyjnych powinna być ustalona przy przyjęciu, iż zasadniczy termin umowy dzierżawy wynosił 3 lata, a nie 8 lat.
Po rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego uznając, że podniesione w odwołaniu zarzuty są nieuzasadnione, przy czym w odniesieniu do zarzutu przyjęcia przez urząd skarbowy niewłaściwej stawki odpisu amortyzacyjnego wyjaśniła, że odpisy amortyzacyjne z tytułu wydatków na wyasfaltowanie placu z uwagi na ich ujawnienie w 1993 r. będą odliczane dla wspólników spółki D. dopiero od stycznia 1993 r.
W złożonej do sądu administracyjnego skardze podatnik powtórzył swoje zarzuty zawarte w odwołaniu. Odnośnie zaliczenia mu do przychodów wartości nieodpłatnego świadczenia z tytułu użytkowania urządzeń firmy H. skarżący wyraził pogląd, że przychód z tego rodzaju świadczeń może być wliczony do opodatkowania tylko wówczas, gdy przysparza ono korzyści wyłącznie osobie przyjmującej świadczenie, natomiast w przedmiotowej sprawie oddanie urządzeń do bezpłatnego użytkowania nastąpiło w interesie obu stron. W zakresie zarzutu dotyczącego przyjęcia przez organy podatkowe 8-letniego okresu rozliczenia poniesionych nakładów inwestycyjnych skarżący stwierdził ogólnie, iż przyjęta wysokość stawek odpisów amortyzacyjnych narusza zasady określone w załączniku do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r., jednakże bliżej nie określił naruszonych zasad.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosząc o jej oddalenie podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumentację, zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Od początku prowadzonego przed organami podatkowymi postępowania przedmiotem sporu między skarżącym a tymi organami były jedynie dwa zagadnienia. Pierwsze dotyczyło kwestionowanego przez skarżącego zaliczenia do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. wartości nieodpłatnych świadczeń z tytułu użytkowania urządzeń technicznych, otrzymanych od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością H. Drugi zarzut skarżącego dotyczył ustalenia właściwego okresu rozliczenia nakładów inwestycyjnych poniesionych na pokrycie asfaltem wydzierżawionego placu, gdyż jego zdaniem rozliczenie tych nakładów powinno dotyczyć okresu 3-letniego, a nie 8-letniego, przyjętego przez organy podatkowe. Oba powyższe zarzuty skarżącego w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i mających zastosowanie przepisów prawa podatkowego, nie zasługują na uwzględnienie.
Odnośnie pierwszego zarzutu okolicznością bezsporną było otrzymanie przez skarżącego /i jego wspólnika/ do bezpłatnego użytkowania od firmy H. na podstawie umowy z 17.6.1991 r. określonych urządzeń technicznych, głównie chłodniczych, które były nieodpłatnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej przez cały 1992 r., i osiąganie z tej działalności przychodów.
Wartość tych urządzeń według określenia samego skarżącego wynosiła 509,6 mln zł, a odpłatność za ich ewentualną dzierżawę wynosiłaby 66.784.380 zł rocznie.
Zgodnie z wyraźnym unormowaniem, zawartym w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem do opodatkowania, w zakresie wszystkich źródeł przychodów, m.in. z działalności gospodarczej, jest również wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Należy w tym zakresie zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż w rozpoznanej sprawie wartość nieodpłatnych świadczeń z tytułu użytkowania przekazanych urządzeń technicznych przez firmę H., przyjęta w wysokości wskazanej przez skarżącego, mieści się w pojęciu przychodu z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawidłowo została przyjęta do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 1992 r.
Powołane przez skarżącego pismo Ministerstwa Finansów z 29.4.1993 r. Nr PO3-WB-722-295/93 nie mogło mieć większego znaczenia w sprawie, gdyż niezależnie od tego, iż tego rodzaju pisma nie stanowią prawa i nie mogą być podstawą prawną do podejmowania rozstrzygnięć, to należy również zwrócić uwagę, że dotyczyło ono określonej sprawy z zakresu podatku dochodowego od osób prawnych oraz nieco innego stanu faktycznego niż w rozpoznanej sprawie. Nie znajduje również żadnego uzasadnienia wyrażony w skardze pogląd, iż art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy jedynie sytuacji, gdy nieodpłatne świadczenie przysparza wyłącznie korzyści osobie je przyjmującej.
Jest rzeczą oczywistą, że wartość nieodpłatnego świadczenia, stanowiąca w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód do opodatkowania, powinna być ustalona po stronie każdej osoby fizycznej otrzymującej tego rodzaju świadczenie z tym, że w przypadku umowy zawartej ze spółką o.o. H. /będącą osobą prawną/ przychód ten mógł być ustalany wyłącznie po stronie skarżącego i jego wspólnika.
W zakresie drugiego zarzutu skargi, dotyczącego ustalenia przez organy podatkowe 8-letniego okresu rozliczenia nakładów inwestycyjnych w wysokości 77.613.400 zł, dokonanych na wyasfaltowanie dzierżawionego placu i kwestionowanie w związku z tym przyjętych zbyt niskich odpisów amortyzacyjnych należy stwierdzić, że zarzut ten w stosunku do 1992 r. jest całkowicie bezpodstawny i prawdopodobnie wyniknął z niezrozumienia przez skarżącego wydanych przez organy podatkowe decyzji podatkowych. Jak bowiem wynika z akt sprawy /zostało to wyraźnie zaznaczone zwłaszcza w zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej oraz w odpowiedzi na skargę/ - odpisy amortyzacyjne od poniesionych w 1992 r. nakładów inwestycyjnych w obecnym środku trwałym /wyasfaltowanie placu/ nie były w ogóle naliczane za 1992 r., gdyż zgodnie z par. 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe (...) /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ mogły być one naliczane dopiero od początku 1993 r. Na marginesie tego zagadnienia należy jednak zaznaczyć, że zgodnie ze znajdującym się w sprawie materiałem dowodowym /zwłaszcza zgodnie z oświadczeniem skarżącego, złożonym w dniu 15.2.1994 r. w toku postępowania podatkowego o faktycznym przedłużeniu umowy dzierżawy placu do ogółem 8 lat/ przyjęty przez organy podatkowe okres amortyzacji nakładów nie narusza obowiązujących przepisów prawa.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło