SA/Lu 1194/92
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1993-05-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, który na podstawie cesji praw nabył wierzytelność wobec Skarbu Państwa, może złożyć wniosek o potrącenie tej wierzytelności z podatku dochodowego od osób fizycznych, który jest zobowiązany pobrać i odprowadzić od wynagrodzeń wypłacanych swoim pracownikom?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, uprawnionym do złożenia wniosku o potrącenie jest wyłącznie podatnik. Skarżące Przedsiębiorstwo, będące płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń swoich pracowników, nie jest podatnikiem w rozumieniu tego przepisu. Wierzytelność wobec Skarbu Państwa, którą Przedsiębiorstwo nabyło, nie jest wierzytelnością osób fizycznych, którym Przedsiębiorstwo wypłaciło wynagrodzenia i od których jest zobowiązane pobrać podatek.Stan faktyczny
Urząd Skarbowy nie wyraził zgody na potrącenie przez Przedsiębiorstwo Produkcji Elementów Budowlanych należności za roboty budowlano-montażowe z podatku dochodowego od osób fizycznych za 1-2.1992 r. Przedsiębiorstwo argumentowało, że jako płatnik i podmiot ponoszący odpowiedzialność majątkową za podatek, może dokonać potrącenia na podstawie cesji wierzytelności. Izba Skarbowa utrzymała decyzję organu I instancji, wskazując, że wnioskodawcą potrącenia może być tylko podatnik. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do NSA, powielając argumentację.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę.
Urząd Skarbowy w Ch. rozpatrując wniosek Przedsiębiorstwa Produkcji Elementów Budowlanych w R. z 11.5.1992 r. - decyzją z 9.6.1992 r. nie wyraził zgody na dokonanie potrącenia - z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności z tytułu niezapłaconych przez Kuratorów Oświaty i Wychowania należności za roboty budowlano-montażowe - podatku dochodowego od osób fizycznych za 1-2.1992 r. w łącznej kwocie 175.155.000 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo podniosło, iż zgodnie z art. 31 i art. 37 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zakład pracy nie tylko jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, ale ponosi również odpowiedzialność finansową za jego odprowadzenie. Ponadto, zgodnie z art. 14 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zakład pracy odpowiada swoim majątkiem za podatek nie pobrany od podatnika i skoro - na podstawie cesji praw - wierzytelność stała się z mocy prawa własnością Przedsiębiorstwa, a Przedsiębiorstwo to odpowiada swoim majątkiem za podatek nie pobrany od podatnika, może regulować nim zobowiązanie podatkowe podatnika.
Izba Skarbowa nie podzieliła poglądów oraz zarzutów odwołania i decyzją z 16.7.1992 r., utrzymała w mocy decyzję I instancji.
W skardze do NSA Przedsiębiorstwo powieliło argumenty odwołania, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie dokonania potrącenia.
W odpowiedzi na skargę Izba wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy konsekwentnie utrzymuje, iż z treści art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości wynika, że uprawnionym do złożenia wniosku o dokonanie potrącenia /o którym jest mowa w sprawie niniejszej/ jest podatnik zobowiązany do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa określonego zobowiązania podatkowego. W sprawie niniejszej skarżące Przedsiębiorstwo jest jedynie płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dokonywanych wypłat wynagrodzeń własnym pracownikom.
Rozpoznając na rozprawie złożoną skargę, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do następujących ustaleń i wniosków.
Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, bowiem zarówno decyzja zaskarżona, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Urzędu Skarbowego nie naruszają przepisów prawa materialnego, zwłaszcza zaś przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ani też art. 31, art. 37, art. 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie naruszają także, wbrew sugestiom skargi, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W świetle art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, uprawnionym do złożenia wniosku o dokonanie potrącenia jest wyłącznie podatnik.
W sprawie niniejszej skarżące Przedsiębiorstwo jest jedynie płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych /o czym była już oddzielnie mowa/ z tytułu dokonanych wypłat własnych pracownikom. Słuszne jest więc stanowisko organu odwoławczego, odzwierciedlone w zaskarżonej decyzji, jak też w odpowiedzi na skargę, iż podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych są wyłącznie osoby, którym strona skarżąca wypłaciła /w miesiącach: od stycznia do lutego 1992 r./ wynagrodzenia, nie zaś skarżące Przedsiębiorstwo. Tylko więc te osoby, stosownie do powołanego wyżej art. 28 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, mogą wystąpić - w przypadku posiadania wobec Skarbu Państwa określonych wierzytelności - z wnioskiem o ich potrącenie.
Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wierzytelność Kuratorium Oświaty i Wychowania jest wierzytelnością skarżącego Przedsiębiorstwa jako osoby prawnej. Nie jest to natomiast wierzytelność osób, którym strona skarżąca obowiązana była obliczyć, pobrać i odprowadzić do budżetu pobrane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w związku z wypłaceniem im, za konkretny okres, konkretnego rodzaju świadczenia rodzącego powstanie zobowiązania podatkowego w tymże podatku.
Podnieść także trzeba, iż art. 14 ustawy o zobowiązaniach podatkowych expressis verbis reguluje kwestię odpowiedzialności płatników określonych rodzajów zobowiązań podatkowych z tytułu niedopełnienia obowiązków płatnika, określonych zarówno w art. 14 ust. 2 tej ustawy, jak też w innych ustawach podatkowych. Powołany wyżej art. 14 nie pozostaje w związku z treścią art. 28 tejże ustawy, ponieważ przepisy te regulują dwie różne kwestie dotyczące zobowiązań podatkowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny - na mocy art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło