SA/Lu 1292/93

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-03-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki ponoszone przez zakład pracy na szkolenie pracownika na studiach podyplomowych stanowią przychód pracownika podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Wydatki ponoszone przez zakład pracy na szkolenie pracownika na studiach podyplomowych są przychodami pracownika podlegającymi doliczeniu do pozostałych przychodów ze stosunku pracy celem ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko to znajduje oparcie w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który traktuje świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika jako przychód ze stosunku pracy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwrot części podatku dochodowego, ponieważ jej pracodawca doliczył do jej dochodu kwotę 14.460.000 zł stanowiącą koszty studiów podyplomowych, które pracodawca pokrył. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając te koszty za przychód pracownika. Skarżąca argumentowała, że została skierowana na studia przez pracodawcę i nie wyraziłaby zgody, gdyby wiedziała o konieczności poniesienia dodatkowych obciążeń podatkowych. W skardze podniosła zarzut dowolnej wykładni przepisów i wskazała na rozbieżne interpretacje organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wydatki ponoszone na szkolenie pracowników na studiach podyplomowych są przychodami pracowników podlegającymi doliczeniu do pozostałych przychodów ze stosunku pracy celem ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych /art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./. Skarżąca Leokadia W. w dniu 20 kwietnia 1993 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w T. wniosek o zwrot części podatku dochodowego pobranego przez płatnika od kwoty 14.460.000 zł stanowiącej koszty uczestnictwa w zajęciach Studium Podyplomowego Bankowości, które to koszty zatrudniający skarżącą Bank przekazał bezpośrednio organizatorowi Studium. W swoim wniosku skarżąca zaznaczyła, że stanowi on odwołanie od informacji podatkowej PIT-11 wystawionej przez pracodawcę, w której zwiększono dochód za wynagrodzenie za pracę o kwotę kosztów poniesionych przez zakład pracy na studia podyplomowe. Skarżąca w motywach wniosku wskazała, że na studia skierowana została przez zakład pracy i opłatę za studia również uiścił bezpośrednio pracodawca. Decyzją z dnia 19 maja 1993 r. Urząd Skarbowy w T. odmówił zwolnienia z opodatkowania kwoty 14.460.000 zł i powołując jako podstawę prawną art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./, wyjaśnił, że za przychody ze stosunku pracy uważa się również świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika i w związku z tym płatnik prawidłowo doliczył do dochodów ze stosunku pracy kwotę zapłaconą za studia podyplomowe. W odwołaniu Leokadia W. zarzuciła, że nie ubiegała się o podjęcie studiów lecz została skierowana przez zakład pracy, który doręczył jej polecenie służbowe ich podjęcia, gdyby zaś była uprzedzona o konieczności poniesienia obciążeń z tego tytułu, nie wyraziłaby zgody na uczestnictwo w zajęciach Studium. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w T. utrzymała w mocy decyzję Urzędu w uzasadnieniu stwierdzając, że dla celów podatkowych zarzuty podniesione w odwołaniu są bez znaczenia, gdyż istotnym jest niekwestionowany fakt sfinansowania przez zakład pracy kształcenia pracownika. Izba wyjaśniła, że zgodnie z art. 9 ust. 1 w cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlega dochód stanowiący nadwyżkę przychodów ze stosunku pracy nad kosztami ich uzyskania osiągniętą w r. podatkowym. Ponieważ na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, przychodem ze stosunku pracy są również świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, więc zakład pracy wykonujący funkcję płatnika zasadnie wykazał kwotę 14.460.000 zł jako przychód ze stosunku pracy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leokadia W. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuca dowolną wykładnię art. 12 ust. 1 w. cyt. ustawy przyjętą przez organy podatkowe. Wskazuje jednocześnie, że z załączonej do skargi interpretacji dokonanej przez Izbę Skarbową w K. wynika, że w przypadku skierowania pracownika na studia podyplomowe opłata poniesiona przez zakład pracy nie jest przychodem pracownika. Zdaniem skarżącej rozbieżne stanowiska zajmowane przez organy podatkowe dowodzą braku ochrony podatnika przed samowolą urzędów skarbowych. Dodatkowo wyjaśnia, że opłata za studia podyplomowe przekazana została bezpośrednio przez zakład pracy na rzecz Szkoły Głównej Handlowej w W. organizującej dokształcanie pracowników banków, na wyjazdy celem uczestniczenia w zajęciach skarżąca otrzymywała każdorazowo delegację służbową, narażała się na skrajne niewygody ponosząc wydatki nie rekompensowane przez zakład, a doliczenie opłaty za studia do podstawy opodatkowania spowodowało przekroczenie II przedziału skali podatkowej i konieczność zapłacenia podatku na rzecz urzędu w kwocie 10.442.000 zł. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie i ustosunkowując się do zarzutów wyjaśnia, że jednolitą interpretację art. 12 ust. 1 w. cyt. ustawy, przedstawiło Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 24 marca 1993 r. skierowanym do Departamentu Kadr NBP w W., w którym stwierdzono, że wydatki ponoszone przez zakład pracy na szkolenie pracowników na studiach podyplomowych są przychodami pracowników. Izba wskazała, że zapłata kwoty 10.442.000 zł po zakończeniu roku podatkowego wynikała z okoliczności pobierania zaliczek w wysokości 20 procent dochodu, a opłata za studia uiszczona przez zakład pracy w grudniu 1992 r. spowodowała konieczność obliczenia podatku według III przedziału skali podatkowej wynikającej z art. 27 ust. 1 w. cyt. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W kontekście bezspornie ustalonych okoliczności sprawy, przyjęta przez organy podatkowe wykładnia art. 12 ust. 1 w. cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasługuje na aprobatę. W postępowaniu odwoławczym ustalono, że skierowanie na studia nastąpiło za zgodą skarżącej wynikającą z dokumentów złożonych w Szkole Głównej Handlowej za pośrednictwem Narodowego Banku Polskiego w W. - Departamentu Kadr, choć okoliczność ta nie mogła przesądzić o zasadności doliczenia świadczenia zakładu pracy w kwocie 14.446.000 zł, poniesionego za skarżącą, do kwoty przychodu ze stosunku pracy. Świadczenie w tej wysokości spowodowało wzrost obciążenia podatkowego skarżącej w kwocie 4.968.000, lecz równocześnie pozwoliło na uniknięcie wydatku finansowego na własne dokształcenie w wysokości 9.492.000 zł. Kształcenie pracowników na poziomie studiów podyplomowych jest niewątpliwie kosztowne, lecz koszt ten ponoszony jest również w interesie własnym pracowników. Stąd zasadne i mające podstawę w art. 12 ust. 1 w. cyt. ustawy, jest stanowisko organów podatkowych, że wydatki ponoszone przez zakład pracy na szkolenie pracowników na studiach podyplomowych są przychodami pracowników podlegającymi doliczeniu do pozostałych przychodów ze stosunku pracy celem ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach podatkowych znajduje się informacja, że skarżąca złożyła za 1992 r. zeznanie podatkowe na druku PIT-32 wykazując jako dochód ze stosunku pracy kwotę obejmującą również kwestionowaną opłatę poniesioną przez zakład pracy za studia skarżącej. W związku z tym decyzja Urzędu Skarbowego wydana w załatwieniu wniosku skarżącej złożonego w trybie art. 175 par. 1 Kpa była bezprzedmiotowa wobec później złożonego zeznania akceptującego pobór zaliczek na podatek przez płatnika oraz wpłaty należnej kwoty podatku wynikającego z prawidłowego zeznania rocznego skarżącej sporządzonego w trybie art. 45 w. cyt. ustawy. Elementem wskazującym na nietrafne zastosowanie art. 175 par. 1 Kpa była okoliczność, że skarżąca kwestionowała informację podatkową płatnika, a nie rozliczenie roczne, które miała obowiązek złożyć urzędowi skarbowemu z powodu osiągnięcia innych dochodów poza uzyskanymi od płatnika. Wskazane uchybienie proceduralne nie ma jednak istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej, lecz wymaga wskazania celem wyeliminowania w przyszłych działaniach organów podatkowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło