SA/Po 1217/95

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1995-12-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udzielanie pożyczek pod zastaw przez podmiot niebędący bankiem i nieposiadający zezwolenia Prezesa NBP na prowadzenie czynności bankowych, stanowi usługę bankową zwolnioną z podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Udzielanie pożyczek pod zastaw przez podmiot niebędący bankiem i nieposiadający zezwolenia Prezesa NBP na prowadzenie czynności bankowych nie stanowi usługi bankowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z 1993 r. W związku z tym, taka działalność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, a organ podatkowy zasadnie określił wysokość należnego podatku.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy określił Spółce z o.o. "A" wysokość podatku VAT za lipiec i sierpień 1993 r., uznając, że udzielanie przez nią pożyczek pod zastaw podlega opodatkowaniu stawką 22%. Spółka odwołała się, twierdząc, że są to usługi bankowe zwolnione z VAT. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Sądu, powtarzając zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

oddala skargę. Urząd Skarbowy w P. decyzją z 1.1.1994 r. określił Spółce z o.o. "A" wysokość podatku należnego od towarów i usług za lipiec 1993 r. w kwocie 144.060.200 zł i za sierpień 1993 r. w kwocie 164.930.600 zł. Za miesiące te podatnik zadeklarował podatek w wysokości: 32.749.000 zł - za lipiec i 55.760.000 zł za sierpień 1993 r., nie uwzględniając podatku od usług polegających na udzielaniu pożyczek pod zastaw, które uznał za usługi bankowe wolne od podatku. Organ podatkowy uznał, że działalność ta, jako wykonywana przez podmiot nie będący bankiem i nie posiadający zezwolenia Prezesa NBP na prowadzenie czynności bankowych, podlega opodatkowaniu według stawki 22 procent. W odwołaniu Spółka "A" w P. zakwestionowała zasadność poniższego rozstrzygnięcia, które - jej zdaniem - jest niezgodne z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ, zgodnie z poz. 13 załącznika nr 2 do tej ustawy, usługi bankowe zwolnione są od podatku. Izba Skarbowa w P. decyzją z 17.8.1994 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z równoczesnym podtrzymaniem zawartego w niej poglądu. W skardze do Sądu Spółka ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług, chyba że czynności te na podstawie art. 7 są zwolnione od podatku. Zwolnieniu od podatku od towarów i usług podlegały m.in. usługi /art. 7 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy/ wymienione w załączniku nr 2 do tej ustawy, a więc także usługi oznaczone symbolem klasyfikacji usług 94-95, tj. usługi w zakresie finansów /poza określonymi wyjątkami/. Wspomniana klasyfikacja w gałęzi 94, branży 941 i podbranży 94101 wymienia, jako usługi finansowe, usługi bankowe, do których zalicza usługi związane z udzielaniem kredytów oraz obsługą obrotu gotówkowego i bezgotówkowego tak w walucie krajowej, jak i zagranicznej. Poza tym w ramach branży 94 w podbranży 94201 wymienione są usługi loteryjne. Branża 95 natomiast dotyczy usług ubezpieczeniowych. Skarżąca Spółka, oprócz innej działalności, udzielała pożyczek pod zastaw, a więc prowadziła lombard. Nie posiadała ona, co jest niesporne, zezwolenia Prezesa NBP na prowadzenie działalności bankowej. Za usługę bankową, jak to wyżej wspomniano, klasyfikacja usług uważa usługi związane z udzielaniem kredytów. W myśl art. 4 i art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe /Dz.U. 1992 nr 72 poz. 359/ pojęcie "kredytu" nie może być utożsamiane z pojęciem "pożyczki". Pożyczka bowiem, zgodnie z art. 720 par. 1 Kc polega na przeniesieniu na pożyczkobiorcę określonej ilości np. pieniędzy. Pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić pożyczkodawcy tę samą ilość pieniędzy /ale nie tych samych/. Skarżąca udzielała więc pożyczek, a nie kredytu, który udzielany jest na określony cel i najczęściej otwierany dla kredytobiorcy na koncie bankowym. Spółka "A" nie świadczyła więc, w świetle powyższych wywodów, usług związanych z udzielaniem kredytów. Potwierdza to również treść aktu notarialnego z 27.7.1992 r., mocą którego zawiązano skarżącą Spółkę. Wobec tego, brak podstaw do uznania, że udzielanie pożyczek pod zastaw, a więc działalność lombardowa, może korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, jako usługa zwolniona w załączniku nr 2 do powołanej ustawy z 1993 r. Sąd zapoznał się także z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 lipca 1994 r. /Dz.Urz. GUS nr 7 poz. 68/, z którego wynika, że usługi związane z udzielaniem kredytów /w tym udzielanie pożyczek krótkoterminowych pod zastaw/ niezależnie od podmiotu udzielającego kredytu mieszczą się w gałęzi 94 klasyfikacji usług. Pogląd wyrażony w tym komunikacie mający, zdaniem Sądu, w zakresie usług lombardowych, charakter nadinterpretacji, uznać należy za kontrowersyjny. Przede wszystkim jednak stwierdzić należy, że w lipcu i sierpniu 1993 r., za które określono Spółce podatek VAT, a więc na rok przed wydaniem tego komunikatu, treść klasyfikacji usług w gałęzi 94 nie mogła stanowić podstawy do zwolnienia od podatku od towarów i usług, usług lombardowych. Podatnik winien więc we własnym zakresie deklarować i opłacać na bieżąco podatek VAT. Skoro nie dopełnił w sposób prawidłowy ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy zasadnie wydał decyzję określającą wysokość ww. podatku za lipiec i sierpień 1993 r. W tej sytuacji, skoro Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dniu jej wydania - mając na względzie okoliczności, że interpretacja GUS nie stanowi prawa - zaskarżoną decyzję uznać należy za prawidłową. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło