SA/Po 1270/94
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1994-09-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spłata kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przed wejściem w życie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (1 stycznia 1992 r.) może być odliczona od podstawy obliczenia podatku dochodowego za rok 1992 na podstawie art. 26 ust. 10 tej ustawy?Ratio decidendi
Spłata kredytu mieszkaniowego zaciągniętego przed wejściem w życie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (1 stycznia 1992 r.) nie może być odliczona od podstawy obliczenia podatku dochodowego za rok 1992 na podstawie art. 26 ust. 10 tej ustawy, ponieważ przepis ten ma zastosowanie jedynie do kredytów zaciągniętych po tej dacie. Ponadto, odliczeniu podlegają wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, a nie sam kredyt.Stan faktyczny
Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego ustalającą podatek dochodowy za 1992 r. Podatnicy otrzymali kredyt mieszkaniowy w 1990 r., a następnie dwukrotnie złożyli zeznanie podatkowe za 1992 r., w drugim z nich domagając się ulgi podatkowej z tytułu spłaty tego kredytu. Organ podatkowy odmówił ulgi, wskazując, że kredyt został zaciągnięty przed wejściem w życie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca zarzuciła obrazę prawa materialnego, twierdząc, że spłata kredytu w 1992 r. obciążyła jej dochód uzyskany w tym roku i powinna podlegać odliczeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę.
Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, którą na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ oraz art. 1 i art. 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ ustalono podatek dochodowy za 1992 r. w wysokości 7.252.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że podatnicy 26.11.1993 r. po raz drugi złożyli zeznanie podatkowe za 1992 r. o wspólnych dochodach. W zeznaniu tym wykazali, że w 1992 r. otrzymali kredyt mieszkaniowy w wysokości 24 mln zł i dlatego uzyskali ulgę podatkową w kwocie 4.916.000 zł. W postępowaniu podatkowym ustalono, że powyższy kredyt podatnicy otrzymali w 1990 r. i wobec tego nie mogli uzyskać ulgi w podatku w 1992 r. Zgodnie bowiem z art. 58, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawa ta weszła w życie 1.1.1992 r., odliczeniu podlegają więc wydatki poniesione po tym dniu, a nie wcześniej.
Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z dnia 23 czerwca 1993 r., III SA 178/93, w którym stwierdzono, że wyliczenie w art. 26 ust. 1 pkt 1-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kwot podlegających odliczeniu od podstawy obliczenia podatku ma charakter wyczerpujący. Kolejne ustępy tego artykułu /2-10/ ustanawiają jedynie zasady, według których dokonuje się tych odliczeń. Dlatego ust. 10 ustawy nie wprowadza do zamkniętego katalogu z ust. 1 dodatkowego odliczenia od podstawy opodatkowania kwot wydatkowanych na spłatę kredytu /pożyczki/ zaciągniętego na cele wymienione w ust. 1 pkt 5 i 6, lecz określa sposób rozliczenia wydatków na cele mieszkaniowe, finansowanych w całości lub w części z tego kredytu /pożyczki z zakładu pracy/.
E.S. w skardze do NSA zarzuca zaskarżonej decyzji obrazę art. 6 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podnosi, że w 1990 r. zaciągnęła wraz z mężem pożyczkę, którą kwartalnie spłaca przez 40 lat. Spłata kredytu w 1992 r. wobec tego obciążyła jej dochód uzyskany w 1992 r. Taką sytuację przewiduje art. 26 ust. 10 ustawy stanowiąc, że odliczeniu podlegają spłaty tego kredytu lub pożyczki wraz z odsetkami w latach, w których są dokonywane.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie i wywodząc jak w zaskarżonej decyzji dodatkowo podnosi, że podatnicy nie są podatnikami podatku wyrównawczego i dlatego nie mogą odliczyć spłaconego kredytu na zasadzie art. 54 ust. 3 ustawy.
Pełnomocnik organu odwoławczego w czasie rozprawy przed NSA wnosi o oddalenie skargi i wywodzi jak w odpowiedzi na skargę i w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona i nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona przez nią decyzja jest bowiem zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie miała zastosowanie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416/. Ustawa ta weszła w życie, jak to wynika z postanowień art. 58 tej ustawy, 1.1.1992 r., a więc po uzyskaniu przez skarżącą pożyczki na budowę domu. Pożyczka została udzielona mężowi skarżącej w 1990 r. i wobec tego nie może mieć do niej zastosowania powołany przez nią przepis art. 26 ust. 10 ustawy stanowiący, że jeżeli podatnik lub jego małżonek otrzymali kredyt bankowy lub pożyczkę, z zakładu pracy na cele budownictwa jednorodzinnego, kwoty wydatkowania na te cele zmniejsza się o kwotę kredytu lub pożyczki, natomiast odliczeniu podlegają spłaty tego kredytu lub pożyczki, w których są dokonywane.
Gdyby nawet przyjąć, że do skarżącej ma zastosowanie art. 26 ust. 10 ustawy, to i tak nie mogłaby ona uzyskać odliczenia przedmiotowej pożyczki, gdyż zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 5, odliczeniu podlegają wydatki poniesione w roku podatkowym na cele mieszkaniowe, a nie zaciągnięte pożyczki. Zgodnie natomiast z przepisem art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy, odliczeniu od podatku podlegają wydatki poniesione na budowę własnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokali mieszkalnych na wynajem, a nie na budowę budynku jednorodzinnego.
Biorąc pod uwagę poniesione wyżej okoliczności faktyczne i prawne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło