SA/Po 257/95

Przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe następuje na podstawie ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze /Dz.U. nr 30 poz. 210 ze zm./, które jako lex specialis wyłącza stosowanie przepisów Kc. Irena i Leon W. aktem notarialnym z 9 czerwca 1994 r. sprzedali spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu za kwotę 165.423.600 zł i nie zgłosili tego faktu do urzędu skarbowego celem uiszczenia podatku dochodowego. Urząd skarbowy na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych decyzją z 20 listopada 1994 r. wymierzył podatnikom zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 16.542.000 zł w wysokości 10 proc. ceny sprzedanego lokalu. Wniesione przez podatników odwołanie, w którym twierdzili, że sprzedaż nastąpiła po upływie 5 lat od nabycia lokalu, nie zostało uwzględnione i decyzją z 13 grudnia 1994 r. izba skarbowa utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji wyrażając następujący pogląd prawny. Stosownie do brzmienia art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jest źródłem przychodu w przypadku, gdy została dokonana przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nabycie nastąpiło, nabycie prawa liczy się od dnia przydziału własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu na piśmie. W niniejszym przypadku przydział taki wystawiony został 25 stycznia 1989 r., a zatem pięcioletni termin upłynął z dniem 31 grudnia 1994 r. Tymczasem sprzedaż lokalu nastąpiła 9 czerwca 1994 r., a zatem przed upływem 5 lat i zbywcy zobowiązani są do zapłaty podatku dochodowego. Powyższą decyzję podatnicy zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze stwierdzili, że przydział ustalono od dnia 1 stycznia 1989 r., a nie jak przyjmuje izba skarbowa od 25 stycznia 1989 r., tj. od daty zawiadomienia o przydziale. Wszystkie warunki do nabycia lokalu spełnili do 30 grudnia 1988 r., stosownie do pouczenia ze strony spółdzielni. Według pisma tej spółdzielni przekształcenie prawa lokatorskiego we własnościowe następuje po spełnieniu warunku uiszczenia wpłaty na udział budowy. Traktując to pismo jako ofertę, przyjętą przez nich poprzez zapłatę wkładu budowlanego w 1988 r., stwierdzili, że już z tą datą nabyli własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, a zatem zbycie lokalu nastąpiło po upływie 5 lat od nabycia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Problem w sprawie sprowadza się do sposobu obliczania 5-letniego okresu z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, źródłem przychodu jest między innymi sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wynikającego z przydziału spółdzielni mieszkaniowej, jeżeli sprzedaż dokonana została przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. W sprawie bezsporne jest, że przydział lokalu własnościowego wydany na skutek przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe spółdzielcze prawo do tego lokalu miał miejsce 25 stycznia 1989 r., bowiem w tym dniu wydane zostało orzeczenie o przekształceniu. Stosownie do przytoczonego art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "b" ustawy 5-letni termin biegnie od dnia 1 stycznia 1990 r. i upływa z dniem 31 grudnia 1994 r. Skoro sprzedaż lokalu nastąpiła przed tym terminem, słuszne jest stanowisko organów podatkowych, że dokonana sprzedaż lokalu mieszkalnego powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego zryczałtowanego w wysokości 10 proc. uzyskanego przychodu - art. 28 ust. 2 ustawy. Przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe następuje na podstawie prawa spółdzielczego, które jako lex specialis wyłącza stosowanie przepisów Kc. Z tych przyczyn powoływanie się na ofertę i przyjęcie oferty przez skarżących nie może odnieść skutku przy ocenie daty zawarcia umowy nabycia lokalu lub jego przekształcenia w sytuacji, gdy źródłem praw i obowiązków stron jest decyzja spółdzielni mieszkaniowej.