SA/Rz 1119/99
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2001-01-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekwalifikowanie samochodu osobowego na ciężarowy poprzez montaż przegrody i uzyskanie nowego dowodu rejestracyjnego, bez uzyskania nowego świadectwa homologacji, pozwala na odliczenie podatku naliczonego od zakupu takiego pojazdu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe prawidłowo stanęły na stanowisku, że nabycie samochodu Renault Megane Scenic, mimo jego późniejszego przerejestrowania na samochód ciężarowy i montażu przegrody, nie uprawniało do odliczenia podatku naliczonego. Kluczowe było to, że pojazd był pierwotnie homologowany jako osobowy, a zmiana jego przeznaczenia wymagała nowego świadectwa homologacji, którego brak uniemożliwiał uznanie przeróbek za skuteczne w kontekście przepisów podatkowych.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "M." wniosło skargę na decyzję Izby Skarbowej w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję urzędu skarbowego określającą zobowiązanie w podatku VAT za styczeń 1998 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu samochodu Renault Megane Scenic, uznając go za samochód osobowy, a dokonane przeróbki za pozorne. Skarżący argumentował, że nowy dowód rejestracyjny potwierdza zmianę przeznaczenia pojazdu na ciężarowy i nie jest wymagane nowe świadectwo homologacji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego s.c. "M." Zygmunt K. i S-ka w S. na decyzję Izby Skarbowej w Rz. z dnia 12 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 1998 r. - skargę oddala.
Decyzją z dnia 12 lipca 1999 r. (...) Izba Skarbowa w Rz., po rozpoznaniu odwołania PHU "M." s.c. w S. utrzymała w mocy decyzję urzędu Skarbowego w S. z dnia 7 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie określenia i ustalenia zobowiązania w podatku VAT za miesiąc styczeń 1998 r. Jako podstawę materialnoprawną decyzji orzekający w sprawie organ powoła art. 10 ust. 2, art. 27 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz par. 54 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156 poz. 1024/.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że jak wykazała kontrola, podatnik w ewidencji zakupu "środki trwałe" ujął fakturę VAT nr 1/98 z dnia 22 stycznia 1998 r. na kwotę 55.132,36 zł brutto 45.190,46 zł netto, 9.941,90zł VAT wystawioną przez firmę "Handel art. przemysłowymi, przystosowanie samochodów osobowych do przewozu towarów" Jolanta W.-S. Przedmiotem transakcji był samochód Renault Megane Scenic. Wyciąg ze świadectwa homologacji nr 1361-02 stwierdza, że jest to samochód osobowy zgodny z typem homologowanym na które wydano przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej świadectwo homologacji z dnia 9 października 1996 r. Transakcje dokonane w krótkim czasie w dniach 20 stycznia 1998 r. - 23 stycznia 1998 r. podczas gdy rejestracji samochodu dokonano 21 stycznia 1998 r. a przekwalifikowania na samochód ciężarowy 22 stycznia 1998 r. a także pozorność przeróbek /zamontowanie za fotelami przednimi dodatkowej przegrody z siatki metalowej w górnej części mocowanej w specjalnych gniazdach przystosowanych fabrycznie do montażu przegrody/ wskazuje na czynności pozorne mające na celu ominięcie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Z przepisu tego wynika, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg z wyjątkiem gdy sprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatników. Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie tego przepisu odnosi się do wszystkich samochodów osobowych bez względu na ich ładowność. Takim działaniem podatnik naruszył art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, regulującym zasady prowadzenia ewidencji dla potrzeb tego podatku poprzez zawyżenie podatku naliczonego obniżającego podatek należny co w konsekwencji spowodowało zawyżenia kwoty deklarowanego zwrotu o 3.518 zł. Zgodnie z art. 27 ust. 8 pkt 1 ustawy w przypadku gdy podatnik wykazał w deklaracji podatkowej i otrzymał kwotę zwrotu różnicy podatku naliczonego, a powinien wykazać kwotę zobowiązania podatkowego podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie w wysokości 30 procent kwoty zaniżenia tego zobowiązania.
Zdaniem organów przerejestrowanie tego samochodu na podstawie badania technicznego nr 60/97 oraz wykazanie takich danych w dowodzie rejestracyjnym z punktu widzenia zwrotu podatku nie mogą mieć żadnego znaczenia gdyż dowód rejestracyjny jest dokumentem dopuszczającym pojazd do ruchu nie jest natomiast wykładnią co do określenia rodzaju oraz typu pojazdu /art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602/ a o typie pojazdu decyduje świadectwo homologacji /art. 68 ust. 1 ustawy/.
Zastosowanie w sprawie znajduje także przepis par. 54 ust. 4, pkt 5, lit. "c" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który stanowi, że w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzające czynności do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 Kc, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego.
Na decyzją tę PHU s.c. "M." w S. reprezentowana przez wspólników Zygmunta K. i Małgorzatę F. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie i ustalenie wysokości podatku VAT w oparciu o złożoną deklarację VAT-7 za miesiąc styczeń 1998 r.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przepisy dotyczące rejestracji i badań technicznych pojazdów wynikają z ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów. W świetle tych aktów prawnych nie jest koniecznym uzyskanie homologacji na przerobiony pojazd. Świadectwo homologacji w przypadku pojazdu samochodowego obowiązany jest uzyskać producent lub importer a świadectwo homologacji wymagane jest dla instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem oraz sposobu jego montażu.
Pojazd /także przerobiony/ jest dopuszczony do ruchu, jeżeli odpowiada warunkom wymienionym w art. 66 prawa o ruchu drogowym i jest zarejestrowany a dokumentem stwierdzającym dopuszczenie pojazdu do ruchu jest dowód rejestracyjny.
W myśl art. 72 ustawy rejestracji dokonuje się na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu jeżeli jest wymagane. Wyciąg ze świadectwa homologacji dotyczy tylko i wyłącznie samochodu jeszcze nie przerobionego. Dokonane zmiany w samochodzie na które zostały wydane zostały wyniki badania technicznego są podstawą do zmiany klasyfikacji samochodu w świetle obowiązujących ww. przepisów. Zdaniem skarżących brak stwierdzenia nieważności wydanego dowodu rejestracyjnego przemawia za brakiem podstaw do stanowiska organów podatkowych które nie są upoważnione do dokonywania oceny czy dany samochód jest osobowym czy też ciężarowym w sytuacji gdy dowód rejestracyjny wskazuje że jest ciężarowym. Powołując się na pismo Ministra Finansów z dnia 12 czerwca 1996 r. skarżący podnieśli, że przed rozpoznaniem sprawy organ podatkowy powinien wystąpić do właściwego organu o stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Rz. wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 16 i art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest ujęcie w ewidencji zakupu "środki trwałe" faktury VAT (...) z dnia 22 stycznia 1998 r. której przedmiotem było nabycie samochodu Renault Megane Scenic. Orzekające organy stanęły na stanowisku, że samochód ten jest samochodem osobowym zgodnym z typem homologowanym na które Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydał świadectwo homologacji w dniu 9 października 1996 r. nr 136-02. W związku z powyższym, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ brak jest podstaw do zastosowania obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego.
Za takim stanowiskiem w ocenie organów przemawia również sposób dokonania transakcji i przerejestrowania samochodu jako ciężarowy oraz pozorność przeróbek /zamontowanie jedynie przegrody z siatki metalowej w części górnej mocowanej w specjalnych gniazdach przystosowanych fabrycznie do montażu przegrody za fotelami przednimi/. Pozorność zmiany przeznaczenia samochodu osobowego na samochód ciężarowy, zdaniem organów powoduje zastosowanie par. 54 ust. 4 pkt 5 lit. "c" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 165 poz. 1024 ze zm./ w świetle którego nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego faktury do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 kodeksu cywilnego.
W ocenie Sądu takie stanowisko organów jest zgodne z obowiązującymi przepisami, orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego a także uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r. OPK 17/00 której teza stanowi, że w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz par. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm./ warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Uchwała ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie jakkolwiek rozporządzenie o którym mowa wyżej z dnia 7 października 1999 r. weszło w życie z dniem 18 listopada 1999 r. a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji, jednak używa identycznego nazewnictwa jak ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. i obowiązujące przed nią akty prawne nie odbiegając również od ich znaczenie w języku potocznym.
Z przyczyn wyżej podniesionych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd działając w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło