SA/Sz 1319/98
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1999-09-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy datę otrzymania faktury VAT przez podatnika można ustalić na podstawie dowodu innego niż data wpływu faktury do siedziby podatnika, a w szczególności czy odbiór faktury przez uprawnionego pracownika u wystawcy jest równoznaczny z jej otrzymaniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że otrzymanie faktury przez podatnika następuje również wtedy, gdy podatnik dokonuje jej odbioru osobiście lub za pośrednictwem osoby uprawnionej u wystawcy faktury. Ustawa o VAT nie nakłada obowiązku umieszczania daty otrzymania faktury, co pozwala na dowodzenie tej daty wszelkimi środkami dowodowymi. W związku z tym, odliczenie podatku naliczonego w miesiącu wystawienia faktury, jeśli została ona odebrana przez uprawnionego pracownika w tym samym miesiącu u wystawcy, jest zasadne.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo transportowe wniosło skargę na decyzję izby skarbowej utrzymującą w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej. Organy podatkowe określiły nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe, uznając, że pięć faktur VAT wpłynęło do przedsiębiorstwa w maju 1996 r., a nie w kwietniu 1996 r., jak twierdziła strona skarżąca. Strona skarżąca podnosiła, że faktury zostały odebrane przez uprawnionego pracownika już w kwietniu 1996 r. u wystawcy, co czyniło odliczenie VAT w tym miesiącu zasadnym. Zarzucono organom naruszenie przepisów poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Pojęcie otrzymania faktury nie jest równoznaczne z datą wpływu faktury do siedziby podatnika. "Otrzymanie faktury" następuje również wtedy, kiedy podatnik dokonuje jej odbioru osobiście lub za pośrednictwem osoby uprawnionej u wystawcy faktury. Ustawa o podatku od towarów i usług nie wprowadza obowiązku umieszczania na fakturach daty ich otrzymania. Oznacza to, że datę tę można dowodzić przy pomocy każdego środka dowodowego.
Przedsiębiorstwo transportowe wniosło skargę na decyzję izby skarbowej z 22 czerwca 1998 r., utrzymującą w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej z urzędu kontroli skarbowej z 18 lutego 1998 r., określającą temu przedsiębiorstwu nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 1996 r. w kwocie 21.945 zł, a w tym kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 1.028 zł i kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 20.917 zł, oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 8.993 zł.
W skardze strona skarżąca podniosła, że inspektor kontroli skarbowej, a następnie izba skarbowa określili nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 1996 r. w innej wysokości niż zdeklarowana oraz ustalili dodatkowe zobowiązanie podatkowe z powodu odliczenia przez przedsiębiorstwo podatku naliczonego wynikającego z pięciu faktur VAT, uznając, że faktury te wpłynęły do przedsiębiorstwa w maju 1996 r.
Strona skarżąca sprzeciwia się takim ustaleniom twierdząc, że faktury znalazły się w posiadaniu uprawnionego pracownika już w kwietniu 1996 r., a co za tym idzie, odliczenie VAT w kwietniu 1996 r. było w pełni zasadne.
Według stanowiska strony skarżącej nie ma znaczenia, czy faktura znajduje się w posiadaniu uprawnionego do odbioru faktury oraz towaru pracownika /poza siedzibą przedsiębiorstwa/, czy też znajduje się fizycznie w siedzibie przedsiębiorstwa, bowiem zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku oznacza to, że fakturę otrzymał podatnik.
Strona skarżąca zarzuca, że zarówno organ kontroli, jak izba skarbowa nie ustaliły, czy uprawniony pracownik odebrał fakturę oraz zakupiony towar od producenta w W. w kwietniu, czy też wpłynęły one bezpośrednio od producenta do siedziby przedsiębiorstwa w maju, pomijając dowód z przesłuchania świadka w osobie pracownika uprawnionego zarówno do odbioru faktur, jak i towaru.
W odpowiedzi na skargę izba skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
W rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do tego, czy podatnik był uprawniony do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku wynikającego z pięciu faktur wystawionych przez spółkę z o.o. dokumentujących zakup samochodów przez skarżące przedsiębiorstwo.
Wszystkie faktury, co jest okolicznością niesporną między stronami, zostały wystawione przez sprzedawcę 29 kwietnia 1996 r. Sporna jest natomiast data otrzymania tych faktur przez podatnika, który twierdzi, że otrzymał je 29 kwietnia 1996 r., a nie 3 maja 1996 r., jak utrzymuje organ kontroli skarbowej i organ odwoławczy.
Z treści art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wynika, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał fakturę, albo w miesiącu następnym. Pojęcie otrzymania faktury nie jest zatem równoznaczne z datą wpływu faktury do siedziby podatnika. "Otrzymanie faktury" następuje również wtedy, kiedy podatnik dokonuje jej odbioru osobiście lub za pośrednictwem osoby uprawnionej u wystawcy faktury. Ustawa o podatku od towarów i usług nie wprowadza obowiązku umieszczania na fakturach daty ich otrzymania. Oznacza to, że datę tę można dowodzić przy pomocy każdego środka dowodowego. Za datę otrzymania faktury należy zatem uznać dzień, w którym uprawniony do odbioru faktury pracownik podatnika dokonał jej odbioru w siedzibie wystawcy faktury.
Wskazane w zaskarżonych decyzjach dowody w postaci rejestru VAT za kwiecień 1996 r. oraz protokoły przyjęcia samochodów, a także wyjaśnienie zarządcy komisarycznego nie dają odpowiedzi na pytanie, czy odbiór faktury nastąpił przez osobę upoważnioną w dniu jej wystawienia, tj. 29 kwietnia 1996 r., bezpośrednio u wystawcy.
Strona skarżąca oferowała dowód w postaci zeznań świadka, tj. pracownika dokonującego odbioru faktur oraz towaru /samochodów/, jednakże organ odwoławczy nie skorzystał z tego dowodu, w wyniku czego naruszył art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, co miało wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło