SA/Sz 584/97
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1998-03-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który utracił zwolnienie od podatku VAT z powodu przekroczenia limitu sprzedaży, może odliczyć podatek naliczony od towaru nabytego przed utratą zwolnienia, jeśli towar ten nie został ujęty w spisie z natury sporządzonym na dzień utraty zwolnienia?Ratio decidendi
Nie jest możliwe odliczenie podatku naliczonego podatnikowi przy nabyciu towaru, który nie został ujęty w spisie z natury zapasów posiadanych na dzień utraty zwolnienia od podatku VAT. Warunkiem odliczenia podatku naliczonego od zakupów dokonanych przed dniem utraty zwolnienia jest sporządzenie spisu z natury zapasów tych towarów na dzień utraty zwolnienia.Stan faktyczny
Podatnik rozpoczął działalność gospodarczą i wybrał zwolnienie od podatku VAT, przewidując, że wartość sprzedaży nie przekroczy 65.000 zł. Przekroczył ten limit w dniu 18 października 1996 r., sprzedając samochód nabyty wcześniej (18 kwietnia 1996 r.) na podstawie dokumentu odprawy celnej. Podatnik nie ujął tego samochodu w spisie z natury zapasów sporządzonym na dzień 18 października 1996 r. Organ podatkowy odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabycia tego samochodu.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy decyzję organu podatkowego odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego.Pełny tekst orzeczenia
Warunkiem odliczenia od podatku należnego kwot podatku naliczonego wynikających z rachunków uproszczonych lub dowodów odprawy celnej, dokumentujących zakupy towarów dokonane przed dniem utraty zwolnienia podmiotowego /art. 14 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jest sporządzenie spisu z natury zapasów tych towarów.
Oznacza to, że nie jest możliwe odliczenie podatku naliczonego podatnikowi przy nabyciu przezeń towaru, nie ujętego w spisie z natury zapasów posiadanych na dzień, w którym utracił on zwolnienie od podatku VAT i w którym powstał jego obowiązek podatkowy.
(...) Z akt postępowania podatkowego wynika, że podatnik w dniu 1 kwietnia 1996 r. złożył w Urzędzie Skarbowym oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług w związku z podjęciem przez siebie działalności gospodarczej od 5 marca 1996 r., przewidując, że do końca roku podatkowego wartość prowadzonej przezeń sprzedaży wyniesie 65.000 zł.
Jest w sprawie okolicznością bezsporną, że powyższą wartość sprzedaży skarżący podatnik przekroczył w dniu 18 października 1996 r. w wyniku dokonania w tymże dniu sprzedaży samochodu na podstawie rachunku uproszczonego, przy nabyciu którego to samochodu naliczono mu podatek VAT w dokumencie odprawy celnej SAD z 18 kwietnia 1996 r. Niesporne jest także to, że w sporządzonej przez siebie inwentaryzacji zapasów według stanu na dzień 18 października 1996 r. ww. samochodu skarżący podatnik nie ujął.
Stosownie do przepisu art. 14 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, przekroczenie przewidywanej w danym roku podatkowym wartości sprzedaży towarów przez podatnika, który rozpoczynając w ciągu tego roku wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT dokonał wyboru zwolnienia od tego podatku ze względu na wartość tej sprzedaży, powoduje, że utrata mocy tego zwolnienia następuje z chwilą przekroczenia tej wartości i nadwyżka sprzedaży ponad tę przewidywaną wartość podlega opodatkowaniu, zaś obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą przekroczenia tej wartości. Według, mającego w takiej sytuacji odpowiednie zastosowanie, przepisu art. 14 ust. 3 zdanie trzecie - za zgodą właściwego urzędu skarbowego podatnik może zmniejszyć podatek należny o podatek naliczony, wynikający z rachunków uproszczonych dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia pod warunkiem sporządzenia spisu z natury zapasów tych towarów posiadanych w dniu przekroczenia wartości sprzedaży towarów powodującego utratę zwolnienia.
Z kolei, w myśl przepisu par. 75 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 154 poz. 797 ze zm./, podatnicy, o których mowa w art. 14 ust. 3 omawianej ustawy podatkowej, mogą powiększyć podatek naliczony o kwotę podatku wynikającego z dokumentów odprawy celnej otrzymanych przed dniem utraty zwolnienia.
Wynika z powyższych przepisów, że warunkiem odliczenia od podatku należnego kwot podatku naliczonego wynikających z rachunków uproszczonych lub dowodu odprawy celnej, dokumentujących zakupy towarów dokonane przed dniem utraty zwolnienia, jest sporządzenie przez podatnika spisu z natury zapasów tych towarów. Oznacza to, że nie jest możliwe odliczenie podatku naliczonego podatnikowi przy nabyciu przezeń towaru nie ujętego w spisie z natury zapasów posiadanych na dzień, w którym utracił on zwolnienie od podatku VAT i w którym powstał jego obowiązek podatkowy. (...).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło