SA/Sz 925/97

Uzyskanie kserokopii karty 1/6 dokumentu SAD nie stanowi podstawy do skorzystania w 1996 r. z przywileju określonego w art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Prawo to przysługuje w miesiącu, w którym odebrano oryginały dokumentów SAD lub w miesiącu następnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy podzielić stanowisko Izby Skarbowej, iż podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach dotyczących podatku od towarów i usług. Jednym z elementów konstrukcji tego podatku regulowanego ustawą z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jest to, że podatek ten obliczony jest od podstawy opodatkowania tj. od obrotu, ale do zapłaty przypada nie cała obliczona w ten sposób kwota, lecz pomniejszona o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług i wykazanego w fakturach dostawców /art. 19 ust. 1 i 2 ustawy/. Przysługujące podatnikowi prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego uzależnione jest jednak od spełnienia wymienionych w ustawie warunków, a w tym przewidzianych w art. 19 ust. 3 omawianej ustawy. Jak wynika z treści tego przepisu obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę, rachunek uproszczony w przypadku określonym w art. 14 ust. 3 ustawy o VAT lub dokument odprawy celnej albo w miesiącu następnym. Nieprawidłowość stwierdzona przez organy skarbowe w czasie kontroli podatkowej przeprowadzonej w siedzibie skarżącej Spółki, dotyczyła odliczenia od podatku należnego za miesiąc czerwiec 1996 r. podatku naliczonego wynikającego z dokumentów odprawy celnej SAD, które zostały odebrane przez pracownika agencji celnej działającej na zlecenie Spółki w dniu 18 lipca 1996 r. Taka data figuruje obok podpisu osoby odbierającej w polu 54 dokumentów SAD: (...) z dnia 30 czerwca 1996 r. SAD czyli Jednolity Dokument Administracyjny jest znormalizowanym dokumentem celnym, na którym dokonywane jest zgłoszenie celne w obrocie towarowym z zagranicą. Zgodnie z zarządzeniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 6 lipca 1995 r. w sprawie wniosków o wszczęcie postępowania celnego /M.P. nr 34 poz. 411/ podmiot dokonujący obrotu z zagranicą towarem, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej, dokonuje zgłoszenia celnego w drodze pisemnego wniosku o wszczęcie postępowania celnego na określonych formularzach SAD. W dokumencie takim w polu D/J zamieszczona jest decyzja organu celnego o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym lub o dopuszczeniu do wywozu towaru za granicę, natomiast w polu 47 naliczone są cło, podatki i inne opłaty. Bezspornym jest w sprawie, że zgłaszając towar do odprawy celnej w dniu 30 czerwca 1996 r. /niedziela/ Spółka nie odebrała w tym dniu decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Dokumenty SAD /bez podpisu odbiorcy/ pozostawiono według twierdzeń skarżącej w Urzędzie Celnym, a w zamian został wydany dokument zastępczy w postaci kserokopii karty 6, czyli jednej z kart zestawu SAD przeznaczonej dla administracji celnej. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia czy Spółka uprawniona była do obniżenia podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc czerwiec 1996 r. na podstawie posiadanej w dniu 30 czerwca 1996 r. kserokopii karty 6. Jak już wyjaśniono na wstępie rozważeń z punktu widzenia konstrukcji i podatku od towarów i usług jest to podatek od wartości dodanej działający na podstawie metody fakturowej. Prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zapłacony przez niego przy zakupie jest związane z datą otrzymania dokumentów uprawniających do odliczenia. Dla prawidłowości tego rozliczenia nie jest więc istotne kiedy dany dokument zostanie wystawiony, ale decyduje "fizyczne" posiadanie tego dokumentu /otrzymanie/ przez podatnika. Przepisy wykonawcze do ustawy /par. 54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - Dz.U. nr 154 poz. 797/ precyzuje, że podstawę do obniżenia przez nabywcę podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury VAT lub faktury korygującej lub ich duplikaty. Oznacza to, że mimo uiszczenia przez podatnika przy nabyciu towarów i usług kwot podatku - nie ma on prawa do zmniejszenia własnego podatku należnego o te kwoty jeżeli nie posiada dokumentu spełniającego określone wymogi formalne. W ocenie Sądu przy uwzględnieniu specyfiki dokumentu jakim jest formularz SAD, składający się z czterech samokopiujących się kart /karta 3/8 jest dla podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą/ - uzyskanie przez stronę skarżącą kserokopii karty 1/6 nie stanowiło podstawy do skorzystania w miesiącu czerwcu 1996 r. z przywileju określonego w art. 19 ust. 3 omawianej ustawy. Skoro bezspornym jest, że odebrano oryginały dokumentów SAD w dniu 18 lipca 1996 r. to prawo do obniżenia podatku naliczonego przysługiwało Spółce stosownie do cyt. przepisu w lipcu lub w sierpniu 1996 r. Jeśli chodzi o wyrok NSA z dnia 2 lipca 1997 r. SA/Lu 2529/95 /nie publ./ na który powołuje się skarżąca - to należy wyjaśnić, że w sprawie gdzie zapadło to orzeczenie ujawniono nieprawidłowości w działaniach Oddziału Celnego polegające m.in. na praktyce ogłoszenia decyzji /czyli w formie ustnej/ o dopuszczenie towaru na polski obszar celny w trakcie odprawy celnej i czy dostarczenie podmiotom gospodarczym kopii dokumentów SAD w celu dokonania odpowiednich rozliczeń. Po zapoznaniu się z treścią całego uzasadnienia należy przyjąć, że orzeczenie to zapadło na tle konkretnego stanu faktycznego i zaprezentowana w nim interpretacja przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług miała na celu uwzględnienie, że znaczne opóźnienie w doręczeniu stronom decyzji było zawinione przez organy administracji celnej. Pogląd wyrażony w tym wyroku nie dotyczy zatem stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzone w czasie kontroli podatkowej naruszenie przez skarżącą przepisów dotyczących podatku od towarów i usług było bezpośrednio związane z nieprawidłowym prowadzeniem ewidencji podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, w wyniku czego nastąpiło zawyżenie podatku naliczonego. Zastosowanie więc przez organy podatkowe tzw. sankcyjnego trybu ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług, określonego w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT było uzasadnione. Organ odwoławczy ponadto z uwagi na zmianę w tym zakresie przepisów ustawy od dnia 1 stycznia 1997 r. uchylił decyzję Urzędu Skarbowego w części dotyczącej sankcji i orzekł z korzyścią dla skarżącej Spółki. W sumie zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stąd też Sąd działając na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.