SA/Wr 3024/95
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1997-04-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez podatnika dwóch egzemplarzy tej samej faktury, z których tylko jeden został ujęty w ewidencji i z którego odliczono podatek naliczony, stanowi naruszenie obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT i akcyzie, uzasadniające zastosowanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy?Ratio decidendi
Posiadanie przez podatnika dwóch egzemplarzy tej samej faktury, z których tylko jeden został ujęty w ewidencji i z którego odliczono podatek naliczony, nie stanowi naruszenia obowiązków określonych w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT i akcyzie, ani nie wypełnia dyspozycji art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, co wyklucza zastosowanie sankcji w postaci zwiększenia podatku należnego. Samo istnienie drugiej, nie wykorzystanej faktury, nawet oznaczonej jako oryginał, nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia sankcji, jeśli nie wpłynęło na prawidłowość ewidencji i odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Robert K. złożył skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego, która określiła wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu VAT za kwiecień 1995 r. i zwiększyła podatek należny o kwotę 8.424 zł. Powodem było stwierdzenie istnienia dwóch egzemplarzy tej samej faktury z 19 kwietnia 1995 r., z których tylko jeden został zaewidencjonowany i z którego odliczono podatek naliczony. Organy podatkowe uznały to za naruszenie obowiązków i podstawę do nałożenia sankcji. Skarżący kwestionował zastosowanie sankcji, wskazując na błąd pracownika wystawcy faktury i fakt, że tylko jeden egzemplarz został ujęty w ewidencji.Rozstrzygnięcie
Uznał skargę Roberta K. za uzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Fakt posiadania przez podatnika dwóch egzemplarzy takiej samej faktury nie świadczy o naruszeniu przez niego obowiązków o których mowa w art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 8 poz. 50 ze zm./.
Robert K. - właściciel Przedsiębiorstwa Wielobranżowego w N., wniósł skargę na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 17 października 1995 r. utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w N. z 12 czerwca 1995 r., którą określono wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 1995 r. w kwocie 12.956 zł do zwrotu na rachunek bankowy podatnika oraz na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zmianami/, zwiększono kwotę podatku należnego o kwotę 8.424 zł.
W toku kontroli dokumentów Przedsiębiorstwa stwierdzono istnienie dwóch egzemplarzy faktury z 19 kwietnia 1995 r. o Nr H-270 wystawionych przez Przedsiębiorstwo Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego "T." oznaczonych jako oryginały, dokumentujących tę samą sprzedaż na kwotę netto 12.767,40 zł + VAT 22 procent - 2.808,83 zł.
Zaewidencjonowano tylko jedną fakturę i tylko z niej odliczono podatek od towarów i usług. Organy podatkowe stwierdziły jednak, że wykładnia literalna art. 19 i 32 ust. 2 i 5 cyt. ustawy wskazuje, iż prawo do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje podatnikowi, jeżeli posiada on fakturę spełniającą wymogi określone w art. 32 ust. 2 ustawy i w par. 19 i dalszych rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./ - obowiązującego w okresie objętym kontrolą. Wymogiem wynikającym z par. 35 ust. 2 cyt. rozporządzenia jest oznaczenie faktury "kopia" albo "oryginał", zaś podstawę do obniżenia podatku należnego stanowi wyłącznie oryginał faktury.
Dokonanie odliczenia od podatku należnego, podatku naliczonego z wadliwej faktury naruszyło obowiązki określone w art. 27 ust. 4 ustawy i spowodowało konieczność zwiększenia podatku należnego na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze kwestionowano zastosowanie sankcji w postaci zwiększenia podatku należnego o trzykrotność podatku naliczonego z przedmiotowej faktury. Wskazano, że zawinił tu pracownik Przedsiębiorstwa w T., który na obu egzemplarzach faktury skreślił pole "kopia". Faktura Nr H-270 została ujęta w ewidencji księgowej tylko jeden raz. Skarżący podniósł, że wspomniana sankcja odnosi się tylko do przypadków, w których zawyżenie podatku naliczonego nastąpiło z winy podatnika rejestrującego ten podatek, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoją dotychczasową argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując materiały sprawy stwierdził, że skarga Roberta K. jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja wynika z dokonanej przez organy podatkowe oceny, że skarżący odliczył od podatku należnego podatek naliczony określony w wadliwie wystawionej fakturze. W istniejącym stanie faktycznym i prawnym ocena ta jest błędna.
Według postanowień art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wystawiona faktura powinna stwierdzać w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, zaś stosownie do treści art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a" obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, których nabycie zostało udokumentowane fakturą wystawioną niezgodnie z art. 32.
Par. 35 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688/ stanowi natomiast w ust. 2 i 3, że oryginał faktury musi zawierać wyraz "oryginał", a kopia faktury wyraz "kopia" i że podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur.
W myśl postanowień art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy zwiększa się podatek należny o trzykrotność zawyżenia podatku naliczonego, jeżeli zawyżenie to nastąpiło na skutek naruszenia obowiązków określonych w ust. 4 tego artykułu /prowadzenie ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny, kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu/.
Powodem zakwestionowania przez organy podatkowe faktury z 19 kwietnia 1995 r. Nr-270 wystawionej przez Przedsiębiorstwo Owocowo-Warzywne "T.", było istnienie u skarżącego dwóch egzemplarzy tej faktury oznaczonych jako oryginały. Fakt ten nie świadczy o naruszeniu przez skarżącego obowiązków, o których mowa w art. 27 ust. 4 i nie występują tu przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. "a". W ewidencji ujęto bowiem tylko jedną fakturę - oryginał z 19 kwietnia 1995 r. i tylko z tej faktury uwzględniono podatek naliczony, a nic nie wskazuje na to, aby oba egzemplarze dokumentu były wadliwe. Samo istnienie takiej samej faktury oznaczonej również jako oryginał, lecz nie wykorzystanej, aczkolwiek stanowi pewną nieprawidłowość, nie wypełnia jednak dyspozycji art. 27 ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy i nie może powodować zastosowania wobec Roberta K. sankcji przewidzianej w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło