III RN 14/98

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (...) w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego i pozbawienia go prawa do zasiłku na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 2 września 1997 r. SA/Rz 1537/96 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił w rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 września 1997 r. (...), że wyrok ten rażąco narusza art. 316 Kpc, w związku z art. 59 oraz art. 16 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 27 ust. 1 i art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Powołane przepisy zostały obrażone, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął rozpatrywaną skargę tak jakby była ona bezzasadna /oddalił ją/, tymczasem w uzasadnieniu wyroku przedstawił ustalenia wskazujące na to, że skarga podlegała uwzględnieniu, gdyż zaskarżona przez nią decyzja administracyjna została wydana niezgodnie z prawem. Wobec takiej sprzeczności między treścią wyroku a jego uzasadnieniem, wyrok ten, zdaniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w istocie rzeczy nie rozstrzygnął kwestii legalności decyzji administracyjnej stanowiącej przedmiot sprawy. Organ administracji, którego wyrok dotyczy, będąc w świetle art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym związanym oceną prawną wyroku, nie może zadośćuczynić temu obowiązkowi i równocześnie zastosować się do sentencji wyroku. Pozostawienie takiego wyroku w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z wymogami porządku prawnego, skoro nie został zrealizowany cel postępowania sądowoadministracyjnego dotyczący wyjaśnienia przed sądem czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W konsekwencji przedstawionych zarzutów Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według ustaleń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rozpatrywana w sprawie skarga Teresy L. okazała się uzasadniona. NSA stwierdził bowiem, że decyzja Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 18 września 1996 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o pozbawieniu skarżącej z dniem 6 lipca 1996 r. statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych, z którego korzystała jako tzw. jedyny żywiciel rodziny, wydana została na podstawie wadliwie zinterpretowanych przepisów prawa materialnego i w związku z tym bez wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych NSA zakwestionował przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko, że Teresa L. nie stawiła się w rejonowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie bez uzasadnionej przyczyny. Według tej decyzji niestawiennictwo z powodu choroby mogłoby zostać usprawiedliwione tylko zaświadczeniem lekarskim wystawionym na obowiązującym druku. Nie wchodziła natomiast w rachubę możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa bezrobotnego z powodu konieczności sprawowania opieki nad dziećmi. Tymczasem - zdaniem NSA - powołane stanowisko organu administracji pozostaje w sprzeczności zarówno z zasadami postępowania administracyjnego, jak i wskazanymi przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1996 nr 47 poz. 211 ze zm./ i przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Według orzekającego składu NSA: "Nie można również w sposób automatyczny bez szczegółowego wyjaśnienia okoliczności sprawy przekreślać możliwości usprawiedliwienia przez skarżącą swojego niestawiennictwa także przy pomocy zalegającego w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego wystawionego przecież przez organ do tego uprawniony i korzystającego z domniemania prawdziwości jako dokument urzędowy". W konkluzji uzasadnienia wyroku zawarte zostały wskazania co do dalszego postępowania dowodowego przed organem administracji, ze stwierdzeniem, że: "Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na właściwą ocenę okoliczności sprawy i wydanie odpowiadającej prawu decyzji". Wbrew tym ustaleniom w sentencji wyroku NSA orzekł o oddaleniu skargi. Z powyższego wynika, że zaskarżony rewizją nadzwyczajną wyrok jest wewnętrznie sprzeczny. Oddalenie skargi oznacza bowiem jej nieuwzględnienie /art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/ i w konsekwencji potwierdzenie prawomocnym orzeczeniem Sądu, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Natomiast według uzasadnienia tego wyroku oceniana decyzja narusza wskazane przepisy prawa materialnego i procesowego i z tego powodu podlegała uchyleniu w celu przeprowadzenia niewadliwego postępowania i prawidłowego zastosowania wchodzących w rachubę regulacji prawnomaterialnych /art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/. W tej sytuacji Sąd Najwyższy podzielił wyrażoną w rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenę, że zaskarżony wyrok rażąco narusza powołane w tej rewizji przepisy oraz zasady działania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Należało zatem orzec w myśl art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189/.