III RN 192/01
WyrokSąd administracyjny2002-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając ją za niezgodną z prawem ze względu na przepisy dotyczące wykonania decyzji nieostatecznej, pomimo nadania decyzji pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów o wykonaniu decyzji nieostatecznej, był wadliwy. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola sądowa decyzji administracyjnej dotyczy jej treści, a nie postępowania wykonawczego. Wskazano, że nadanie decyzji pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, nawet jeśli nie powołano wprost art. 108 § 1 KPA, powodowało, że decyzja ta była wykonalna, co powinno zostać uwzględnione przez sąd. W związku z tym, uchylenie decyzji organu odwoławczego było rażąco sprzeczne z podstawami wyroku dotyczącymi treści zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Adam B., policjant, został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, po prawomocnym skazaniu go za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Decyzja pierwszoinstancyjna z rygorem natychmiastowej wykonalności została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że termin zwolnienia powinien być wyznaczony po dacie decyzji odwoławczej, zgodnie z art. 130 § 2 KPA, nawet jeśli decyzji pierwszej instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Prezes NSA wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie przepisów KPA i ustawy o NSA poprzez nieuwzględnienie rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Adama B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. w przedmiocie zwolnienia ze służby po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 7 listopada 2002 r., rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2001 r., II SA 2931/00 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 lipca 2000 r., (...) Adam B. został skazany za popełnione przestępstwo umyślne /ścigane z oskarżenia publicznego z art. 239 par. 1 Kk w zbiegu z art. 271 par. 1 Kk - utrudnianie postępowania karnego/ na karę grzywny. Po otrzymaniu odpisu powyższego wyroku Komendant Powiatowy Policji w P., rozkazem personalnym z dnia 4 października 2000 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ zwolnił sierżanta Adama B. ze służby z dniem 6 października 2000 r. W wyniku odwołania skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w O. w dniu 26 października 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że wydano ją zgodnie z prawem skoro skarżący został skazany za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Na powyższą decyzję Adam B. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż wydano ją z naruszeniem prawa - został bowiem już raz ukarany karą dyscyplinarną o niepełnej przydatności do służby, a następnie - po wyroku Sądu Okręgowego -został zwolniony ze służby w Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 marca 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji. W uzasadnieniu wyroku NSA nie kwestionując wynikającego z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji obowiązku zwolnienia ze służby policjanta skazanego za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, stwierdził że zgodnie jednak z art. 130 par. 2 Kpa, termin zwolnienia policjanta, który od decyzji o zwolnieniu ze służby odwołał się, może być wyznaczony po dacie wydanej decyzji odwoławczej. Organ odwoławczy, uznając decyzję pierwszoinstancyjną za słuszną, powinien w takiej sytuacji - zdaniem NSA - uchylić ją w części dotyczącej terminu zwolnienia a następnie ustalić nowy termin zwolnienia, w pozostałej zaś części utrzymać decyzję w mocy.
Prezes Naczelnego sądu Administracyjnego w rewizji nadzwyczajnej od powyższego wyroku zarzucił mu rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz art. 130 par. 3 pkt 1 Kpa i z tego powodu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Rewidujący przedstawiając stan sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem wskazał, że decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia 4 października 2000 r. zwalniającej sierżanta Adama B. ze służby z dniem 6 października 2000 r. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności "z uwagi na interes społeczny, wyrażający się m.in. tym, że w Policji może pełnić służbę osoba nie karana". Skarżący podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w powyższej sprawie słusznie wskazał, że zgodnie z art. 130 par. 2 Kpa wniesienie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej wstrzymuje jej wykonanie do czasu doręczenia lub ogłoszenia decyzji odwoławczej, z wyjątkiem przypadków wymienionych w art. 130 par. 3 i 4 Kpa. Niezrozumiałym jest więc rozstrzygnięcie Sądu uchylające decyzję organu drugiej instancji w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji zawiera zapis o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co wynika również jednoznacznie z treści decyzji organu drugiej instancji. Faktem jest, że dopiero Komendant Wojewódzki Policji w O. w swojej decyzji z dnia 26 października 2000 r., utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji i potwierdzającej nadany tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, powołał podstawę prawną tego elementu rozstrzygnięcia - to jest artykuł 108 par. 1 Kpa. Należy jednak wskazać, że mimo iż w decyzji organu pierwszej instancji nie został powołany w jej podstawie prawnej wspomniany art. 108 par. 1 Kpa. to Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w powyższej sprawie nie był uprawniony do przyjęcia, że decyzja ta nie zawierała rygoru natychmiastowej wykonalności. Wynikało to bowiem w sposób jednoznaczny z treści tej decyzji - z ostatniego zdania uzasadnienia. Zdaniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku wskazuje w sposób jednoznaczny, że Sąd orzekając w powyższej sprawie i uchylając decyzję organu drugiej instancji nie wziął w ogóle pod uwagę zawartego w decyzji zapisu o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzja organu administracji pierwszej instancji była właśnie przypadkiem, o którym mowa w art. 130 par. 3 pkt 1 Kpa - nadano jej bowiem rygor natychmiastowej wykonalności, który spowodował, że decyzja nieostateczna była wykonalna ze względu na wskazane w niej skutki prawne zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Oznacza to więc, że uchylenie przez Sąd decyzji organu administracji drugiej instancji, które nastąpiło, tylko z tego powodu, że Sąd pominął okoliczność, iż decyzji organu pierwszej instancji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, rażąco narusza przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 130 par. 3 pkt 1 Kpa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Według stanu faktycznego sprawy, który stanowi podstawę faktyczną zaskarżonego rewizją nadzwyczajną wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. policjant Adam B. został zwolniony ze służby z dniem 6 października 2000 r. ze względu na skazanie za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lipca 2000 r. Proste podstawienie powyższych faktów pod niebudzącą kontrowersji treść normy prawa materialnego /art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji/ wskazuje jednoznacznie, że przedmiotowe zwolnienie policjanta ze służby wyraża określoną w tej normie konsekwencję skazania policjanta za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Dotyczy to nie tylko samej zasady decyzji o zwolnieniu, ale także określonej w niej daty zwolnienia Adama B. ze służby w Policji. W każdym razie, rozpatrując wynikającą z zaskarżonego wyroku, kwestię terminu zwolnienia Adama B. ze służby nie można nie zauważyć, że określony na dzień 6 października 2000 r. termin zwolnienia nie narusza - z pozycji zwolnionego - przesłanek art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, skoro prawomocny wyrok skazujący został wydany znacznie wcześniej /11 lipca 2000 r./, oraz że jest to termin późniejszy od daty wydanej w sprawie decyzji przez organ pierwszej instancji /4 października 2000 r./.
Budzi natomiast zastrzeżenia zaskarżony wyrok, w którym pomimo ustalenia przesłanek zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zaskarżoną decyzję jako niezgodną z prawem ze względu na przepisy zawarte w art. 130 Kpa, dotyczące wykonywania decyzji nieostatecznej. W tym założeniu wyroku, że kontrola zaskarżonej do Sądu decyzji, co do jej treści, obejmuje postępowanie wykonawcze, będące ex definitione czymś odrębnym od domeny rozstrzygnięcia tkwi zasadnicza wadliwość tego wyroku, a nie - jak wywiedziono w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej - w błędnym nieustaleniu, że decyzji nieostatecznej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pomimo nie w pełni zasadnej argumentacji rewizji nadzwyczajnej, rację ma jednak Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym. że zaskarżony wyrok /uchylenie decyzji/ pozostaje w rażącej sprzeczności z podstawami wyroku dotyczącymi poddanej kontroli w sprawie treści zaskarżonej decyzji.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna miała usprawiedliwioną podstawę /art. 393[13] par. 1 Kpc/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło