I SA/Bk 1012/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 września 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu cła p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. J. S. prowadzący działalność gospodarczą – przedsiębiorstwo "P." z siedzibą w B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi podając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką oraz dwiema pełnoletnimi córkami. Źródło utrzymania rodziny stanowi działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego – miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to 10.000 zł. Małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną. Stałe miesięczne wydatki to: utrzymanie mieszkania i media 1.500 - 2.000 zł; utrzymanie córek – 2.000 zł. Do miesięcznych wydatków skarżącego należy również doliczyć wykazane raty spłaty zaciągniętych kredytów tj. 39.118,29 zł i 4.056,42 euro. Wnioskodawca ma zaciągnięte kredyty na łączną kwotę 2.130.559,63 zł oraz 190.651,74 euro (k. 32 - 41 i k. 44 - 46 sygn. akt I SA/Bk 717/17). Skarżący ponosi również wysokie koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (koszty zakupu paliwa, podatek VAT, remonty budynków, telefony, energia elektryczna, wynagrodzenie pracowników). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: dom o powierzchni 80 m2 (wartość 200.000 zł); dom o powierzchni 300 m2 (wartość 600.000 zł); nieruchomość rolna o powierzchni 5 ha; współwłasność w ½ części działki o powierzchni 1.600 m2 (wartość 2.000.000 zł); baza paliwowa o powierzchni 6.000 m2 (wartość 3.500.000 zł) – zaciągnięty kredyt w kwocie 1.600.000 zł wraz z usytuowanym na niej budynkiem o powierzchni 160 m2; trzy ciągniki siodłowe; samochód ciężarowy; trzy naczepy cysterny; samochód osobowy. Dzieci wnioskodawcy nie posiadają majątku. Skarżący prowadzi rolniczą działalność produkcyjną na powierzchni 2,5 ha – uprawia zboże (pozostałą część nieruchomości stanowią użytki zielone), nie posiada inwentarza żywego i sprzętu rolniczego. W 2016 r. wnioskodawca nie składał wniosku o przyznanie dopłat unijnych do prowadzonej produkcji rolnej, w poprzednich latach wysokość przyznanych dotacji wynosiła około 3.000 zł rocznie. W 2016 r. wnioskodawca prowadził przedsiębiorstwo "A." S.C. w B. Działalność ta w 2016 r. przyniosła skarżącemu stratę w kwocie 15.595,18 zł, przy przychodzie 453.309,01 zł (k. 28 - 29 sygn. akt I SA/Bk 717/17). Skarżący nie ma zgromadzonych oszczędności. Wnioskodawca podkreślił, iż złożył łącznie 840 wniosków o sprostowanie zgłoszenia celnego (dalszych 940 wniosków jest w przygotowaniu). Szacunkowe koszty wpisów od skarg złożonych w przedmiotowych sprawach to 178.000 zł. Skarżący obecnie nie dysponuje majątkiem pozwalającym na uiszczenie wymaganych należności sądowych, nie dysponuje również majątkiem ruchomym, który może być sprzedany, bez negatywnego wpływu na prowadzoną działalność gospodarczą. Postanowieniem z dnia 14 września 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie, uznając, że sytuacja materialna Skarżącego pozwala mu ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarz sądowego. Zarzucił mu niezasadne uznanie, że nie zachodzą okoliczności przemawiające za częściowym zwolnieniem od kosztów. Podniósł, że złożył ok. 500 wniosków o sprostowanie i zwrot cła za 2014 r., 340 wniosków o sprostowanie zgłoszenia celnego za 2015 r., a w przygotowaniu pozostaje ok. 340 wniosków o zwrot cła za 2015 r. i ok. 600 wniosków o sprostowanie i zwrot cła za 2016 r. Ponadto wskazał, że gdyby jego sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania, to kwota wpisu byłaby niższa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia sąd - zgodnie z treścią art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd, oceniając wniosek po raz drugi na gruncie tej sprawy nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 września 2017 r. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że obecnie do Sądu wpłynęło 111 skarg J. S., co oznacza, że łączna wysokość wpisów to kwota 11.000 zł. Natomiast Skarżący w roku bieżącym (stan na dzień 30 czerwca br.) uzyskał dochód w kwocie 222.432,69 zł, przy przychodzie 13.671.962,40 zł. Z kolei w roku 2016 zysk ten wyniósł 364.217,55 zł, przy przychodzie 24.009.079,28 zł. Wartość środków trwałych firmy to 6.757.580,36 zł (k. 26 sygn. akt I SA/Bk 717/17). Dodatkowo Skarżący oświadczył, że jedna z jego córek pracuje na umowę zlecenie i osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 1.700 zł netto miesięcznie. Skala uzyskiwanych przez Skarżącego dochodów, w połączeniu ze stanem posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych wskazuje w sposób oczywisty, że bez większego uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest on w stanie uiścić kwotę 11.000 zł tytułem wpisów w sprawach zawisłych już przed tut. Sądem. Formułując to stanowisko Sąd uwzględnił koszty utrzymania Skarżącego i jego rodziny a także fakt posiadania kredytów. Jak zasadnie wskazał referendarz sądowy, Skarżący nie wykazał, aby miał trudności z płynnością finansową i z regulowaniem swoich zobowiązań. Zaznaczyć należy, że na tym etapie Sąd nie odnosi się do podawanej przez Skarżącego kwoty tj. 178.000 zł, gdyż jest to na chwilę obecną prognoza, która może, ale nie musi zostać zrealizowana. Sąd rozpoznając niniejszy wniosek odnosi się do kwoty wpisów w sprawach, które już zawisły przed Sądem. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że jego skargi nie zostały połączone do wspólnego rozpoznania należy stwierdzić, że na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. Jednak połączenie na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie ma wpływu na wysokość opłat sądowych (np. tytułem wpisu od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia). W takiej sytuacji przyjmuje się, że opłata powinna być ustalona dla każdej sprawy odrębnie, a następnie wysokość poszczególnych opłat powinna zostać zsumowana (por. postanowienia NSA: z dnia 28 maja 2010 r. I FZ 183/10, LEX nr 658401 i z dnia 9 września 2014 r. II FZ 1297/14, LEX nr 1503716). Zatem niepołączenie spraw Skarżącego do wspólnego rozpoznania pozostaje bez znaczenie z punktu widzenia wysokości wpisu sądowego od tych spraw. Zaznaczyć przy tym należy, że stosownie do art. 233 p.p.s.a. wpis sądowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może być niższy niż 100 zł, a właśnie w takiej wysokości zostały określone wpisy od skarg we wszystkich sprawach zawisłych przed Sądem ze skarg Skarżącego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.