I SA/Bk 102/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Marcin Kojło, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 31 grudnia 2024 r., nr 010000/71/2024-RED-3-NIP5460002003-MD w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne uchyla zaskarżone postanowienie W prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] z 25 września 2024 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w P. S.A. zawiadomieniami o nr: od [...] do [...] z 26 września 2024 r. Pismami z 30 września 2024 r. i 1 października 2024 r. zatytułowanymi: "Zażalenie na postanowienie, dokonanie zajęcia rachunków bankowych, wystawienie tytułów egzekucyjnych przez Dyrektora ZUS/O w Białymstoku" A. O. (dalej jako: "skarżący") zaskarżył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzucił naruszenie art. 15 § 1, art. 33 w zw. z art. 27 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132, dalej jako: "u.p.e.a."), poprzez wszczęcie egzekucji i zajęcie kont bankowych bez uprzedniego przesłania upomnienia. Jednocześnie wniósł o: 1. uchylenie dokonanych zajęć rachunków bankowych, 2. zwolnienie spod egzekucji wynagrodzenia małżonki, 3. na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów, 4. zobowiązanie Dyrektora ZUS w Białymstoku do wskazania podstawy prawnej wystawienia tytułów wykonawczych przez wysłaniem upomnienia, przesłania upomnień, przesłania tytułów wykonawczych, zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych i manipulacyjnych oraz należności głównej i odsetek, 5. ukaranie karą grzywny pracowników (pracownika), który wystawił przedwcześnie tytuły wykonawcze, nie dopilnował, aby wysłać najpierw upomnienie, 6. dołączenie do akt sprawy prowadzonej przez ZUS znak: [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie otrzymał decyzji wymiarowej, upomnień ani tytułów wykonawczych przed zajęciem kont bankowych. Wskazał, że blokada kont bankowych doprowadziła do niemożności regulowania zobowiązań wobec skarbu państwa, osób prawnych i fizycznych, czy też pracowniczych. W jego ocenie zobowiązanie nie istniało na dzień wystawienia tytułów wykonawczych i doszło do naruszenia art. 33 pkt 1, 3, 7 i 10 u.p.e.a. Powołując się na art. 27 § 3 ww. ustawy, skarżący wskazał, iż do tytułu wykonawczego wierzyciel powinien dołączyć dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podać w tytule wykonawczym podstawę prawną tego obowiązku. Skarżący wskazał, iż tytuły wykonawcze nie zawierały podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, pouczenia o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów, daty doręczenia upomnienia. Ponadto podniósł, że brak uprzedniego doręczenia upomnienia stanowi istotne uchybienie i daje podstawę do wniesienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.), a w konsekwencji może stać się przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do wniosków dołączył potwierdzenia przelewów z banku P. S.A. na kwotę 463,67 zł z 27 września 2024 r. oraz na kwotę 75,74 zł z 30 września 2024 r. na okoliczność dokonanej przez bank realizacji zajęć. Pismem z 4 października 2024 r., znak: 010000/71/2024-RED-3-NIP5460002003KCH-1, Dyrektor Oddziału ZUS w Białymstoku zwrócił się do skarżącego z prośbą o wskazanie podstawy zarzutów zgodnie z art. 33 §2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r.) oraz poinformowanie, czy wnioskami z 30 września 2024 r. i 1 października 2024 r. wnosi także o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 §1 pkt 1 i 3 u.p.e.a. (skoro powołał się na przesłankę niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienie w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.) oraz skargę na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. Pismem z 16 października 2024 r. zatytułowanym: "Zażalenie na postanowienie, dokonanie zajęcia rachunków bankowych, wystawienie tytułów egzekucyjnych przez Dyrektora ZUS/O w Białymstoku" skarżący złożył do DIAS w Białymstoku za pośrednictwem Dyrektora Oddziału ZUS w Białymstoku zażalenie na postanowienie, zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] oraz skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniami o nr: od [...] do [...] z 26 września 2024 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 15, art. 27 i art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 6 u.p.e.a., poprzez: - wszczęcie egzekucji i zajęcie kont bankowych pomimo zapłaty 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. zobowiązań wobec ZUS, - niedoręczenie tytułów wykonawczych przed zajęciem rachunków bankowych, - niedoręczenie upomnień przed wystawieniem tytułów wykonawczych i wszczęciem egzekucji, - brak wskazania w tytułach podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 27 pkt 6 u.p.e.a., - brak w tytułach pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia zarzutów zgodnie z art. 27 pkt 9 u.p.e.a., - brak w tytułach daty doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawy prawnej braku tego obowiązku. Jednocześnie skarżący wniósł o: 1. uchylenie dokonanych zajęć rachunków bankowych, 2. umorzenie postępowania egzekucyjnego, 3. uznanie, że tytuły wykonawcze zostały wystawione bez podstawy prawnej i faktycznej, gdyż na datę ich wystawienia nie istniało zobowiązanie oraz uznanie, że zajęcia kont bankowych dokonano bez podstawy prawnej i faktycznej, gdyż na datę ich wykonania nie istniało zobowiązanie, 4. uchylenie tytułów wykonawczych o nr: [...], 5. zwrot nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych i manipulacyjnych oraz należności głównej i odsetek wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie licząc od dnia zajęcia kont bankowych do dnia przekazania zwrotnego otrzymanej w wyniku zajęcia kwoty oraz opłat bankowych w kwocie 275,45 zł 6. dołączenie do akt sprawy przelewów z 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r., 7. ukaranie karą grzywny pracowników, którzy wystawili przedwcześnie tytuły wykonawcze i nie dopilnowali, aby wysłać najpierw upomnienie, 8. wyłączenie B. M. z uczestnictwa i podejmowania decyzji w niniejszej sprawie, gdyż zachodzi uzasadniona okoliczność, iż postępowanie sądowe przeciwko ww. osobie toczące się przed WSA w Białymstoku pod sygn. akt I SAB/Bk 6/24 o ukaranie jej grzywną, może wpływać na merytoryczny osąd i bezstronność w tej sprawie, 9. dołączenie do akt sprawy prowadzonej przez ZUS znak: [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż egzekwowana należność nie istniała na dzień wystawienia tytułów wykonawczych, ponieważ została opłacona 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. Zarzucił, iż nie otrzymał upomnień, a tytuły wykonawcze zostały doręczone po zajęciu kont bankowych. Wskazał, iż tytuły wykonawcze nie zawierały podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, pouczenia o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów, daty doręczenia upomnienia. Powołując się na art. 27 § 3 u.p.e.a., skarżący wskazał, iż do tytułu wykonawczego wierzyciel powinien dołączyć dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podać w tytule wykonawczym podstawę prawną tego obowiązku. Ponadto podniósł, że brak uprzedniego doręczenia upomnienia stanowi istotne uchybienie i daje podstawę do wniesienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.), a w konsekwencji może stać się przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego. ZUS Oddział w Białymstoku postanowieniem z 6 listopada 2024 r., nr 010000/71/2024-RED-3-N1P5460002003KCH-2, oddalił wniesione zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] z 25 września 2024 r., uznając je za niezasadne. Dyrektor Oddziału ZUS w Białymstoku postanowieniem z 6 listopada 2024 r., nr 010000/71/2024-RED-3-NIP5460002003KCH-1, oddalił skargę na czynności egzekucyjne oraz postanowieniem z 6 listopada 2024 r., nr 010000/71/2024-RED-3-NIP5460002003KCH-3, umorzył postępowanie w sprawie wniosków o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako bezprzedmiotowe. Wniosek w zakresie zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego został rozpatrzony postanowieniem z 5 listopada 2024 r., nr 010000/71/284973/2024-RED U MA, w zakresie uchylenia czynności egzekucyjnych - postanowieniem z 5 listopada 2024 r., nr 010000/71/284582/2024-RED U MA. Pismem nadanym 27 listopada 2024 r. skarżący wniósł do DIAS w Białymstoku zażalenie na postanowienie z 6 listopada 2024 r., nr 010000/71/2024-RED-3-N1P5460002003KCH-2, oddalające zarzuty na prowadzane postępowanie egzekucyjne. W zażaleniu zarzucił: 1. naruszenie art. 15, art. 26 § 1, art. 27 i art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 5 i 6 u.p.e.a., poprzez: - wszczęcie egzekucji i zajęcie kont bankowych pomimo zapłaty 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. zobowiązań wobec organu, - niedoręczenie tytułów wykonawczych przed zajęciem rachunków bankowych, - brak w tytułach podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 27 pkt 6 u.p.e.a., - brak w tytułach pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia zarzutów zgodnie z art. 27 pkt 9 ww. ustawy, - brak w tytułach daty doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane podstawę prawną braku tego obowiązku z art. 27 pkt 12 ww. ustawy, - niedoręczenie upomnień przed wystawieniem tytułów wykonawczych i wszczęciem egzekucji; 2. naruszenie art. 67 § 1, § 1a i § 2 w zw. z art. 80 § 1-3 u.p.e.a. oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 września 2016 r. w sprawie sposobu sporządzania i dokonywania doręczeń dokumentów przesyłanych w ramach stosowanego środka egzekucyjnego z użyciem środków komunikacji elektronicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1394) oraz art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."); 3. naruszenie art. 7 § 1 u.p.e.a., poprzez niezastosowanie środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego, tj.: przesłania upomnienia, że istnieje niedopłata. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1. uznanie, że: - tytuły wykonawcze zostały wystawione bez podstawy prawnej i faktycznej, gdyż na datę ich wystawienia nie istniało zobowiązanie, - zajęcia kont bankowych dokonano bez podstawy prawnej i faktycznej, gdyż na datę ich wykonania nie istniało zobowiązanie; 2. uchylenie tytułów wykonawczych o nr: [...]; 3. zwrot nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych i manipulacyjnych oraz należności głównej i odsetek wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, licząc od dnia zajęcia kont bankowych do dnia przekazania zwrotnego otrzymanej w wyniku zajęcia kwoty oraz opłat bankowych w kwocie 275,45 zł; 4. dołączenie do akt sprawy przelewów z 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. na konto bankowe organu znajdujące się w jego posiadaniu; 5. dołączenie do akt spraw prowadzonych przez ZUS znak: [...]; 6. ukaranie karą grzywny pracowników, którzy wystawili przedwcześnie tytuły wykonawcze i nie dopilnowali, aby wysłać najpierw upomnienie; 7. wyłączenie B. M. z uczestnictwa i podejmowania decyzji w niniejszej sprawie, gdyż zachodzi uzasadniona okoliczność, iż postępowanie sądowe przeciwko ww. osobie toczące się przed WSA w Białymstoku pod sygn. akt I SAB/Bk 6/24 o ukaranie jej grzywną może wpływać na merytoryczny osąd i bezstronność w tej sprawie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 31 grudnia 2024 r., nr 010000/71/2024-RED-3-NiP5460002003-MD, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podniósł, że podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest niezasadny. W deklaracjach rozliczeniowych ZUS DRA za 04/2024 r. i 05/2024 r. wykazane zostały należne do przekazania za ww. okres kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Deklaracja zawierała oświadczenie płatnika składek, że dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym, potwierdzone podpisem płatnika składek lub osoby przez niego upoważnionej albo podpisem elektronicznym (art. 46 pkt 4 ppkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350, dalej jako: "u.s.u.s.")). Deklaracja rozliczeniowa zawierała także pouczenie, że w przypadku niewpłacenia w obowiązującym terminie kwoty do zapłaty lub wpłacenia jej w niepełnej wysokości, stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak słusznie wskazał wierzyciel, wraz ze złożeniem deklaracji rozliczeniowych potwierdzony został przez skarżącego obowiązek zapłaty wykazanych w nich składek. Skarżący dokonał wpłat 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r., które jednak nie pokryły całkowicie zaległości za okres: 04-05/2024 r. i dlatego zostały one skierowane do egzekucji. Na dzień wystawienia tytułów wykonawczych o nr: [...], tj.: na 25 września 2024 r., ww. należności pozostawały nieopłacone. W związku z tym, dochodzenie należności objętych ww. tytułami wykonawczymi było zasadne. Zdaniem organu niezasadny był też zarzut, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a. Zobowiązanie określone w tytułach wykonawczych o nr: [...] z 25 września 2024 r. wynika z deklaracji rozliczeniowych, a więc dokumentu o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a. Organ zaznaczył, że w złożonych deklaracjach rozliczeniowych za okres: 04-05/2024 r. oraz w ww. tytułach wykonawczych wskazano ten sam obowiązek, tj.: obowiązek dotyczący zapłaty nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres: 04-05/2024 r., na ubezpieczenie zdrowotne za 05/2024 r. oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 04-05/2024 r. W trakcie postępowania egzekucyjnego nie zostały wydane orzeczenia ustalające inny obowiązek niż wskazany w deklaracjach oraz ww. tytułach wykonawczych. Organ odwoławczy stwierdził, że wierzyciel prawidłowo ocenił niezasadność zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy podnieść należy, że przed wszczęciem egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] z 25 września 2024 r. skarżącemu zostały przesłane upomnienia o numerach od [...] do [...] z 28 czerwca 2024 r. i zostały doręczone 16 lipca 2024 r. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 27 § 3 u.p.e.a., wierzyciel słusznie wskazał, że ww. przepis został uchylony przez art. 111 pkt 14 lit. b ustawy z dnia 11 października 2013 r. (Dz.U. z 2013 poz. 1289) zmieniającej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dniem 21 listopada 2013 r., a więc przed wszczęciem egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] z 25 września 2024 r. Odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.), organ odwoławczy podzielił stanowisko wierzyciela, który uznał zarzut za niezasadny. Powołując się na przepisy § 6, 7, 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany zakład ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1771), organ wskazał sposób rozliczenia dokonanych przez skarżącego wpłat. Zauważył, że należności objęte tytułami wykonawczymi o nr: [...] z 25 września 2024 r. zostały ostatecznie wyegzekwowane 15 października 2024 r., a więc już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, tj.: po 25 września 2024 r. Nadmienił, że w chwili wystawienia tytułów wykonawczych wierzyciel stwierdził brak wykonania w całości obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi. Obowiązek zapłaty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres 04-05/2024 r., na ubezpieczenie zdrowotne za 05/2024 r. oraz na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: 04-05/2024 r. istniał i był wymagalny, a więc wystawienie tytułów wykonawczych było uprawnione. Co do zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., organ wskazał, że sam fakt złożenia wniosku o raty nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, gdyż jego złożenie nie wstrzymuje wykonania obowiązku. Należności z tytułu składek za okres objęty tytułami wykonawczymi o nr: [...] nie zostały rozłożone na raty. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę. Zaskarżając postanowienie w całości, strona zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego, a w szczególności: 1. art. 49 ust. 1 u.s.u.s. w zw. z § 20 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, poprzez niezaliczenie przez organ wpłaty skarżącego z 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r., zgodnie z upomnieniem z 28 czerwca 2024 r., za okres 04-05/2024 r., chociaż takie było zobowiązanie wynikające z upomnienia. ZUS zakwestionował powyższe wpłaty na świadczenia określone w upomnieniu z 28 czerwca 2024 r. i zaewidencjonował na inne nieistniejące zobowiązanie. Organ nie kwestionuje zarzutu skarżącego w zakresie niedoręczenia upomnienia przed wystawieniem tytułów wykonawczych 25 września 2024 r. i wszczęciem egzekucji obejmujący okres 04-05/2024 r., który został uregulowany przez skarżącego, w wysokościach wskazanych w upomnieniu z 28 czerwca 2024 r.; II. przepisów procesowych: 1. naruszenie [pisownia oryginalna – przyp. sędzia sprawozdawca] "art. 15 § 1 -3 k.p.c.", art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 6-7, 12 i 14, art. 33 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 4-6 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a., poprzez: a) wszczęcie egzekucji i zajęcie kont bankowych pomimo zapłaty 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. zobowiązań wobec organu, b) tytuły wykonawcze nie tylko nie zostały doręczone przed wszczęciem egzekucji - zajęcia kont bankowych, ale także nie zawierały: - wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, - daty wystawienia i nr tytułu wykonawczego, - pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, - daty doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku, - daty, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, c) brak doręczenia upomnień przed wystawieniem tytułów wykonawczych i wszczęciem egzekucji. Tytuły wykonawcze nie zawierają w pkt 12 kosztów upomnienia, a zatem organ sam przyznaje, że ich nie przesłał zobowiązanemu; 2. art. 67 § 1, § 1a i § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 80 § 1-3 u.p.e.a. oraz § 2 rozporządzenia w sprawie sposobu sporządzania i dokonywania doręczeń dokumentów przesyłanych w ramach stosowanego środka egzekucyjnego z użyciem środków komunikacji elektronicznej oraz art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 39 k.p.a., poprzez uznanie, że w ten sposób doszła do płatnika informacja o zajęciu rachunku bankowego; błędne uznanie przez organ, że tryb zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego statuowany przez art. 80 § 1-3 u.p.e.a. został zastosowany prawidłowo, albowiem przy przedmiotowych zajęciach oczywistym jest, że rzeczywiste zajęcie musi nastąpić przed poinformowaniem zobowiązanego o tym fakcie, podczas gdy przeprowadzenie czynności egzekucyjne obarczone są wadą, albowiem zostały one przeprowadzone przed doręczeniem stronie tytułu wykonawczego umożliwiającego wszczęcie postępowania egzekucyjnego; 3. art. 7 § 1 u.p.e.a., poprzez niezastosowanie środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla płatnika, to jest przesłanie pisemnego upomnienia, że istnieje niedopłata, gdyż środki pieniężne przekazane na konto organu 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. zostały zakwalifikowane na spłatę zgodnie z upomnieniem. Organ jednak, pomimo wezwania za ten okres, zaliczył je na jakoby istniejące wcześniejsze zadłużenia, chociaż nie przesłał żadnej informacji, że takie istnieje. Skoro organ powołuje się na te upomnienie, to powinien zdaniem strony wyjaśnić, dlaczego nie zaliczył wpłat za żądany okres, a na poprzedni, a za okres z upomnienia wszczął egzekucję. Jest to wprowadzanie w błąd płatnika, który z takiego upomnienia wyciąga wniosek, że jest to ostatnia zaległość wobec organu; 4. art. 7-9, art. 77 § 1, art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez: a) niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wydanie postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że gdyby okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób prawidłowy, nie doszłoby do wydania zaskarżonego postanowienia w takim kształcie, b) oparcie zaskarżonego postanowienia na niekompletnym materiale dowodowym i niedokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, podczas gdy z ustalonych faktów oraz zebranego materiału dowodowego wynika, że zebranie kompletnego materiału dowodowego oraz dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego skutkowałoby nie wydaniem lub uchyleniem zaskarżonego postanowienia Prezesa ZUS, c) nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, braku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie w sprawie; nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, niepogłębianiu prowadzonym postępowaniem zaufania do organu; braku wskazania przez organ w uzasadnieniu decyzji faktów, które uznał za udowodnione; przyczyn z powodu, których dowodom i zarzutom Skarżącego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienia podstawy prawnej swojej decyzji, a w szczególności niekompletnego uzasadnienia postanowienia; wyjaśnienia podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w Białymstoku z 6 listopada 2024 r., b) błędne przyjęcie, że w toku prowadzonego postępowania wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały rozstrzygnięte, podczas, gdy w sposób niezgodny z obowiązujący przepisami ustalono brak przesłanek uznania wpłaty 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r, zgodnie z otrzymanym upomnieniem na kwiecień-maj 2024 r. W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego jego wydanie postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w całości; 2. ewentualnie uchylenie postanowienia Prezesa ZUS i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w Białymstoku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami za ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty; 4. rozpoznanie skargi na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Postanowienie podlega uchyleniu, jednak z innego powodu, niż zostało to w wskazane w skardze. Przedmiotem kontroli sądu było postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów złożonych przez skarżącego w związku z prowadzoną egzekucją zaległości składkowych. Jako jedną z podstaw zarzutów skarżący wskazywał wygaśnięcie obowiązku. Przypomnieć wypada, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. W świetle art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być wygaśnięcie obowiązku w całości lub części. Wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części może nastąpić na skutek wystąpienia różnych okoliczności. Należą do nich wykonanie obowiązku w całości lub w części, umorzenie obowiązku w całości lub w części oraz przedawnienie. W realiach niniejszej sprawy na skarżącym ciążył obowiązek zapłaty składek za okres 04-05/2024 r. Upomnieniami od nr od [...] do [...] z 28 czerwca 2024 r. (doręczone 16 lipca 2024 r.) organ wezwał skarżącego do uregulowania ww. należności. W dniach 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. skarżący dokonał wpłat, wskazując w tytułach przelewu, iż dokonuje ich na poczet składek za 04-05/2024 r. Dokonane wpłaty nie pokryły całkowicie zaległości za okres 04-05/2024 r., i dlatego niepokryte należności zostały skierowane do egzekucji. W związku z tym wobec skarżącego zostały wystawione tytuły wykonawcze z 25 września 2024 r. (data wszczęcie postepowania egzekucyjnego – art. 26 § 3a pkt 2 zw. z § 1 u.p.e.a.) o numerach [...], dotyczące należności za okres 04-05/2024 r.; doręczono je skarżącemu 11 października 2024 r. Zawiadomienia o zajęciu zostały natomiast doręczone bankowi 26 września 2024 r. (data wszczęcia egzekucji administracyjnej – art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a.). Należności objęte ww. tytułami wykonawczymi zostały ostatecznie wyegzekwowane 15 października 2024 r. Skład orzekający stwierdza, że organ dopuścił się naruszeń przepisów w zakresie zaliczenia dokonanych przez skarżącego 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. wpłat na poczet składek za okres 04-05/2024 r. Jakkolwiek zgodzić się należy z organem, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111), a to ze względu na treść art. 31 u.s.u.s., to jednak zastosowane przez organ przepisy § 12 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany zakład ubezpieczeń społecznych, również nie mogą być stosowane w każdym stanie faktycznym. Przepisy te nie mogą zostać zastosowane w sytuacji, w której organ skierował do dłużnika (a jest nim skarżący), stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a., upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Skarżący w przelewach dokonanych 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r. w sposób wyraźny wskazał, że wpłaty dotyczą składek za okres 04-05/2024 r. Abstrahując w tym momencie od wysokości wpłaconych kwot i ich korelacji z treścią upomnień, wypada zauważyć, że wolą skarżącego było uregulowanie należności określonych w wystawionych upomnieniach. Nie dokonał zatem samodzielnie wyboru należności, które chce uregulować, a jedynie zastosował się do treści skutecznego prawnie wezwania wystosowanego przez organ do uiszczenia tych konkretnych należności. Tym samym mógł on, poprzez realizację zobowiązań w stosunku do których odnosiły się upomnienia, skutecznie bronić się przed egzekucją wszczętą na skutek wystawionych tytułów wykonawczych. Wierzyciel wystosował zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia, w których skonkretyzował należności, a skarżący do tych upomnień częściowo się zastosował, dokonując stosownych wpłat. Wypada przy tym zauważyć, że wbrew temu co wskazywał skarżący, z akt sprawy jasno wynika, że upomnienia zostały mu doręczone 16 lipca 2024 r. (a więc przed wystawieniem tytułów wykonawczych z 25 września 2024 r. i wszczęciem egzekucji), co czyniło niezasadnym zarzut podnoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Sąd zwraca zatem uwagę, że w ww. rozporządzeniu znajduje się § 24, który reguluje w sposób kompleksowy zasady rozliczania wpłat objętych tytułem wykonawczym, po doręczeniu upomnienia lub po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Zgodnie § 24 ust. 1-9 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym na potrzeby niniejszej sprawy, tj. na dzień dokonywania wpłat (26 i 30 2024 r.) z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę należne funduszowi emerytalnemu i otwartym funduszom emerytalnym, proporcjonalnie do należności tych funduszy objętych tym tytułem. Pozostałą po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1, część wpłaty rozlicza się proporcjonalnie na pokrycie należnych składek i odsetek za zwłokę na fundusz rentowy, fundusz chorobowy i fundusz wypadkowy, proporcjonalnie do należności poszczególnych funduszy objętych danym tytułem wykonawczym (ust. 2). Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę (ust. 3). Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę (ust. 4). Z wpłaty na pokrycie należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętych danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie składki i odsetki za zwłokę należne każdemu z funduszy, proporcjonalnie do należności każdego z tych funduszy objętych tym tytułem (ust. 5). Wpłatę na pokrycie wymierzonej dodatkowej opłaty, objętej danym tytułem wykonawczym, rozlicza się w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów upomnienia, kosztów egzekucyjnych, a następnie na pokrycie tej opłaty (ust. 6). Z wpłaty na pokrycie dodatkowej opłaty wymierzonej od nieopłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, objętej danym tytułem wykonawczym, w pierwszej kolejności pokrywa się koszty upomnienia, koszty egzekucyjne, a następnie dodatkową opłatę przysługującą każdemu z funduszy, proporcjonalnie do kwoty objętej tym tytułem (ust. 7). Nadwyżkę pozostałą po rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1-7, rozlicza się z uwzględnieniem § 14 i 15 oraz § 17 i 18 (ust. 8.). Przepisy ust. 1-8 mają zastosowanie do rozliczenia wpłat dokonanych przez płatnika składek po doręczeniu upomnienia lub wszczęciu postępowania egzekucyjnego (ust. 9). Po doręczeniu upomnienia lub po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (§ 24 ust. 9) to właśnie § 24 rozporządzenia reguluje zasady rozliczania wpłat dokonywanych przez płatników. Z § 24 rozporządzenia w sprawie składek wprost wynika, że rozliczenie wpłat dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego, jak i przed jego wszczęciem, ale dokonanych po doręczeniu upomnienia w rozumieniu art. 15 u.p.e.a., powinno nastąpić na podstawie poszczególnych przepisów § 24 rozporządzenia odnoszących się odrębnie do każdej należności składkowej, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z przymusowym wyegzekwowaniem należności, czy dobrowolną wpłatą płatnika. Przepis § 24 ust. 9 rozporządzenia w zw. z § 24 ust. 1-8 jest przepisem szczególnym względem ogólnej regulacji zawartej w § 12 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia, dlatego też mając na uwadze jedną z podstawowych zasad wykładni przepisów jaką jest lex specialis derogat legi generali, przyjąć należało, że to właśnie w oparciu o § 24 ust. 9 w zw. z poszczególnymi ustępami § 24 rozporządzenia w sprawie składek, organ powinien był dokonać rozliczenia wpłaty skarżącego dokonanej 15 marca 2024 r. po doręczeniu mu upomnień. Przepis § 12 rozporządzenia nie może zostać zastosowany w sytuacji, w której organ skierował do zobowiązanego, stosownie do treści art. 15 § 1 u.p.e.a., upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (por. wyroki NSA z 10 stycznia 2024 r., I GSK 1668/22; I GSK 1670/22; I GSK 1945/22; powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje zatem, że organ naruszył przepisy § 24 rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, co w konsekwencji spowodowało również naruszenie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej i przedwczesne uznanie, że obowiązek wskazany w przedmiotowych tytułach wykonawczych nie wygasł. Zalecenia do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów, z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej. Organ odwoławczy raz jeszcze skontroluje oddalenie zarzutu wygaśnięcia obowiązku w kontekście wpłat dokonanych przez skarżącego 26 lipca 2024 r. i 30 lipca 2024 r., mając na uwadze zasady określone w § 24 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany zakład ubezpieczeń społecznych. Następnie ustali czy doszło do wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. Jeśli zajdzie taka konieczność, organ dokona również oceny oddalenia pozostałych zarzutów stawianych przez skarżącego. Na obecnym etapie odniesienie się przez sąd do pozostałych podnoszonych przez stronę zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej byłoby przedwczesne. Zasadność ich kontroli zależna jest bowiem od tego, czy efektywny okaże się zarzut determinujący konieczność ich rozpatrzenia, oparty o art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., czyli wygaśnięcia obowiązku w całości lub części. Jedynie na marginesie wypada przypomnieć, że niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. stanowi określoną w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. podstawę umorzenia postepowania. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Zastrzec jednak trzeba, że wystąpienie tej przesłanki nie może być badane w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, lecz wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w sentencji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, albowiem strona skarżąca nie miała obowiązku ich uiszczenia zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a.