I SA/Bk 1026/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.) sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne należnych od [...] Klubu Sportowego oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], odmawiające S. K. wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...]. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy organ wyjaśnił, że argumenty odnoszące się do zasadności i prawidłowości wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania klubu sportowego na skarżącego jako członka zarządu nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek. Organ podniósł, że skarżący nie jest obecnie dłużnikiem ZUS, ponieważ zadłużenie wynikające z decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania zostało uregulowane 16 stycznia 2015 r. przez pozostałych członków zarządu odpowiedzialnych solidarnie za zobowiązania [...]. W sprawie brak jest zatem przedmiotu postępowania. Zgodnie z art. 61a Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Tym samym zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Opierając się na art. 24 § 1 pkt 5 Kpa skarżący wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie urzędników biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd oceniając skargę wg. powyższych kryteriów stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (czyli żądanie wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną, 2) jeżeli z "jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Unormowanie to wskazuje zatem na przyczyny podmiotowe i przedmiotowe, które uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej. Do przyczyn, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, należy np. przypadek gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo brak jest przedmiotu postępowania. Użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie: "nie może być wszczęte" wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 332/12 - publik. LEX nr 1216728). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż skarżący nie jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wierzytelność Zakładu, wynikająca z decyzji z dnia [...].12.2011 r. o numerze [...] o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania [...] na członków zarządu została uregulowana przez osoby współodpowiedzialne solidarnie ze skarżącym. Stało się to 16.01.2015 r. Złożenie wniosku przez skarżącego w dniu [...].04.2016 r. o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie wynikających z powołanej wyżej decyzji w łącznej kwocie 110.101,77 zł, skierowane do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w Warszawie i przekazane wg właściwości do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest zatem bezprzedmiotowe. Brak zaległości skutkuje oceną, iż nie ma do czego zastosować normy prawa materialnego (przepisów dotyczących umorzenia lub braku podstaw do umorzenia należności) a ewentualna decyzja wydana w takim przypadku dotyczyłaby nieistniejącej wierzytelności i dotknięta byłaby wadą nieważności. Skarga nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów do decyzji, zawiera jednak obszerną relację skarżącego odnośnie do przebiegu postępowania związanego ze złożeniem przez skarżącego wcześniejszych wniosków o umorzenie należności oraz zarzuty pod adresem organów i urzędników wówczas procedujących z wnioskami skarżącego. Sąd zauważa w tym miejscu, że zarzuty te nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia skargi, gdyż pozostają poza związkiem z meritum sprawy. Podobnie Sąd ocenia wyjaśnienia skarżącego o jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej zawarte w piśmie procesowym złożonym w trakcie rozprawy. Wobec braku wierzytelności w postępowaniu administracyjnym okoliczności te są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Uznając zatem argumentację skarżącego za chybioną Sąd stosownie do treści art. 151 ustawy procesowej skargę oddalił jako bezzasadną.