I SA/Bk 1057/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-03-07
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, ale jednocześnie generuje przychody i posiada majątek, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, prowadząca działalność gospodarczą, nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże w sposób wyczerpujący braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Sama strata bilansowa, przy jednoczesnych przychodach i możliwościach finansowych, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Dodatkowo, nieustosunkowanie się do wezwania sądu w zakresie przedstawienia wymaganych dokumentów stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. Spółka wykazała stratę w roku obrotowym 2017, ale jednocześnie generowała przychody i posiadała majątek, choć część ruchomości została zajęta przez organy egzekucyjne. Spółka nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych, co stanowiło dodatkową przesłankę do odmowy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P.H. "K" Spółka zo.o. Spółka komandytowa w B na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od marca do maja 2014 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. w B wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego; produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych. Rok obrotowy 2017 spółka zakończyła stratą w wysokości 230.746,79 zł, przy przychodzie 1.912.672,48 zł. Wynik finansowy przedsiębiorstwa za 2015 r. to zysk w kwocie 567.115,70 zł, w 2016 r. zysk ten wyniósł 487.724,97 zł. Wnioskodawca nie posiada środków trwałych – stan za rok 2017. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 9.000 zł. Przedsiębiorstwo nie
ma stałych odbiorców towarów, w związku z tym nie dysponuje stałymi źródłami dochodu. P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. w B nie posiada środków finansowych na kontach bankowych tj. rachunki w EUR, USD i w PLN w [...] B
[...]Banku (k. 343). Dodatkowo, spółka nie dysponuje nieruchomościami
i ruchomościami, które mogłyby zostać spieniężone. Wszystkie ruchomości zostały zajęte przez organy skarbowe w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych (k. 328 – 329; k. 341 - 344).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 08 lutego 2018 r.
(k. 338) strona skarżąca dołączyła do akt sprawy: wykaz aktualnego zadłużenia (k. 349); tabelę amortyzacyjną za 2017 r. (k. 350 – 352); rachunek zysków i strat za 2017 r. (k. 353); zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego
(k. 354 – 360); protokół zajęcia ruchomości (k. 361 – 364); dokument określający stan zaległości podatkowych zobowiązanego na dzień [...] listopada 2017 r. (k. 365); raport kasowy za [...] 2017 r. (k. 370); wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2016 r. (k. 371 - 375); bilans za 2016 r. (k. 376 - 377); rachunek zysków i strat za 2016 r. (k. 378); wyciągi z rachunków bankowych (k. 379 – 385); zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych za okres listopad 2017 r. – styczeń 2018 r. (k. 386 – 390).
Skarżąca spółka nie uczyniła zadość wzmiankowanemu wezwaniu z dnia 08 lutego br. w zakresie nadesłania raportów kasowych za okres [...] 2017 r. – [...] 2018 r., tu nadesłała jedynie raport za [...] 2017 r. (k. 370). Podobnie, wnioskodawca nie dołączył do akt sprawy wymaganych wyciągów z kont i rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy tj. w [...] Bank nadesłał wyciągi z kont walutowych (Euro i USD) jedynie za styczeń 2018 r. (k. 380 – 381). Natomiast, jeśli chodzi o rachunki bankowe w [...] Banku to strona skarżąca nie dołączyła do akt sprawy wyciągów z kont i rachunków walutowych (Euro i USD). Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca nie wyjaśniła przyczyny tego zaniechania.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Na wstępie należy wskazać, iż w dniu rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tut. Sądzie znajdują się dwie sprawy strony skarżącej wymagające uiszczenia kosztów sądowych na ich obecnym etapie postępowania. W sprawie niniejszej koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 3.189 zł (k. 326). W sprawie sygn. akt I SA/Bk 16/18 wysokość wpisu od skargi to 2.212 zł (k. 44 sygn. akt I SA/Bk 16/18).
P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. w B rok obrotowy 2017 zakończyło stratą w wysokości 230.746,79 zł, przy przychodzie 1.912.672,48 zł (k. 353). Rok obrotowy 2016 zakończył się dodatnim wynikiem finansowym w wysokości 487.724,97 zł, przy przychodzie 2.511.515,67 zł (k. 378). Wnioskodawca nie dysponował środkami trwałymi za 2017 r. Ruchomości przedsiębiorstwa zostały zajęte w [...] 2017 r. (k. 361 – 364). Na dzień [...] lutego br. zadłużenie spółki wobec dostawców i wykonawców wyniosło 78.363,84 zł, natomiast zaległości podatkowe to 1.013.097 zł (k. 349). Stan kasy przedsiębiorstwa na dzień [...] września 2017 r. to kwota 34,73 zł (k. 370). Rachunki bankowe firmy zostały zajęte w ramach prowadzonego postepowania egzekucyjnego (k. 354 - 360).
W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż w złożonym wniosku
nie wskazano przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy
w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z dołączonych do akt sprawy informacji z KRS wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, świadczy o tym również dołączone do akt sprawy zestawienie obrotów za okres listopad – grudzień 2017 r. i styczeń 2018 r. (k. 386 – 390). Wnioskodawca w 2017 r. wygenerował stratę 225.486,45 zł, przy przychodzie w wysokości 1.779.911,89 zł.
W ramach posiadanych zasobów finansowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą spółka powinna zatem zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej tj. wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 3.189 zł oraz w sprawie sygn. akt I SA/Bk 16/18 - wpis od skargi w kwocie 2.212 zł.
Dodatkową okolicznością, niewątpliwie wpływającą na negatywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest nieustosunkowanie się spółki skarżącej we wskazanym wyżej zakresie do wezwania z dnia 08 lutego 2018 r. i nieusprawiedliwienie przyczyny tego zaniechania. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych.
Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona
prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś
i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia
06 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, www.cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt
I FZ 260/08, (publ. www.cbois.nsa.gov.pl) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art.
258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło