I SA/Bk 1062/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-06-22

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny w sprawie dotyczącej uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w zakresie zaległości płatniczych wobec ZUS?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA, jako że sprawa dotyczy uchylenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w zakresie zaległości płatniczych wobec ZUS. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, biorąc pod uwagę niskie dochody, wysokie wydatki i brak majątku.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. uchylające postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec ZUS. Wnioskodawca wykazał niskie dochody rodziny (zatrudnienie, świadczenie "Rodzina 500+"), wysokie miesięczne wydatki oraz zadłużenie i brak oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego i orzeczenia o dalszym prowadzeniu postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. , S. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oświadczając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką A. W. oraz dziećmi J. W. ([...] lat); N. W. ([...] lat) i K. W. ([...] lat). Wysokość miesięcznego dochodu rodziny to łączna kwota 800 zł, uzyskiwana przez małż. W. z tytułu zatrudnienia. Wykazane wydatki miesięczne to koszty utrzymania lokalu (czynsz i energia elektryczna) – 400 zł, pozostała kwota środków pieniężnych przeznaczona jest na: zakup żywności, odzieży, obuwia, środków czystości i inne zakupy. Małż. W. są zadłużeni na kwotę około 300.000 zł, nie posiadają zgromadzonych oszczędności (k. 107 - 110). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 07 czerwca 2017 r. (k. 112) skarżący oświadczył, iż dodatkowym źródłem dochodu rodziny jest świadczenie uzyskiwane z rządowego programu "Rodzina 500+" w łącznej wysokości 1.500 zł. Wyszczególnione wydatki miesięczne to: woda – 80 zł; energia elektryczna – 270 zł; gaz – 50 zł; czynsz – 200 zł; ubrania – 100 zł; żywność – 1.600 zł; telefon – 140 zł (k. 114). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: zeznanie podatkowe małż. W. za 2016 r. (k. 115 – 123); rachunki za: energię elektryczną oraz wodę i ścieki (k. 124 – 125); zaświadczenia o dochodach małż. W. (k. 126 – 127); umowę najmu domu (k. 128 – 129). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy uchylenia postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego i orzeczeniu o dalszym prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w zakresie zaległości płatniczych wobec ZUS, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie (k. 59). W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez S. W. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku S. W. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, że wysokość miesięcznego dochodu pięcioosobowej rodziny to kwota 2.340,36 zł, w tym: 840,36 zł to łączne wynagrodzenie A. i S. W. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w J. Sp. zo.o. w M. (k. 126 – 127) oraz świadczenie uzyskiwane z rządowego programu "Rodzina 500+" w wysokości 1.500 zł (k. 114). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 2.440 zł (woda, energia elektryczna, gaz, czynsz, ubrania, żywność, telefon) – k. 23. Podkreślenia wymaga, że wydatki te są faktycznie równe osiąganemu dochodowi. Małż. W. są zadłużeni na kwotę około 300.000 zł, nie posiadają majątku (mieszkają w wynajmowanym domu k. 128 – 129) W tym miejscu należało zatem stwierdzić, że niska wysokość miesięcznego dochodu pięcioosobowej rodziny wnioskodawcy tj. 2.340 zł, (co stanowi 468 zł w przeliczeniu na poszczególnych członków rodziny) w zestawieniu z wykazanymi wydatkami i brakiem majątku (w tym zgromadzonych oszczędności) wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. W tej sytuacji należy skonstatować, iż S. W. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło