I SA/Bk 110/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok w pomniejszonej wysokości p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS skarżący został uznany za [...] niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu zmuszony do ograniczenia produkcji rolnej do najmniej pracochłonnych czynności, co oznaczało spadek dochodów oraz skutkowało koniecznością zatrudnienia pracowników do wykonywania najcięższych prac. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 465,14 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł i zwrot kosztów sądowych – 124 zł. Skarżący otrzymał także dopłaty unijne w kwocie 2.335 zł. Majątek E. S. stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. (wymagający remontu). Gospodarstwo rolne jest położone na bardzo słabych glebach, część gruntów jest odległa o [...] kilometrów od domu skarżącego. Posiadane maszyny rolnicze są przestarzałe, wymagają ciągłych napraw. Budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia rozwój hodowli zwierząt. E. S. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Przeciwko skarżącemu toczy się [...] postępowań egzekucyjnych. Łączne zadłużenie wnioskodawcy wobec instytucji publicznych oraz osób fizycznych to kwota około 14.000 zł. W ostatnim okresie stan zdrowia skarżącego uległ znacznemu pogorszeniu, został on skierowany na leczenie do szpitala (k. 226 - 227). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2014 r. (k. 231) E. S. oświadczył, że posiada [...] sztuk bydła, w tym [...] krowy oraz ciągnik rolniczy i inne maszyny niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej. W okresie [...] – [...] 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy to: 600 zł – żywność, 140 - 160 zł – energia elektryczna, 30 zł – woda, 150 - 200 zł - telefon. W [...] 2013 r. E. S. otrzymał zwrot podatku akcyzowego. Skarżący otrzymał dopłaty do prowadzonej produkcji rolnej w [...] 2013 r. w wysokości 2.335 zł. Umowa dzierżawy nieruchomości, za którą wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny jest umową ustną. W [...] br. E. S. utracił krowę o wartości około 4.000 zł (k. 234). Do akt sprawy skarżący dołączył: wyciąg z rachunku bankowego za okres od [...] października do [...] grudnia 2013 r. (k. 249 - 250); upomnienie od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na kwotę 2.063,72 zł (k. 247); upomnienie z Urzędu Gminy K. z dnia [...] listopada 2013 r. na kwotę 1.549,80 zł (k. 246); dokument potwierdzający utratę sztuki bydła w styczniu br. (k. 242); pismo [...] – [...] Polska S.A. z dnia [...] listopada 2013 r. dot. zadłużenia z tytułu nieopłaconych rachunków na kwotę 2.487,79 zł (k. 248); ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia [...] grudnia 2013 r. na kwotę 1.424,35 zł wystawione przez [...] S.A. (k. 245); skierowanie do szpitala i zaświadczenie lekarskie (k. 235 – 236); decyzję KRUS z dnia [...] lipca 2013 r. przeliczająca rentę rolnicza z tytułu niezdolności do pracy (k. 238 - 240); decyzję ARiMR w Ł. dnia [...] lipca 2013 dot. przyznania płatności ONW (k. 241); rachunki za energię elektryczną (k. 243); tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2014 r. (k. 244). Na wstępie należy odnieść się do wniosku E. S. w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W sprawie niniejszej (jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy) skarżący jest już reprezentowany przez radcę prawnego U. P. – D.. Pełnomocnictwo z dnia [...] stycznia 2014 r. do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed NSA zostało złożone do akt sprawy niniejszej (k. 212) i nie zostało odwołane. W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżący ma już w sprawie ustanowionego radcę prawnego należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika - adwokata na mocy art. 246 § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji. Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, że w sprawie niniejszej skarżący trzykrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy, które zostały negatywnie rozpoznane postanowieniami WSA w Białymstoku z dnia 13 lipca 2012 r.; z dnia 13 lutego 2013 r.; z dnia 08 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II GZ 311/12; z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GZ 164/13; z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 660/13 oddalił zażalenia od tych postanowień. W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem stałego miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 465,14 zł (k. 238). E. S. otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł ([...] 2013 r.), kosztów sądowych – 124 zł i dopłat unijnych w wysokości 2.335 zł ([...] 2013 r.). W okresie [...] – [...] 2013 r. skarżący nie sprzedawał płodów rolnych. Wykazane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem własnym wynoszą około 920 - 990 zł (żywność, energia elektryczna, woda, telefon). W skład majątku wnioskodawcy wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m², [...] sztuk bydła oraz maszyny rolnicze. Zadłużenie E. S. zgodnie z dołączonymi dokumentami wynosi 9.045 zł (k. 244 - 248). Podsumowując należy, zatem stwierdzić, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów adwokata przyczyniła się okoliczność, iż E. S. dysponuje znacznym majątkiem. Posiadany areał użytków rolnych, maszyny rolnicze niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy świadczą o dużych możliwościach zarobkowych wnioskodawcy. Ponadto w sprawie niniejszej należało mieć na uwadze również to, iż treść złożonego przez E. S. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy wskazać na brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, poza rentą w wysokości 465,14 zł stanowiącej jedyny stały miesięczny dochód oraz dochodów okazjonalnych uzyskiwanych z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego, kosztów sądowych, dopłat unijnych oraz czynszu dzierżawnego (jednorazowy dochód roczny). E. S. oświadczył bowiem, iż w praktyce nie osiąga dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego (w okresie [...] – [...] 2013 r.) skarżący nie sprzedawał żadnych płodów rolnych, pomimo, że prowadzi produkcję roślinną i zwierzęcą. Natomiast, co miesiąc wnioskodawca ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym w kwocie 920 - 990 zł. Wydatki te przewyższają kwotę stałego miesięcznego dochodu o około 500 zł. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.