I SA/Bk 110/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. Sz. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok w pomniejszonej wysokości p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienie radcy prawnego. E. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego podając, iż jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne ([...] ha) położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone 13 km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia [...] marca 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym, powyższe skutkuje tym, iż zachodzi konieczność wynajmowania pracowników do cięższych prac w gospodarstwie, co zwiększa koszty tej działalności. Majątek wnioskodawcy stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha, drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. Sz. nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta w wysokości 473 zł miesięcznie, w maju 2014 r. w całości zajęta przez Urząd Skarbowy. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł, a także otrzymał kwotę 1033 zł tytułem dopłat bezpośrednich. Toczące się postępowania egzekucyjne i zajęcia wierzytelności oraz ruchomości powoduje w ocenie skarżącego paraliż jego produkcji rolnej. Aktualnie skarżący ma zadłużenie na kwotę 15.000 zł (k. 338-340). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2014 r. (k. 345) E. Sz. oświadczył, że posiada 6 sztuk bydła, w tym 3 krowy. W okresie od kwietnia do czerwca 2014 r. skarżący sprzedał płody rolne na kwotę 700 zł. Wykazane wydatki miesięczne wnioskodawcy na żywność, energię elektryczną oraz gospodarstwo rolne wynoszą łącznie około 900 zł. W kwietniu 2014 r. E. Sz. otrzymał zwrot podatku akcyzowego na kwotę 697,32 zł. Skarżący otrzymał dopłaty do prowadzonej produkcji rolnej w kwietniu 2013 r. w wysokości 1033,71 zł. Dodatkowo skarżący podniósł, iż orzeczeniem SKO z dnia [...] marca 2014 r. zabrano mu około 6 ha gruntów. Wskazał także, iż renta w maju została zajęta na poczet należności ARiMR, natomiast aktualne zadłużenie wynosi 15.000 zł. Ponadto skarżący ma nieuregulowane należności w T-Mobile, spółce wodnej, PZU w W., ARiMR oraz nieuiszczone podatki (k. 234). Do akt sprawy skarżący dołączył: fakturę na zakup nawozów z dnia [...] kwietnia 2014 r. (k. 349), zaświadczenie z Urzędu Gminy K. o posiadanych gruntach rolnych w wysokości 21,0850 ha (k.350), decyzję ARiMR w Ł. dnia [...] czerwca 2014 dot. przyznania płatności (k. 351); rachunek za energię (k. 352), oraz tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności na kwotę 2.054,92 zł (k. 353), powiadomienie o wpisie do rejestru dłużników z wniosku T. (k. 319) oraz dokumentację lekarską (k. 320-326). Na wstępie należy odnieść się do wniosku E. Sz. w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W sprawie niniejszej (jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy) skarżący jest już reprezentowany przez radcę prawnego U. P. – D. Pełnomocnictwo z dnia [...] stycznia 2014 r. do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania wnioskodawcy w postępowaniu przed NSA zostało złożone do akt sprawy niniejszej (k. 212) i nie zostało odwołane. W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżący ma już w sprawie ustanowionego radcę prawnego należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego na mocy art. 246 § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji. Rozpoznaniu podlega natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W rozpatrywanym przypadku E. Sz. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem stałego miesięcznego utrzymania wnioskodawcy pozostaje renta w wysokości 473 zł. E. Sz. otrzymuje również czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz jednorazowy dochód z tytułu: zwrotu podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł, a także 1033,71 zł tytułem dopłat bezpośrednich. Ponadto skarżący w kwietniu 2014 r. sprzedał płody rolne na kwotę 697,32 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzą: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (k. 350) oraz drewniany dom o powierzchni [...] m² z [...] r. Skarżący aktualnie ma zaległości w płaceniu bieżących rachunków oraz toczą się w stosunku do niego postępowania egzekucyjne na kwotę 15.000, co znacznie ogranicza produkcję rolną. Ponadto został wpisany na listę niewypłacalnych dłużników. Bieżące wydatki skarżącego zamykają się kwotą 900 zł miesięcznie. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość osiąganego miesięcznego dochodu w połączeniu z posiadanym zadłużeniem oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż E. Sz. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić przy tym należy, iż stanowisko to jest zgodne z postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie II OZ 298/14 oraz z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie sygn. akt II OZ 243/14. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.