I SA/Bk 115/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi Spółki Akcyjnej R. Spółka Komandytowa w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji należności z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z [...].12.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że postanowienia wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął wobec majątku Spółki Akcyjnej R.- spółka komandytowa w B. (dalej powoływana jako: "Spółka") egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...], celem wyegzekwowania należności z tytułu podatku od towarów i usług. W załączeniu do zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] października 2013 r. organ egzekucyjny przesłał zobowiązanemu odpisy ww. tytułów wykonawczych. Korespondencję doręczono adresatowi w dniu [...] października 2013 r. Pismem z dnia [...] października 2013 r. Spółka wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia ww. postępowania oraz wniosła o jego umorzenie. W zarzutach wskazała, że tytuły zawierają następujące błędy: (-) wskazaniu wysokości odsetek nie towarzyszy wskazanie okresu, w którym następuje przyrost odsetek o wskazany procent; (-) wskazanie okresu, którego dotyczy nieuiszczone zobowiązanie (zobowiązanie podatkowe powstaje w rozliczeniu za okres, w którym upływa 150 dni od terminu płatności - art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług); (-) wskazanie daty, od której naliczane są odsetki jako daty płatności podatku za okres, w którym podatek naliczony na fakturze pomniejszył podatek należny. W odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego Spółka wskazała, że zarzuty powinny być rozpatrywane w oparciu o art. 33 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.". Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. uznał za nieuzasadniony zarzut dotyczący niespełnienia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Po rozpoznaniu zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy zauważył, że w trakcie toczącego się postępowania, nastąpiła zmiana przepisów art. 33 u.p.e.a., która weszła w życie 21 listopada 2013 r. Przepisami art. 111 pkt 20 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289) zmieniono dotychczasowe brzmienie art. 33 u.p.e.a. Jednakże stosownie do treści art. 123 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6, które nie dotyczą zarzutów. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził następnie, że treść pisma z dnia [...] października 2013 r. jednoznacznie wskazuje, że zarzut wniesiony przez Spółkę dotyczył przesłanek z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wobec powyższego pismo Spółki należało rozpatrzyć w oparciu o wyżej wskazany przepis. W ocenie organu odwoławczego zarzuty zawarte w tym piśmie są niezasadne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prawidłowo wskazał w poz. 35 tytułów wykonawczych, że od dochodzonej należności pobiera się odsetki za zwłokę. Wierzyciel wypełnił również rubrykę 36 tytułów wskazując dzień, od którego nalicza się odsetki, podał stawkę odsetek (poz. 37) oraz kwotę odsetek naliczoną na dzień wystawienia tytułów (poz. 38). Tym samym tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Przedmiotowe tytuły wykonawcze spełniają również pozostałe wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Wzór tytułu wykonawczego na jedną dochodzoną należność pieniężną jest zgodny ze wzorem - załącznikiem Nr 4 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. nr 137, poz. 1541). Odnosząc się do zarzutów zażalenia, a dotyczących kwestii związanych z terminem powstania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz sposobu dokonywania korekt deklaracji, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W skardze złożonej do Sądu Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zarzuciła naruszenie: 1) art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 63 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że jakikolwiek "wniosek" inicjujący postępowanie podatkowe lub administracyjne, w tym np. zarzuty egzekucyjne, winien wskazywać podstawę prawną rozstrzygnięcia żądania; 2) naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutu nieistnienia zobowiązania; 3) naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowy "tytuł egzekucyjny" zawiera elementy prawem wymagane. W uzasadnieniu skargi wskazano, że jedynie w wypadku, w którym przepis szczególny stanowiłby wymóg wskazania podstawy prawnej żądania od petenta można domagać się wskazania takiej podstawy. Organ pierwszej instancji ani nie miał prawa żądania wskazania na jakiej podstawie podatnik domaga się wskazanego żądania, ani nie miał prawa eliminować jakiejkolwiek podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Organ drugiej instancji winien był zatem uchylić postanowienie organu pierwszej instancji. W ocenie Spółki, organ drugiej instancji niezasadnie stwierdził, że powołane w zażaleniu okoliczności dotyczące problemu istnienia egzekwowanej należności nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia, bowiem nie były ujęte w zarzutach. Ustawa nie tylko nie ustanawia terminu prekluzyjnego dla powoływania faktów pozwalających na stosowanie przepisów art. 33 u.p.e.a., ile w ogóle nie ustanawia wymogu wskazywania faktów, na których strona opiera zarzuty. Strona wskazać ma jedynie żądanie. Strona wskazała ponadto, że jeżeli tytuł nie wskazuje okresu, w którym następuje przyrost, to stopy odsetek w istocie w ogóle nie wskazano, a zatem tytuł posiada brak. Bez znaczenia są przy tym okoliczności, iż stopa ta jest publikowana w obwieszczeniu Ministra Finansów i jest "powszechnie znana". Spółka wskazała także, że część elementów tytułu nie jest opatrzona podpisem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W tej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., wydane w zakresie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...] i [...]. W ocenie Sądu pierwszorzędne znaczenie w sprawie ma zarzut Spółki podnoszony w skardze, dotyczący naruszenia przez organy art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez zaniechanie rozpoznania zarzutu nieistnienia zobowiązania. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in.: wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo przedmiotowe nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.). Należy podkreślić, że pismem z dnia [...] listopada 2013 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. przed przystąpieniem do weryfikowania zasadności zarzutów Spółki, wskazanych w piśmie z dnia [...] października 2013 r., wezwał Spółkę do sprecyzowania żądania, zawartego w ww. piśmie poprzez określenie, czy stanowi ono zgodnie z treścią art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zarzuty do postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, czy też zgodnie z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. stanowi ono zarzut z tytułu niespełnienia wymogów przez wystawione tytuły wykonawcze zgodnie z art. 27 u.p.e.a. W wezwaniu organ pouczył Spółkę, że nieudzielenie przez nią odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma spowoduje rozpatrzenie pisma z dnia [...] października 2013 r. jako zarzutów z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. W odpowiedzi na to wezwanie, udzielone we wskazanym przez organ terminie, Spółka pismem z dnia [...] listopada 2013 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2013 r. wskazała, że sygnowane przez nią pisma powinny być rozpoznawane z obu podstaw prawnych. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny w wydanym postanowieniu bezpodstawnie uznał, że Spółka nie dokonała doprecyzowania żądania, tym samym nie sprostała wezwaniu organu egzekucyjnego, który został umocowany do potraktowania zarzutu jako zgłoszonego wyłącznie w trybie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. zarzutu z tytułu niespełnienia wymogów przez wystawione tytuły wykonawcze zgodnie z przepisami art. 27 u.p.e.a. Błędną ocenę zakresu zarzutów zgłoszonych przez Spółkę dokonał również Dyrektor Izby Skarbowej w B. w zaskarżonym postanowieniu, uznając, że treść pisma z dnia [...] października 2013 r. wskazuje, że zarzut wniesiony przez Spółkę dotyczył wyłącznie przesłanki z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., czym pominął ocenę dowodową pisma Spółki z dnia [...] listopada 2013 r., a konsekwencji identycznie jak organ I instancji nie ustosunkował się do zarzutu Spółki, wynikającego z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ odwoławczy powinien był na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) uchylić postanowienie organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, w konsekwencji zaszła przesłanka do uchylenia obu postanowień organów egzekucyjnych z uwagi na naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., skutkiem czego przedwczesne okazało się rozpatrywanie pozostałych zarzutów Spółki. Rozpoznając ponownie sprawę organy egzekucyjne mają obowiązek ustosunkować się do zarzutu Spółki w sprawie egzekucji należności z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2012 r., odnoszącego się do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Mając na uwadze stwierdzoną wyżej wadę przeprowadzonego w tej sprawie postępowania w zakresie nieuwzględnienia zarzutu Spółki, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienia. O niewykonalności uchylonych postanowień Sąd orzekł na podstawie art. 152 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.