I SA/Bk 1159/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności obszarowych oddala skargę W dniu [...] października 2014 r. do Biura Powiatowego wpłynął wniosek Pana J. J. (dalej powoływany także jako Skarżący) o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie uznania Pana J. J. zam. [...] jako osobę nie uprawnioną do uzyskania dopłat do upraw i produkcji rolnej z tytułu użytkowania gruntu nr [...], [...], [...] i 1 położonych w obrębie B. [...], powiat g. woj. p. Pismem z dnia 11 grudnia 2014 r. pełnomocnik Skarżącego poinformował, iż pismo z dnia 24 października 2014 r., stanowi żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania przyznania Panu J. J. płatności obszarowych w trybie art. 18 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania przyznania Panu J. J. płatności obszarowych, bowiem Skarżący – J. J. nie jest rolnikiem w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a w konsekwencji nie może być stroną postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwości wydania określonego aktu, czyli ustalenia jego obowiązku lub uprawnienia. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W świetle art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Skarżący nie jest rolnikiem, nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kwestii przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczętym i przeprowadzonym na wniosek innej osoby, tutaj J. J. Dlatego też, organ I instancji słusznie odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania przyznania J. J. płatności obszarowych. Na powyższe postanowienie, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nieuznanie J. J. za rolnika, a co za tym idzie odmowę uznania Skarżącego jako stronę postępowania. Zdaniem Skarżącego organy powinny zbadać, kto w rzeczywistości prowadzi gospodarkę rolną na terenie objętym wnioskiem o dopłaty i dopiero wówczas można się wypowiadać, czy ktoś jest rolnikiem, a w konsekwencji stroną postępowania w przedmiocie przyznania płatności. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna została oddalona. Spór w sprawie dotyczy możliwości wszczęcia na wniosek Skarżącego - Pana J. J. postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania przyznania innej osobie - Panu J. J. płatności obszarowych w trybie art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu, czyli ustalenia jego obowiązku lub uprawnienia. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W kontrolowanej sprawie należało zatem ocenić, czy Skarżący jest stroną w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności obszarowych Panu J. J. W świetle art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności obszarowe, płatność do krów i owiec oraz płatność do tytoniu są przyznawane na wniosek rolnika. Stosownie do art. 2 pkt 14 ww. ustawy "rolnik" to - rolnik w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, czyli - osoba fizyczna lub prawna lub grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Zdaniem Sądu przytoczona regulacja stanowi jednoznacznie, że postępowanie w sprawie przyznania płatności obszarowych może zostać wszczęte wyłącznie z inicjatywy rolnika ubiegającego się o płatności i tylko on jest stroną takiego postępowania mającą interes prawny w nabyciu konkretnego uprawnienia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1337/08 (LEX nr 531089). Skarżący nie ma interesu prawnego, a tym samym legitymacji procesowej w sprawie dotyczącej przyznania Panu J. J. płatności obszarowych. Nie istnieje przepis prawa materialnego, który przyznawałby Skarżącemu jakiekolwiek uprawnienie w tym zakresie. Skarżący, jeżeli jest rolnikiem, mógłby wnioskować o wszczęcie postępowania na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego tylko w sytuacji, gdyby sam wnioskował o przyznanie mu płatności obszarowych, nie może natomiast żądać wszczęcia takiego postępowania wobec innego podmiotu. Organy Agencji zasadnie odmówiły więc wszczęcia postępowania na wniosek Skarżącego na podstawie art. 61a k.p.a. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).