I SA/Bk 1159/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2017 r. sprzeciwu strony skarżącej wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2016 r. o odmowie przyznania D. Sp. z o.o. w W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podała, że przeciwko niej prowadzone są liczne postepowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Z uwagi na ilość decyzji wydanych w drugiej instancji przez Dyrektorów Izb Celnych na terenie całego kraju tj. około 40, wobec Spółki wszczęto postępowania egzekucyjne, które doprowadziły do zajęcia praktycznie całego jej majątku. Ostatni rok obrotowy Spółka zakończyła stratą w wysokości 80.676,14 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy za ostatni rok to 4.950 zł. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 5.000 zł. Na koncie bankowym firma posiada debet w łącznej wysokości 420.919,97 zł. Do akt sprawy Spółka dołączyła: sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności zarządu za 2015 r. (k. 36 – 69) oraz deklarację CIT-2 za okres styczeń – lipiec br. (k. 62 – 65). W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia podano, że u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej leży fakt, iż skarżące przedsiębiorstwo znajduje się w dobrej sytuacji materialnej i jest ono w stanie uiścić koszty sądowe w sprawie niniejszej zarówno na obecnym etapie postepowania jak i na dalszym etapie procedowania. Od powyższego postanowienia Spółka wywiodła sprzeciw, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że stan finansowy Spółki nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, w przedmiotowej sprawie na stronie skarżącej. Należy też wskazać, że celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, Spółka znajduje się w dobrej kondycji finansowej. W roku 2016 (stan na 31 lipca) firma uzyskała dochód 13.890,84 zł, przy przychodzie 1.029.569,29 zł, zaś za rok 2015 r. spółka uzyskała przychód 1.382.774,96 zł, przy wykazanej stracie 80.392,69 zł. Sąd podziela stanowisko referendarza, że powyższe dane świadczą o tym, iż Spółka dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi, z których powinna być w stanie wygospodarować kwotę 400 zł na pokrycie kosztów związanych z wpisem od skargi w sprawie niniejszej. Podkreślić bowiem należy, że w orzecznictwie istnieje ugruntowany pogląd, że przedsiębiorca powinien zachować odpowiednią kwotę na mogące wystąpić w przyszłości postępowanie sądowe, (zob. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 97/15 oraz sygn. akt II FZ 99/15, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 422/15, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powyższe okoliczności przekonują, że nie jest zasadne przerzucanie na Skarb Państwa obowiązku pokrycia kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy skarżąca Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Dlatego Sąd odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.