I SA/Bk 125/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-05-21

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Piotr Pietrasz, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wartość podobnego pojazdu na rynku krajowym, uwzględniając jego stan techniczny i uszkodzenia, przy obliczaniu nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły wartość podobnego pojazdu na rynku krajowym, ponieważ nie uwzględniły faktu uszkodzenia pojazdu nabytego przez skarżącego. Wartość rynkowa pojazdu powinna odzwierciedlać jego stan techniczny, w tym uszkodzenia, co wpływa na wysokość podatku rezydualnego i potencjalną nadpłatę. W związku z tym, mimo prawidłowej zasady ustalenia podatku rezydualnego, decyzja organu była wadliwa.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty w żądanej kwocie, ustalając ją na niższym poziomie. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym, w tym niezastosowanie art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym oraz błędne porównanie akcyzy od ceny nabycia z akcyzą od średniej wartości krajowej. Skarżący podniósł również, że jego pojazd był uszkodzony, co nie zostało uwzględnione przy ustalaniu wartości podobnego pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu w wysokości wskazanej przez wnioskodawcę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 141 zł (słownie: sto czterdzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] maja 2007 r. Pan J. W. (dalej, jako skarżący) złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w B. wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...]. Łącznie z wnioskiem strona złożyła korektę deklaracji AKC-U, w której zadeklarowała podatek w wysokości [...] zł. Decyzją z [...] listopada 2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], we wnioskowanej kwocie oraz stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego w kwocie [...] zł i zarządził jej zwrot wraz z oprocentowaniem od [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, uwzględniając postanowienia zawarte w wyroku Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (zwany dalej w skrócie ETS) z dnia 18 stycznia 2007 r. (sprawa C-313/05), stanowi kwota akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego przewyższająca kwotę rezydualną akcyzy zawartą w cenie podobnego samochodu osobowego sprzedawanego na terytorium kraju. Decyzją z [...] lutego 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na orzeczenie ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. (sprawa C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie) podkreślono, że pobieranie podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych oraz nałożony obowiązek składania deklaracji nie naruszają przepisów prawa wspólnotowego. Podkreślono, że prawo wspólnotowe jest naruszone w sytuacji, gdy pobrana kwota podatku od tego nabycia jest wyższa od rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów. W praktyce takie naruszenie może występować wyłącznie w przypadku nabywanych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych starszych niż 2 lata. Wskazano, że "rezydualna kwota podatku", wskazana w orzeczeniu ETS, winna być rozumiana jako podatek akcyzowy obciążający samochody osobowe nabywane w kraju. Podatek ten zawarty jest w wartości (cenie) nabywanego samochodu. Organ odwoławczy zaznaczył, iż podnoszony przez stronę fakt nabycia uszkodzonego samochodu nie mógł zostać uwzględniony ze względu na upływ czasu od momentu nabycia przedmiotowego samochodu do czasu wydania rozstrzygnięcia i tym samym możliwości zweryfikowania wskazanych przez stronę uszkodzeń pojazdu. Zaznaczył, iż w dniu [...] lutego 2006 r. dokonano badania technicznego pojazdu (zaświadczenie nr [...]) zgodnie, z którym pojazd spełniał wymagania techniczne. Dlatego też, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w sprawie dokonano prawidłowych ustaleń wartości samochodu podobnego w oparciu o katalog notowań wartości rynkowych pojazdów samochodowych z miesiąca i roku jak dla nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego stanowiącego podstawę do wyliczenia rezydualnej akcyzy. Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym polegający na jego niezastosowaniu. Dokonane przez organ podatkowy ustalenia dotyczące wartości samochodu podobnego w oparciu o katalog notowań wartości rynkowych pojazdów samochodowych z miesiąca i roku jak dla nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego służyło wyłącznie do określenia kwoty rezydualnej akcyzy. Organ odwoławczy podniósł, że w sprawie właściwie ustalono rezydualną kwotę podatku akcyzowego w oparciu o wartość podobnego samochodu na rynku krajowym w miesiącu powstania obowiązku podatkowego, a nie w oparciu o deklarowaną cenę zakupu samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo czy art. 82 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym. Organ wskazał, przy tym na stanowisko WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 643/07. W rezultacie przyjęto, że podstawą opodatkowania nie może być kwota jaką nabywca uiścił dokonując wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdy samochodowego lecz równowartość pojazdu na rynku krajowym podobnego samochodu tej samej marki, ustalona w dacie powstania obowiązku podatkowego. Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący i w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: - art. 72 §1 pkt 1 i 75 §2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zgodnego z wnioskiem strony w kwocie 8859,00 zł, - art. 82 ust.3 ustawy z 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym poprzez jego niezastosowanie przy wyliczaniu nadpłaty, - art. 10 ust. 5 ustawy z 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym poprzez jego bezpodstawne zastosowanie przy wyliczeniu nadpłaty. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż nie ma żadnych podstaw prawnych do porównywania akcyzy wyliczonej od średniej wartości krajowej podobnego samochodu z akcyzą wyliczona od wewnątrzwspólnotowej ceny nabycia. Zaznaczył również, że wyrok ETS nie może stanowić podstawy do weryfikowania podstawy opodatkowania i zrównania jej z wartością rynkową samochodu. Zdaniem skarżącego średnie ceny rynkowe samochodów w kraju nie mogą być punktem odniesienia do obliczenia nadpłaty. Zaznaczył, iż nieporozumieniem było porównywanie nabytego przez niego samochodu z modelowym samochodem o zbliżonych parametrach z katalogu Info-Ekspert, albowiem jego pojazd był uszkodzony. Powyższe powoduje, iż porównywane samochody nie mogą być uznane za podobne, gdyż nie odzwierciedlają stanu technicznego i przebiegu, czyli parlamentów znacząco wpływających na wartość rynkową pojazdów. Cena samochodów uszkodzonych jest zawsze niższa od średniej wartości rynkowej. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwana dalej "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Jednocześnie stosownie do art. 134§1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i może uwzględnić skargę także z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Z dniem 1 maja 2004 r. tj. z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej cały dorobek prawny Wspólnot, tzw. acquis communautaire obejmujący prawo pierwotne, w tym podstawowe zasady prawne sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich oraz prawo pochodne tworzone przez organy Wspólnoty został inkorporowany do wewnętrznego porządku prawnego i stał się prawem obowiązującym na terytorium Polski. Jedną z podstawowych zasad wspólnotowego prawa pierwotnego jest zasada pierwszeństwa, zgodnie, z którą w przypadku sprzeczności norm krajowych i wspólnotowych należy bezwzględnie stosować normę wspólnotową z pominięciem normy krajowej (orzeczenie ETS z 1964 r. w sprawie C-6/64 Flaminio Costa v. Enel). Oznacza to z jednej strony, iż z pierwszeństwa korzystają wszystkie normy prawa wspólnotowego, zawarte zarówno w prawie pierwotnym jak i wtórnym, z drugiej zaś, iż żadna norma prawa krajowego nie może mieć pierwszeństwa przed prawem wspólnotowym (wyrok w sprawie 11/70 Internationale Handelsgesellschaft z 1970 r.). Zgodnie z powyższą zasadą, na każdym organie Państwa Członkowskiego, w tym również na organach administracyjnych i podatkowych spoczywa obowiązek stosowania przepisu wspólnotowego z pominięciem sprzecznego z nim przepisu krajowego. W tym aspekcie mamy do czynienia z bezpośrednim stosowaniem przepisów wspólnotowych, które w przypadku kolizji z przepisami krajowymi mają pierwszeństwo zastosowania. Organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, jako elementu krajowego porządku prawnego. Zasadniczy spór pomiędzy stronami w niniejszej sprawie dotyczy sposobu wyliczenia należnego podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia używanego samochodu osobowego. Mając na uwadze powyższe niezbędnym dla odpowiedzi na powyższe pytanie jest analiza zarówno przepisów prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego, w tym wyroku ETS, który zapadł w sprawie C-313/05 (Brzeziński). Stosownie do treści art. 80 ust.1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz.257 ze zm.), akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Natomiast zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące ich nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym - art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy. Zgodnie zaś z art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Stawki podatku akcyzowego zostały określone w § 7 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Z treści § 7 ust. 2 tego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania zobowiązania, wynika, że w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając w to rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się oprocentowanie stawki akcyzy, obliczone według specjalnego wzoru, przy czym w każdym kolejnym roku kalendarzowym akcyza zwiększa się o 12% dochodząc do 65% ceny pojazdu. Dokonując interpretacji przepisów Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie mógł pominąć orzeczenia ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C -313/05 a dotyczącego wykładni przepisów prawa wspólnotowego (art. 25, art. 28 i art. 90 TWE) w aspekcie zgodności z ustawą o podatku akcyzowym. Zaznaczyć należy, iż orzeczenie to jest wiążące dla tutejszego Sądu, albowiem wykładnia prawa wspólnotowego przyjęta przez ETS na podstawie art. 234 TWE odbywa się ze skutkiem erga omnes. Interpretacja udzielona przez ETS dotyczy aktu od chwili jego wejścia w życie i stosuje się ex tunc do stosunków prawnych powstałych przed wydaniem orzeczenia, ze względu na okoliczność, iż Trybunał nie ograniczył skutku niniejszego wyroku w czasie. Zasada efektywności prawa wspólnotowego wymaga, by sądy Państw Członkowskich stosowały przepisy prawa krajowego w taki sposób, aby zapewnić maksymalną ochronę uprawnieniom wynikającym z przepisów prawa wspólnotowego. Z treści przywołanego orzeczenia ETS wynika, iż nakładanie podatków na samochody, również używane przywożone z innych państw UE nie jest, co do zasady, niezgodne z przepisami prawa wspólnotowego. Należy mieć jednakże na uwadze, że w Unii Europejskiej, zgodnie z postanowieniami art. 90 TWE, obowiązuje zakaz dyskryminacji podatkowej towarów podobnych (tj. produktów, które w oczekiwaniu konsumentów posiadają analogiczne właściwości lub zaspokajają te same potrzeby), pochodzących z innych państw członkowskich. Na język praktyki zasada ta przekłada się w ten sposób, że Państwa Członkowskie nie mogą nakładać na towary sprowadzane z innych państw UE pośrednich lub bezpośrednich podatków, które byłyby wyższe niż nakładane na towary krajowe. Ustalanie i zróżnicowanie podatków jest dozwolona pod warunkiem jednak, że nie prowadzi do jakiejkolwiek dyskryminacji produktów importowanych. Niedopuszczalna jest, więc sytuacja, kiedy w cenie porównywalnego pojazdu na rynku wewnętrznym podatki stanowią kilka procent, natomiast w cenie podobnych samochodów używanych sprowadzonych w imporcie prywatnym - kilkanaście, czy kilkadziesiąt procent. Na tę okoliczność Trybunał wskazywał już wielokrotnie we wcześniejszych orzeczeniach (por. wyrok z 9 marca 1995 r. sygn. C- 345/93 Nunes Tadeu, wyrok z 22 lutego 2001 r. sygn. C - 393/98 Gomes Valente). W orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007 r., w punkcie drugim sentencji, ETS dokonując wykładni art. 90 akapit pierwszy TWE wskazał, iż należy go interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Państwie Członkowskim, które nałożyło taki podatek. W sentencji wspomnianego wyroku występuje termin "rezydualna kwota podatku" - termin ten oznacza krajowy (miejscowy) podatek obciążający pojazdy krajowe. Podatek taki powinien być zawarty w wartości pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wystąpił z pytaniem prejudycjalnym, w wyroku z 6 marca 2007 r. sygn. akt SA/Wa 254/07, podniósł, że termin "rezydualna kwota podatku" został już zdefiniowany przez ETS w wyroku z 19 września 2002 r. wydanym w sprawie C - 101/00 Tulliasiamies, Anty Siilin v. Finlandii. Do tego terminu odwołuje się również rzecznik generalny w opinii w sprawie C-313/05, (pkt 41), stwierdzając, że "(...) wartość rynkowa pojazdów samochodowych zmniejsza się z upływem czasu. Orzecznictwo Trybunału opiera się konsekwentnie na stwierdzeniu, że jeśli podatek od pojazdu nowego równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi. Podatek taki staje się częścią składową wartości pojazdu. Stanowi on nadal, po deprecjacji, ten sam ułamek wartości pojazdu." W świetle powyższego zasadnym zatem jest przyjęcie, że rezydualna kwota podatku to element ceny używanego samochodu zakupionego w Polsce, który wynika z kwoty podatku akcyzowego zawartej cenie nowego pojazdu, przy zachowaniu podatku akcyzowego do ceny nowego pojazdu i spadku wartości samochodu używanego (pkt 32 i następne uzasadnienie wyroku w sprawie C-313/05). Nie budzi wątpliwości, iż wartość rynkowa pojazdów samochodowych zmniejsza się z upływem czasu. Przyjmując konsekwentne stanowisko ETS, iż w sytuacji, gdy podatek od pojazdu nowego jest równy pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi, przyjąć należy, że podatek staje się częścią składową wartości pojazdu z uwzględnieniem rzeczywistego obniżenia jego wartości. Należy zatem stwierdzić, że wzrost stawki podatku akcyzowego dotyczy pojazdów używanych pochodzących z innego Państwa Członkowskiego niż Polska, natomiast stawka rezydualnego podatku akcyzowego ujętego w cenie używanego samochodu zarejestrowanego w Polsce jako nowy w odniesieniu do tej ceny pozostaje stała, przy czym wartość takiego pojazdu a w konsekwencji także wysokość podatku maleje wraz z upływem czasu na skutek jego używania. Przyjąć zatem należy, iż osoba kupująca używany pojazd na terytorium Polski nie płaci bezpośrednio podatku akcyzowego związanego z jego rejestracją, to jednak w cenie takiego pojazdu zawarta jest wartość rezydualnego podatku, przy czym wartość ta maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu. Trybunał we wspomnianym orzeczeniu podkreślił, że opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków. Prawo wspólnotowe sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w Państwie Członkowskim innym niż Polska, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Polsce. Zatem, w ramach danego ustawodawstwa, obciążenie podatkowe obydwu kategorii używanych samochodów starszych niż dwa lata jest takie samo jedynie wtedy, gdy wysokość podatku akcyzowego nałożonego na samochody używane, pochodzące z innego Państwa Członkowskiego UE nie przekracza wysokości rezydualnego podatku akcyzowego włączonego w wartość podobnego samochodu używanego zarejestrowanego już wcześniej w danym państwie. Przepis art. 90 TWE, co już wielokrotnie zostało stwierdzone, wymaga jednakowego traktowania podobnych produktów krajowych i sprowadzanych. Zgodnie z wytycznymi orzeczenia Trybunału - należy porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego Państwa Członkowskiego UE i kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce. Kwota podatku nałożonego na pojazd zakupiony za granicą nie może być wyższa niż kwota podatku zawartego w cenie pojazdu zakupionego i już zarejestrowanego w Polsce. Oznacza to, że dopiero porównanie kwoty akcyzy nałożonej na auto zakupione poza granicami kraju i "kwoty podatku rezydualnego" z jednoczesnym uwzględnieniem "stawki podatku rezydualnego", będzie mogło prowadzić do ustalenia wysokości nadpłaty. Zatem zwrot podatku akcyzowego będzie należał się w takiej wysokości, w jakiej akcyza zapłacona za zagraniczne auto, przewyższa akcyzę, jaką właściciel musiałby zapłacić od podobnego samochodu zakupionego w Polsce. Przy czym podstawą do ustalenia kwoty podatku rezydualnego zawartego w cenie podobnego pojazdu krajowego stanowić będzie jego wartość rynkowa. Oznacza to, iż należy ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu o takie kryteria jak wiek, przebieg, stan ogólny, rodzaj napędu, marka lub model. Z wyroku wynika jednoznacznie, że należy porównać podatek akcyzowy nałożony na pojazd sprowadzony z zagranicy i "rezydualną" kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnego samochodu zakupionego i zarejestrowanego pierwszy raz w Polsce. Punktem wyjścia dla ustalenia górnej granicy tego podatku, po stronie podatnika będzie stawka i kwota zapłaconej przez niego akcyzy od sprowadzanego samochodu z uwzględnieniem odniesienia do wartości rynkowej pojazdu zakupionego i pierwszy raz zarejestrowanego w Polsce oraz zawarta w tej wartości rezydualna kwota podatku akcyzowego. Z w/w orzeczenia ETS wynika, że aby w polskim ustawodawstwie obciążenie obu kategorii samochodów używanych (ponad dwuletnich) było takie samo, to wysokość podatku akcyzowego nałożonego na samochody używane, pochodzące z innego Państwa Członkowskiego nie może przekraczać wysokości rezydualnego podatku akcyzowego włączonego w wartość rynkową podobnego samochodu używanego, zarejestrowanego już wcześniej w Polsce. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż Dyrektor Izby Celnej słusznie przyjął, iż do wyliczenia wysokości nadpłaty podatku akcyzowego w tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu niezbędnym jest ustalenie wartości rynkowej podobnego pojazdu w Polsce. Jedynie ustalenie wartości rynkowej podobnego pojazdu w Polsce pozwala na określenie tzw. rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w jego cenie. Wskazać bowiem należy, iż zwrotowi podlega jedynie ta część akcyzy, która przewyższa akcyzę zawartą w wartości podobnego samochodu zarejestrowanego wcześniej w Polsce. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż nie ma żadnej podstawy prawnej do porównywania akcyzy wyliczonej od średniej wartości krajowej podobnego pojazdu z akcyzą wyliczoną od wewnątrzwspólnotowej ceny nabycia. Taką podstawą prawną są przepisy prawa wspólnotowego, w szczególności art. 90 TWE oraz jego szczegółowa interpretacja dokonana przez ETS w powołanym wyżej orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2007 r. C- 313/05. Z akt sprawy wynika, iż organy podatkowe obu instancji dokonały ustalenia wartości rynkowej podobnego pojazdu, zarejestrowanego wcześniej w Polsce i na tej podstawie ustaliły kwotę rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w cenie takiego pojazdu. Stwierdzić należy, iż to nie organy, lecz skarżący dokonał nieprawidłowej wykładni orzeczenia ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. W ocenie Sądu skarżący błędnie utożsamia wyliczony podatek akcyzowy według stawki 13,6% podstawy opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu z rezydualnym podatkiem zawartym w wartości pojazdu używanego i zarejestrowanego w kraju jako nowy. Mając na uwadze powyższe za niezasadny Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia: art.72 §1 pkt 1 i 75 §2 pkt 1 lit. a) ustawy Ordynacja podatkowa poprzez odmowę stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zgodnego z wnioskiem strony oraz art. 10 ust. 5 i art. 82 ust.3 ustawy o podatku akcyzowym. Mimo zastosowania przez organy obu instancji prawidłowej zasady ustalenia rezydualnej kwoty podatku akcyzowego zawartego w wartości pojazdu używanego i zarejestrowanego w kraju jako nowy, wydana decyzja nie może być uznana za odpowiadającą prawu. Zauważyć, bowiem należy, iż organy obu instancji w nieprawidłowej wysokości ustaliły wartość pojazdu podobnego zarejestrowanego w Polsce z pojazdem nabytym wewnątrzwspólnotowo. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, iż ustalając wartość pojazdu podobnego organy korzystały z danych zawartych w Komputerowym Systemie Info-Ekspert – bazy danych i wyceny wartości pojazdów samochodowych. Katalog ten pozwala na ustalenie wartości samochodów osobowych zarejestrowanych na rynku krajowym w zależności od marki, typu i modelu produkowanego w poszczególnych latach. Nie budzi wątpliwości, iż powyższa baza pozwala na obiektywne ustalenie wartości pojazdu podobnego, jednakże jak słusznie zaznaczył skarżący w skardze, odnosi się ona do pojazdów sprawnych i nieuszkodzonych. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych – umowy kupna sprzedaży (tłumaczona z języka niemieckiego k.-12 akt administracyjnych) oraz złożonego oświadczenia skarżącego (k. 22 akt administracyjnych), nabyty przez skarżącego pojazd posiadał uszkodzoną skrzynię biegów, klimatyzację, ogrzewanie oraz radionawigację. Zakupiony pojazd nie był pojazdem w pełni sprawnym. Przyjąć, zatem należało, iż organy podatkowe błędnie dokonały ustaleń wartości pojazdu podobnego do pojazdu nabytego przez skarżącego, albowiem nie uwzględniły okoliczności, iż nabyty pojazd był uszkodzony. Przyjęta przez organy wartość wynikająca z Katalogu Info-Ekspert nie mogła zatem być uznana za wartość podobnego samochodu na rynku krajowym, albowiem nie uwzględniała faktu uszkodzeń podzespołów i wyposażenia pojazdu. Tym samym organy dokonały nieprawidłowego wyliczenia wysokości podatku rezydualnego zawartego w wartości takiego pojazdu. Podkreślić należy, iż podnoszona przez organ okoliczność dokonania badań technicznych pojazdu w dniu [...] lutego 2006 r. nie może stanowić dowodu, iż przedmiotowy pojazd nie posiadał wskazanych przez skarżącego uszkodzeń. Uszkodzenia wynikające z umowy sprzedaży w żaden sposób nie wpływają na możliwość dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego (art. 66 ustawy – Prawo o ruchu drogowym), a zatem przeprowadzenie badań technicznych pojazdu nie może świadczyć, iż w rzeczywistości takich uszkodzeń pojazd nie posiadał. Jednocześnie wskazane uszkodzenia mają zasadniczy wpływ na wartość nabytego pojazdu a zatem powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce. Nie tylko marka, model i wiek pojazdu wpływają na jego wartość, ale również stan ogólny w tym uszkodzenia podzespołów czy też wyposażenia. Tym samym przyjąć należy, iż organy podatkowe w tym zakresie niewłaściwie przeprowadziły postępowanie dowodowe czym naruszył postanowienia art.122 i art.187 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem przyjęta wartość pojazdu zarejestrowanego w Polsce nie może być uznana za wartość odpowiadającą pojazdowi podobnemu do nabytego przez skarżącego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy uwzględni przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz uzupełni zebrany w sprawie materiał dowodowy, w celu ustalenia okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uzupełniony materiał dowodowy powinien w sposób jednoznaczny określić w prawidłowej wysokości wartość pojazdu podobnego zarejestrowanego w Polsce do pojazdu wewnątrzwspólnotowego nabytego przez skarżącego. Powyższe pozwoli na określenie podatku rezydualnego zawartego w cenie takiego pojazdu a w konsekwencji wysokości nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o przepisy art. 152 tejże ustawy orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło