I SA/Bk 126/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-03-28
Skład orzekający: sędzia NSA Józef Orzel, sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, weryfikując wartość celną towaru i obliczając należne podatki, powinny uwzględnić postanowienia umowy o wolnym handlu między UE a Szwajcarią, a także czy sposób naliczania podatku akcyzowego jest zgodny z prawem UE i umową międzynarodową?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy celne pominęły analizę umowy o wolnym handlu między UE a Szwajcarią, która mogła mieć zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy, a także nie rozważyły potencjalnej niezgodności sposobu naliczania podatku akcyzowego z prawem UE i wspomnianą umową. Sąd podkreślił, że organy celne działają na podstawie prawa, co oznacza obowiązek ustalenia i zastosowania wszystkich obowiązujących przepisów, w tym umów międzynarodowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych określających wartość celną samochodu osobowego oraz należne podatki akcyzowy i VAT. Skarżący zakwestionowali ustalenie wartości celnej na podstawie faktury, która według organów była zaniżona, a także sposób naliczenia podatków. Organy celne, opierając się na informacjach od szwajcarskich władz celnych, ustaliły faktyczną cenę sprzedaży samochodu na niższą kwotę niż zadeklarowana w fakturze. Skarżący zarzucili naruszenie zasad prawa podatkowego, w tym brak informowania o prawie europejskim oraz niezgodność naliczenia podatku akcyzowego z art. 90 TWE.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. N. O. i Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej samochodu osobowego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję, 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżących A. N. O. i Z. O. kwotę 1544 zł (jeden tysiąc pięćset czterdzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił A. N. – O. i Z. O. kwoty należnych podatków: akcyzowego w wysokości 7 938,50 zł, podatku od towarów i usług w wysokości 6 213,20 zł oraz odsetek wyrównawczych w łącznej kwocie 1218,60 zł. z tytułu zaniżenia wartości celnej sprowadzonego samochodu osobowego marki V. [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że w dniu 20.07.2004 r. Pan Z. O., działając w imieniu własnym i Pani A. N.-O., zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy V. [...], rok produkcji [...], na podstawie dokumentu SAD nr [...]. Do zgłoszenia celnego importer załączył fakturę
nr [...] z dnia [...].07.2004 r. określającą wartość towaru na kwotę [...] CHF, zaopatrzoną w deklarację potwierdzającą wspólnotowe pochodzenie towaru.
Po przeprowadzeniu rewizji celnej, w wyniku której dokonano sprawdzenia stanu pojazdu, jak też porównaniu ceny wynikającej z faktury, uzupełnionej o koszty transportu ([...] CHF + [...] CHF - równowartość [...] zł) z wartością podobnego pojazdu podaną w katalogu INFO-EKSPERT IV-2004 powzięto wątpliwości co do wiarygodności ceny zawartej w fakturze. Z uwagi na powyższe organ, stosownie do postanowień zawartych w aneksie do protokołu z dnia 9 czerwca 1997 r. do umowy o wolnym handlu pomiędzy Szwajcarią i Unią Europejską z dnia 22 lipca 1972 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wystąpił do szwajcarskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację przedłożonej przez stronę faktury. Z ustaleń władz Szwajcarii wynika, iż sprzedawca pojazdu wyjaśnił, że cena uwidoczniona w fakturze nie odpowiada rzeczywistej cenie sprzedaży. Poinformował zarazem, że kupujący domagał się fikcyjnego rachunku do celów celnych w Polsce. Eksporter podał również faktyczną cenę sprzedaży auta, jak również przekazał fakturę dokumentującą przedmiotową transakcję opiewającą na kwotę [...] CHF. Z uwagi na powyższe organy przyjęły, że rzeczywistą ceną zapłaconą przez Stronę za sprowadzony samochód była kwota [...] CHF wynikająca z przesłanej przez władze szwajcarskie faktury z uwzględnieniem zadeklarowanego kosztu transportu do granic Wspólnoty. Zdaniem organu wartość celna towaru, ustalona na podstawie art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wyniosła [...] zł.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Strona i złożyła do Dyrektora Izby Celnej w B. odwołanie. Zarzuciła w nim niezasadne podważenie autentyczności przedstawionej ze zgłoszeniem celnym faktury i nieprawidłowe ustalenie wartości celnej pojazdu. Organ w sposób nieprawidłowy wykorzystał do oceny wartości pojazdu katalog INFO-EKSPERT IV/2004 z uwagi na znaczne spadki cen aut używanych po 1 maja 2004 r. Organy nie uwzględniły również, iż samochód był
w leasingu, nie był serwisowany i pozostawał nieużytkowany przez okres 10 miesięcy u sprzedawcy. Odwołujący się wskazali, iż władze celne zarzuciły nierzetelność ksiąg podatkowych prowadzonych przez firmę szwajcarską bez żadnych uzasadnionych podstaw szczególnie, iż w posiadaniu strony znajduje się faktura niebudząca żadnych wątpliwości.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...].08.2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23 ust.1 Prawa celnego - ustawy z dnia 19 marca 2004 roku, zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych. Podobna zasada obowiązuje w odniesieniu do pobieranych z tytułu importu podatków. Tak więc, art. 20 ust.1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym stwierdza, że podatnicy dokonujący importu wyrobów akcyzowych są obowiązani do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Natomiast, art.33 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług stanowi, że podatnicy obowiązani są do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty tegoż podatku, z zastosowaniem obowiązujących stawek. Zaznaczył, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu zgłoszenia celnego – [...] lipca 2004 r. funkcjonowały regulacje prawne przewidujące możliwość weryfikacji należności celnych i podatkowych obliczonych przez importera w zgłoszeniu celnym, w sytuacji, gdy w wyniku czynności podjętych przez organ celny stwierdzono, że wartość celna towaru została zaniżona. Upoważnienie to wynika z art.78 ust.2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jak również z postanowień zawartych w umowach międzynarodowych (w niniejszej sprawie - z zapisów aneksu do protokołu z dnia 9 czerwca 1997 roku do umowy o wolnym handlu pomiędzy Szwajcarią i UE z dnia 22 lipca 1972 roku o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych). Organ odwoławczy stwierdził, że należności celne wymierzane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która, oprócz stawek i innych elementów opłat normalnie stosowanych do towarów, obejmuje również określone w umowach preferencyjne stawki taryfowe. W przedmiotowej sprawie, w związku z umową zawartą z Konfederacją Szwajcarską zastosowano stawkę celną 0 %. Jak wyjaśnił to w wydanej decyzji organ pierwszej instancji, zasady wymiaru i stawki podatków - akcyzowego w wysokości 39,1 % i podatku od towarów i usług w wysokości 22 % ustalone zostały natomiast odpowiednio przepisami: art.10 ust.1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz.257 z późn.zm.) i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 roku w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz.825 z późn. zm.) oraz art.29 ust.13 i art.41 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz.535).
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Cena ta ustalana jest, o ile zachodzi taka potrzeba na podstawie art. 32 i 33 kodeksu. Między innymi art. 32 ust. 1 lit. e WKC nakłada obowiązek doliczenia kosztów transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłat załadunkowych i manipulacyjnych związanych z transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż organ I instancji dokonał wszechstronnej i prawidłowej oceny materiału dowodowego. Weryfikacja przedstawionych przez Stronę dokumentów i dowodów, w tym - faktury na kwotę [...] CHF i złożonych do protokołu wyjaśnień strony w dniu [...].07.2004 roku nastąpiła, jak wynika z akt sprawy, poprzez przeprowadzenie rewizji celnej towaru i porównanie ceny sprowadzonego samochodu z wartością wynikającą z ceny katalogowej podobnego pojazdu, które to czynności skłoniły w dalszej kolejności organ celny do wystąpienia o weryfikację faktury do szwajcarskich władz celnych w trybie powołanych w decyzji postanowień umowy międzynarodowej o wzajemnej pomocy w sprawach celnych. Katalog INFO EXPERT wykorzystany został przez organ celny jedynie w celu uzyskania informacji o cenie rynkowej pojazdu podobnego do samochodu będącego przedmiotem zgłoszenia celnego strony, a nie do ustalenia jego wartości celnej. Ustalenie wartości celnej pojazdu nastąpiło na podstawie art.29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, tj. w oparciu o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za pojazd. Przy czym należy zauważyć, że cena transakcyjna towaru została ustalona przez organ uprawniony - szwajcarskie władze celne, w trybie określonym postanowieniami aneksu do protokołu do umowy o wolnym handlu pomiędzy Szwajcarią i Unią Europejską o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Wbrew twierdzeniom strony poddającym w wątpliwość ustalenia władz szwajcarskich, stwierdziły one w swym raporcie wyraźnie, że "...kupujący domagał się fikcyjnego rachunku dla każdego auta do celów celnych w Polsce. Na miejscu Pan H. podał nam cenę sprzedaży każdego samochodu. Przekazujemy Państwu w załączeniu dodatkowo przesłane rachunki." Organ podkreślił, że raport zagranicznej administracji celnej w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, gdyż sporządzony został przez uprawniony organ innego państwa. Stanowi on dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone dopóty, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument ten nie jest prawdziwy albo, że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą.
W konkluzji organ II instancji stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Po analizie całości akt sprawy oraz biorąc
pod uwagę zasadę swobodnej oceny dowodów organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględniania roszczeń, orzekając jak w sentencji.
Na powyższą decyzję A. N.-O. i Z. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnienia skargi wynika, iż strona skarżąca zarzuca zapadłej decyzji naruszenie podstawowych zasad prawa podatkowego zawartych w art. 121 i 124 Ordynacji podatkowej – zasady zaufania i udzielania wyczerpujących wyjaśnień
co do przepisów związanych z toczącym się postępowaniem. Skarżący wskazali,
iż nie byli informowani o obowiązującym od 1 maja 2004 r. prawie europejskim. Strona skarżąca zakwestionowała zasadność naliczenia w przedmiotowej sprawie podatku akcyzowego. Zarzuciła naruszenie art. 90 TWE, który jednoznacznie mówi, że żadne państwo członkowskie nie może nakładać bezpośrednio lub pośrednio
na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych jakie obowiązując w kraju dokonania zakupu. Skarżący podtrzymali również zarzut przedstawiony na etapie odwołania, iż organy celne
nie miały podstaw do ustalenia ceny zakupionego legalnie samochodu w firmie zagranicznej na fakturę nie budzącą żadnych wątpliwości, zaopatrzoną w deklarację eksportera potwierdzającą wspólnotowe pochodzenie towaru.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 90 TWE wskazał, że podatek akcyzowy został określony na podstawie obowiązujących przepisów. Podkreślił, że organ II instancji nie jest uprawniony do oceny zgodności krajowych przepisów z powołaną przez stronę normą prawną zawartą w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską. Zaznaczył również, że przedmiotowy samochód zakupiony i sprowadzony został ze Szwajcarii, która nie jest członkiem Unii Europejskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego
z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy
do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ
na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę uznał, iż zostały naruszone przepisy postępowania podatkowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Organy celne działają na podstawie przepisów prawa, którego źródłami są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia
– art.120 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.) w zw. z art. 87 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Działanie na podstawie prawa w pierwszym rzędzie oznacza obowiązek ustalenia obowiązujących w danym obszarze przepisów prawa, następnie wybór i ustalenie w drodze wykładni znaczenia przepisu mającego zastosowanie w danej sprawie i dopiero później zaklasyfikowanie danego przypadku do określonego przez wybrany przepis wzorca i ustalenie dla tego przypadku wiążących konsekwencji prawnych. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. nie odzwierciedla w całości tego procesu.
Organy celne obu instancji za podstawę swoich rozstrzygnięć przyjęły przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego – rozporządzenia Rady Nr 2913/92
z dnia 12 października 1992 r. (Dz.Urz. WE L302 z 19.10.1992 r.), Prawa celnego – ustawy z dnia 19 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), ustawy z dnia
23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.),ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) oraz rozporządzeń wykonawczych. Ich zastosowanie odbyło się jednak
bez uprzedniego odniesienia się do innych obowiązujących w tym obszarze przepisów, w szczególności umowy z dnia 22 lipca 1972 r. o wolnym handlu zawartej pomiędzy Unią Europejską (wcześniej Europejską Wspólnotę Gospodarczą)
a Konfederacją Szwajcarską (Dz.U.UE.L.72.300.191). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezmiernie istotnym było określenie wzajemnych relacji między zastosowanymi przepisami krajowymi (w szczególności ustawy o podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług) a przepisami wskazanej powyższej umowy międzynarodowej.
Podkreślić należy, że zgodnie z zapisami w/w umowy zawartej pomiędzy Konfederacją Szwajcarską i Unią Europejską każda ze stron umowy zobowiązała się do nie wprowadzania żadnych nowych ceł przywozowych lub wywozowych
w wymianie handlowej oraz stopniowego znoszenia już obowiązujących (art. 3 i 7 umowy). Podobne regulacje odnoszą się do opłat równoważnych do ceł (art. 6 umowy). Umowa ta przewiduje również wprowadzenie w wymianie handlowej pomiędzy obiema stronami zasady swobodnego przepływu towarów (art. 13 umowy). Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 18 w/w umowy zarówno Szwajcaria
jak i Unia Europejska zobowiązały się do powstrzymywania się od środków
lub praktyk o wewnętrznym charakterze podatkowym, wprowadzających bezpośrednio lub pośrednio dyskryminację między produktami jednej
z umawiających się stron i podobnymi produktami pochodzącymi z obszaru drugiej umawiającej się strony.
W ocenie Sądu, mając na uwadze treść powyższej umowy, należało stwierdzić, iż może mieć ona zastosowanie w niniejszej sprawie. Przedmiotowa sprawa dotyczy określenia wartości celnej samochodu oraz podatków od towarów
i usług i akcyzowego w związku ze sprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty
z terytorium Szwajcarii samochodu osobowego V. [...]. Zatem, jako umowa międzynarodowa regulująca zasady wymiany handlowej pomiędzy Wspólnotą
a Konfederacją Szwajcarską, powinna zostać poddana analizie przez organy celne
w niniejszej sprawie, szczególnie że stanowi obok ustaw źródło obowiązującego
w Polsce prawa.
Zdaniem Sądu, nie bez znaczenia przy analizie treści powyższej umowy
i ewentualnego zastosowania w niniejszej sprawie powinien mieć wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05, w którym Trybunał stwierdził, że artykuł 90 akapit 1 TWE zostaje naruszony,
gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany
na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi – chociażby tylko w niektórych przypadkach – do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej,
niż obciąża on podobne produkty krajowe. Zatem dany podatek można uznać
za zgodny z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest on tak skonstruowany, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych oraz, że w tym zakresie
nie wywołuje żadnych dyskryminujących skutków. Powyższy wyrok odnosi się jedynie do wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, tym niemniej organy celne powinny rozważyć, czy z uwagi na umowę wiążącą Wspólnotę z Konfederacją Szwajcarską nie będzie miał zastosowania odpowiednio również do pojazdów sprowadzonych z tego kraju.
W konsekwencji należy stwierdzić, że organy celne nie mogły w sprawie pominąć faktu, iż Unię Europejską i Konfederację Szwajcarską łączy umowa z dnia 22 lipca 1972 r. o wolnym handlu. Tym samym zaskarżona decyzja narusza art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa, mówiący iż organy podatkowe działają na podstawie prawa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów wskazanych w skardze,
w szczególności dotyczącego braku podstaw organu celnego do kwestionowania wartości celnej towaru wynikającej z przedłożonej przez stronę faktury należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, iż wiarygodność faktury nr [...] z dnia [...].7.2005 r. została podważona przez organ beż żadnych podstaw prawnych i faktycznych. Bez znaczenia jest,
iż dokument ten został sporządzony na blankiecie firmowym, długopisem i zawiera komplet informacji o nabytym pojeździe.
Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Celnej w B., iż organy celne miały prawne możliwości weryfikacji należności celnych i podatkowych obliczonych przez importera w zgłoszeniu celnym w sytuacji, gdy w wyniku czynności podjętych przez organ stwierdzono, że wartość celna towaru została zaniżona. Zaznaczyć należy, że cena pojazdu zawarta w fakturze przedłożonej organom celnym przez stronę była znacznie niższa niż ceny podobnych pojazdów dostępnych na rynku, zatem organ miał podstawy do jej zakwestionowania. Samo podejrzenie, iż wpisana w fakturze nr [...] kwota została zaniżona był wystarczającą podstawą do weryfikacji zgłoszenia celnego. Jednocześnie należy podkreślić, że organ nie zakwestionował autentyczności faktury pod względem formalnym, lecz wartość nabytego pojazdu z niej wynikającej. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż rzeczywista kwota, za którą samochód V. [...] został sprzedany stronie wyniosła [...] CHF a nie jak zadeklarowała to strona [...] CHF.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej przyjęcie przez organy celne kwoty [...] CHF jako wartości nabytego pojazdu nie naruszało prawa. Zgodnie z art. 180
§ 1 Ordynacji podatkowej dowodem jest wszystko, co może przyczynić się
do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Z informacji nadesłanych przez szwajcarskie władze celne wynika, iż eksporter P. H. wskazał, że kwotą rzeczywiście zapłaconą przez Skarżących za nabycie pojazdu była suma [...] CHF a nie jak wskazał do podatnik – [...] CHF. Kupujący domagał się fikcyjnego rachunku do celów celnych w Polsce. Zatem organy były uprawnione dać wiarę dokumentom nadesłanym przez władze szwajcarskie a nie fakturze przedstawionej przez stronę skarżąca. W tym aspekcie dokonana przez organy ocena zgromadzonych w sprawie dowodów była prawidłowa i zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Sąd nie może się zgodzić z twierdzeniami strony Skarżącej, iż raport szwajcarskiej administracji celnej nie jest dokumentem urzędowym i nie posiada cech wiarygodności. Fakt, iż organy celne Szwajcarii nie były uprawnione do weryfikacji przedstawionych przez sprzedającego faktur nie oznacza, że powyższego nie mógł uczynić polski organ celny. Brak możliwości weryfikacji wynikał z charakteru postępowania o pomoc administracyjną, której ramy szczegółowo wyznacza protokół z dnia 9 czerwca 1997 r. do umowy o wolnym handlu pomiędzy Szwajcarią i Unią Europejską. Pomoc taka nie przewiduje możliwości dokonywania oceny gromadzonych materiałów a jedynie ich zebranie na prośbę organów celnych innego państwa. Ocena zgromadzonych materiałów zawsze jest pozostawiona w gestii organu prowadzącego postępowanie, w tym wypadku polskich organów celnych.
Końcowo Sąd pragnie również zaznaczyć, iż błędne jest stanowisko organów celnych w zakresie możliwości wymierzenia Skarżącym odsetek wyrównanych zgodnie z art. 65 ust. 5 ustawy Prawo celne. Przede wszystkim należy pamiętać, iż skutki niewykonania zobowiązań podatkowych regulują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Niezapłacony w terminie podatek staje się zaległością podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę – art. 51§1
w zw. z art. 53§1 Ordynacji podatkowej. Powyższej zasady nie zmienia art. 38 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jak również art. 22 ust. 1 ustawy
o podatku akcyzowym, na który powołał się w uzasadnieniu decyzji organ
I instancji. Podkreślić należy, że naliczanie odsetek wyrównanych w świetle
art. 65 ust. 5 Prawa celnego jest możliwe w stosunku do kwot wynikających
z długu celnego, czyli ceł i innych opłat w rozumieniu przepisów celnych. Żaden
z przepisów ustawy Prawo celne nie przewiduje, iż opłaty w rozumieniu ustawy obejmują także podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy celne uwzględnią wyrażoną przez Sąd ocenę prawną sprawy, w szczególności winny poddać wnikliwej analizie treść umowy o wolnym handlu łączącą Unię Europejską i Konfederację Szwajcarską i ocenić,
czy ewentualnie może mieć ona zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
W oparciu o przepisy art. 152 tejże ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu,
a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205
§ 2 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło