I SA/Bk 1283/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia jednorazowej bezzwrotnej pomocy o charakterze de minimis oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora P. Oddziału regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] września 2015 r. o nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia jednorazowej bezzwrotnej pomocy w wysokości 15 000 Euro. Wymienione postanowienia wydane zostały w następujących okolicznościach. W dniu [...] sierpnia 2015 r. Pani J. M. (dalej powoływana także jako Skarżąca) złożyła w P. Oddziale Regionalnym ARiMR w Ł. prośbę o przyznanie pomocy o charakterze de minimis, wraz z załącznikami. Skarżąca uzasadniła swą prośbę o przyznanie ww. bezzwrotnej pomocy, brakiem w dostawie energii elektrycznej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Wskazał, że obowiązujące w 2015 r. przepisy nie przewidują możliwości przyznania wsparcia w postaci płatności de minimis ani innego programu pomocowego, który wspierałby rolników w związku z długotrwałą przerwą w dostawie prądu. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, w którym wskazała na trudną sytuację związaną z celowym odłączeniem energii elektrycznej przez zakład energetyczny, Dyrektor P. Oddziału regionalnego ARiMR w Ł., postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ARiMR udziela pomocy o charakterze de minimis w rolnictwie na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (Dz.U. z 2015 roku, poz. 187, ze zm.) do wysokości równowartości 15 000 euro zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Ustawodawca nie przewidział do objęcia pomocą przypadków, na których wystąpienie w gospodarstwie rolnym powołała się Skarżąca, tj. długotrwałej przerwy w dostawie energii elektrycznej, a zatem brak było możliwości prowadzenia postepowania w tym przedmiocie. Organ podkreślił, że przyznanie przedmiotowej pomocy nie odbywa się uznaniowo lecz jest uzależnione od spełnienia warunków ściśle określonych w przepisach prawa. Na powyższe postanowienie Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, nie wskazując konkretnych przepisów, jakie miałby naruszyć organ wydający kwestionowane rozstrzygnięcie. Skarżąca opisała w skardze jedynie swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dotkliwe zdarzenia losowe występujące w latach 2007 -2015. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone zostały przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") i sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. nie narusza prawa. Zgodnie z art. 61 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu jednakże zgodnie z art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, na co trafnie wskazywał organ administracji w odpowiedzi na skargę, przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 141/14, LEX nr 1510890). W przedmiotowej sprawie organy administracji zasadnie stanęły na stanowisku, że w sprawie występuje przesłanka wskazana w art. 61a k.p.a., tj. brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji. Pomoc de minimis w rolnictwie jest bowiem udzielana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 9) oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej zawartymi w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 nr 59, poz. 404 ze zm.). Natomiast Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa udziela pomocy o charakterze de minimis w rolnictwie na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, (Dz.U. z 2015 roku, póz. 187, ze zm.) do wysokości równowartości 15 000 euro zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/2013 oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Organ podał również przykłady dotychczasowych pomocy de minimis udzielanych poprzez Agencję, tj.: jednorazowa pomoc finansowa dla producentów rolnych z tytułu ujemnych skutków przezimowania 2011/2012 (ARiMR); jednorazowa pomoc finansowa dla producentów rolnych z tytułu powodzi, huraganu, gradu lub deszczu nawalnego w 2013 r. (ARiMR); dopłaty do kredytów udzielanych przez banki na zakup ziemi na zasadach pomocy de minimis (ARiMR); dopłaty do kredytów klęskowych na zasadzie pomocy de minimis (ARiMR); udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie rolnikowi, który w 2014 roku był producentem owoców porzeczki czarnej lub owoców wiśni; pomoc finansowa dla rolnika, który w 2014 roku był producentem cebuli, kapusty lub jabłek; pomoc finansowa dla rolnika, który w 2014 roku poniósł szkody w uprawach rolnych wyrządzone przez dziki. Biorąc powyższe pod uwagę udzielenie pomocy de minimis ze względu na braki dostawy energii oraz prawdopodobieństwo zlicytowania nie mieści się w zakresie wsparcia udzielanego przez organ na podstawie ww. przepisów prawa. Co więcej na dzień złożenia wniosku o udzielenie bezzwrotnej zapomogi organ nie prowadził naboru wniosków o udzielenie pomocy de minimis. W związku z powyższym zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia jednorazowej pomocy w wysokości 15 000 euro. Reasumując, Sąd zdaje sobie sprawę z trudnej sytuacji Skarżącej, ale owa sytuacja, opisana we wniosku Skarżącej, nie może być podstawą do wszczęcia postępowania w zakresie przyznania pomocy finansowej o charakterze de minimis. Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził także innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.