I SA/Bk 1305/15

WyrokWSA w Białymstoku2016-01-20

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 dla rolnika, oparta na stwierdzonych rozbieżnościach między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią gruntów rolnych, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście sposobu przeprowadzania kontroli i dokumentowania wyników?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności JPO i UPO była zasadna, ponieważ ustalony stan faktyczny, oparty na protokołach z kontroli, wykazał zawyżenie zadeklarowanej powierzchni gruntów rolnych. Sąd podkreślił, że dokumentacja fotograficzna, choć nie podlegała bezpośredniemu doręczeniu wraz z raportem, była dostępna dla strony i potwierdzała ustalenia kontroli. W związku z tym, zaskarżona decyzja była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca A. G. wniosła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, deklarując określone powierzchnie gruntów rolnych. Kontrole przeprowadzone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykazały rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią, w tym porośnięcie jednej z działek drzewami i samosiewami. Organy odmówiły przyznania płatności, co zostało zaskarżone przez rolniczkę. Sprawa przeszła przez WSA i NSA, a następnie wróciła do ponownego rozpoznania przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] października 2013 r. nr [...], w której, po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówiono A. G. (dalej jako Skarżąca) przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. Z wymienionych rozstrzygnięć wynika, że Skarżąca złożyła [...] maja 2012 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym ubiegała się między innymi o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 4,65 ha, uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 2,20 ha, płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych do powierzchni 1,00 ha. W dniu [...] stycznia 2013 r. w gospodarstwie Skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Z kolei [...] maja 2013 r., w związku z decyzją kasacyjną Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] maja 2013 r. - przeprowadzono kontrolę na miejscu dotyczącą działki E. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że w protokole z kontroli stwierdzono między innymi w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych lit. A i B kod pokontrolny DR 13+, który oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, w odniesieniu do działki rolnej D kod pokontrolny DR 13-, oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. W przypadku działki rolnej E stwierdzono, że działka jest w całości porośnięta kilkuletnimi samosiewami drzew. Na zdjęciach dołączonych do protokołu z kontroli na miejscu widoczne są samosiejki świerków oraz cały obszar działki pokryty jest chwastami i zbutwiałą roślinnością wykluczającą dokonanie w 2012 r. jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Podczas kontroli została pomierzona powierzchnia użytkowana rolniczo zadeklarowanych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych. W ocenie organu odwoławczego, nie doszło do naruszenia zasad sporządzania dokumentacji pokontrolnej. Sama kontrola oraz protokół z czynności kontrolnych został sporządzony zgodnie ze stosowaną na terenie całego kraju metodologią, w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Raport z kontroli ma wartość dowodową, bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. W trakcie przedmiotowej kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia stanu faktycznego na gruntach w dniu przeprowadzania kontroli (fotografie nr 1_E -7_E i 22_E-27_E). Dyrektor Oddziału ARiMR zauważył, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 211) zasadą jest, że grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Przepis § 4 pkt 1 tego aktu przewiduje wyjątki od tej zasady. Wynika z niego wprost, że pastwiska mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami. Kolejnymi warunkami jest to, by drzewa te i krzewy nie wpływały na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną a ich liczba nie przekroczyła 50 sztuk na hektar (§ 4 pkt 3). Zatem w sytuacji gdy na gruncie rolnym występują całe skupiska drzew i krzewów, a nie pojedyncze sztuki, to przepis § 4 pkt 3 rozporządzenia nie znajduje w ogóle zastosowania. W konsekwencji grunt taki nie jest utrzymany zgodnie z normami. Bazując na powyższych ustaleniach organ wskazał w odniesieniu do JPO, że łączna powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 4,65 ha, a powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosiła do powyższej grupy 3,71 ha. Różnica powyższych powierzchni tj. 0,94 ha jest powierzchnią zawyżoną. Wskazując na różnice procentowe między powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli (25,3369%) organ potwierdził zasadność odmowy przyznania płatności JPO. Oparł się przy tym na treści art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r. str. 65 ze zm.). W ocenie Dyrektora Oddziału ARiMR, odmowa przyznania płatności UPO znajduje zaś uzasadnienie w przepisie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.), zgodnie z którym rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Wniosek nie był bowiem prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżąca nie wykazała skutecznie w toku postępowania, że nie ponosi winy za zadeklarowanie nieprawidłowych danych. W skardze złożonej do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona zarzuciła narzucenie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego organowi I instancji oceny stanu faktycznego, zawartego w raporcie z weryfikacji w terenie przeprowadzonej [...] maja 2013 r. Jej zdaniem raport z tej weryfikacji jest niekompletny (puste rubryki 5-12). Dlatego też nieprawdą jest jakoby w wyniku kontroli ustalono łączną powierzchnię PEG na 3,71 ha. Skarżąca podkreśliła ponadto, że obchodząc granice działek z urządzeniem pomiarowym GPS kontrolerzy nie mają możliwości przenikać przez ciała stałe, w tym poliwęglan grubości 25 mm, z którego zbudowany jest tunel produkcyjny. Skarżąca nie zgodziła się, że działka E nie była w 2012 r. użytkowana rolniczo, gdyż w części określonej przez kontrolę z dnia [...] stycznia 2013 r. na 0,1 ha była regularnie koszona, zaś na pozostałym obszarze było wypasane bydło. Fakt, że drzewa występują w kępach powoduje, że nie trzeba ich liczyć, tylko wyłącza się powierzchnię całych kęp, co szacunkowo strona uczyniła we wniosku, zmniejszając deklarowaną powierzchnię o około ¼. W ocenie Skarżącej nie ma podstaw do pozbawienia rolnika dopłat za nieprzestrzeganie norm, jeżeli nie zostało to ustalone w wyniku stosownej kontroli. W raporcie z kontroli nie naniesiono jakichkolwiek uwag odnośnie nieprzestrzegania norm. Strona twierdzi, że niezasadnie zastosowano potrącenia na podstawie art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w odniesieniu do działek, którym organ zarzuca nieprzestrzeganie norm wzajemnej zgodności. Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 26 marca 2014 r. strona przedstawiła materiał graficzny w postaci zdjęć wykonanych w 2014 r. oraz ortofotomapy przesłanej przez Agencję przy wniosku na 2014 r. na okoliczność wykazania, że kontrolerzy prowadząc kontrolę na miejscu w dniu [...] stycznia 2013 r. potwierdzili nieprawdę. Pełnomocnik wyjaśnił, że ani on, ani Skarżąca nie byli obecni przy kontroli na miejscu dokonanej w styczniu i maju 2013 r. Z kontroli przeprowadzonej w maju 2013 r. nie otrzymał pełnego raportu kontroli. Skarżąca nie otrzymała płyty CD stanowiącej załącznik do protokołu kontroli ze stycznia 2013 r. Dokument, który Skarżąca otrzymała składa się z jednej strony. Wskazał, że widniejące na zdjęciach drzewa nie są samosiejkami. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. I SA/Bk 41/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd uznał, że w sprawie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 8, 9 i 10 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy ARiMR w nieprawidłowy sposób (z pominięciem dokumentacji fotograficznej) doręczyły Skarżącej raporty z czynności kontrolnych, co w znaczny sposób utrudniło a wręcz uniemożliwiło skuteczne złożenie zastrzeżeń co do ich treści, szczególnie, że czynności kontrolne na działkach były przeprowadzone pod jej nieobecność. Nie mając wiedzy, w jaki sposób zostały przeprowadzone pomiary działek, czy też w których miejscach działki kontrolerzy stwierdzili "samosiejki", Skarżąca nie była w stanie skutecznie zakwestionować przeprowadzonych czynności, szczególnie że była świadoma, że część działek oznaczonych nr [...] i [...] jest porośnięta drzewami, dlatego też z rozmysłem (po dokonaniu pomiarów za pomocą kroków) zmniejszyła powierzchnię zadeklarowaną we wniosku do 0,6 ha, podczas gdy działki mają powierzchnię 0,8 ha. Sąd podkreślił, że jedynie pełne zapoznanie się z materiałem dowodowym sporządzonym w trakcie kontroli, stanowi dla strony postępowania gwarancję i możliwość skutecznego zakwestionowania ustaleń poczynionych w trakcie takiej kontroli i podważenie zapisów zawartych w raporcie. Nieprawidłowości w doręczaniu raportu z kontroli stanowiły zdaniem Sądu wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obu instancji. Sąd wskazał ponadto, że kontrola powinna ograniczyć się do działek rolnych a nie działek ewidencyjnych. Skoro Skarżąca zadeklarowała jedynie część działek o nr [...] i [...] to jedynie ta część powinna zostać poddana kontroli, w szczególności powinny w trakcie czynności być określone granice zadeklarowanych części działek użytkowanych rolniczo. Dodatkowo Sąd stwierdził, że dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik do raportu z czynności kontrolnych z [...] maja 2013 r. nie wskazuje jednoznacznie, że na całej powierzchni zadeklarowanych części działek nie była w 2012 r. prowadzona działalność rolnicza. Z dołączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że owszem na działkach znajdują się drzewa (ale nie świerki jak wskazuje w decyzji organ) i krzewy, jednakże nie wiadomo, czy są to samosiejki i czy na części zgłoszonej do dopłat czy też nie. Nie można na podstawie tejże dokumentacji również stwierdzić, że cała działka, zgłoszona do płatności, nie stanowiła gruntu rolnego w 2012 r. Na części dołączonych zdjęć widać zieloną, bujną roślinność, co może świadczyć, że przynajmniej na części zadeklarowanej powierzchni działek, była w 2012 r. koszona trawa lub też wypasane bydło. Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł organ. Wyrokiem z dnia 4 września 2015 r. II GSK 1636/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Zdaniem Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji błędnie uznał, że organy miały obowiązek doręczenia dokumentacji fotograficznej stronie wraz z przesłanym jej dokumentem raportu w formie pisemnej. Sąd I instancji nieprawidłowo zarzucił organom naruszenie art. 31 ust. 7 ustawy i pominął w swej ocenie treść art. 31 ust. 6 oraz art. 32 i 54 rozporządzenia nr 1122/2009. W konsekwencji błędne uznanie przez Sąd I instancji potrzeby doręczenia stronie wraz z raportem z czynności kontrolnych dokumentacji fotograficznej sporządzonej w jej trakcie, automatycznie przełożyło się zdaniem NSA na naruszenie przepisów postępowania. W ocenie NSA, Sąd I instancji nie mógł zarzucić organom naruszenia art. 9 i 10 k.p.a. skoro przepisy te nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Trafnie skarżący kasacyjnie podnosi także, że nie można mówić o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania z art. 8 k.p.a., gdy organ postąpił zgodnie z wymaganiami prawa w zakresie doręczenia raportu z kontroli i wymaganiami opisanymi w przepisie art. 31 ust. 6 i 7 ustawy. Sąd kasacyjny wskazał, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania i dokonania oceny czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, z uwzględnieniem treści raportów z kontroli i dokumentacji fotograficznej, przy czym ocena ta powinna zostać dokonana przede wszystkim w kontekście zarzutów podniesionych przez stronę w skardze do sądu. Zarzuty te w szczególności dotyczą typu przeprowadzonych kontroli na miejscu, kwestii prawidłowości dokonanych pomiarów spornych gruntów oraz prawidłowości wypełnienia druku z kontroli na miejscu z dnia [...] maja 2013 r. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie może umknąć uwadze, że Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W konsekwencji, ponownie orzekający w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, związany oceną prawną i oceną ustaleń faktycznych wyrażoną w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. II GSK 1636/14, nie mógł kontrolować legalności zaskarżonej decyzji w oderwaniu od stanowiska Sądu kasacyjnego wyrażonego w uzasadnieniu wskazanego wyroku. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia przytoczyć trzeba regulacje prawne znajdujące zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Według art. 2 pkt 1 tej ustawy przez działkę rolną rozumie się działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Stosownie natomiast do art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej. Według art. 6 ust. 1 ww. aktu unijnego, system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Stosownie do art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni. Zaskarżona decyzja opiera się na raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonym [...] stycznia 2013 r. oraz raporcie z weryfikacji w terenie z dnia [...] maja 2013 r. Podczas tych kontroli stwierdzono w zakresie działek rolnych oznaczonych A i B kod pokontrolny DR 13+ oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. W odniesieniu do działki rolnej D przypisano kod pokontrolny DR 13-, oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej. W przypadku działki rolnej E organ stwierdził, że działka jest w całości porośnięta kilkuletnimi samosiewami drzew, co potwierdza dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu kontroli na płycie CD. Powyższe ustalenia dały zdaniem Sądu podstawę do stwierdzenia, że łączna powierzchnia zadeklarowana we wniosku do płatności JPO wynosiła 4,65 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli wynosiła 3,71 ha (różnica 0,94 ha), co uzasadniało zastosowanie art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1122/2009 i odmowę przyznania płatności JPO. W konsekwencji zasadnie odmówiono również przyznania Skarżącej płatności UPO, a to ze względu na treść art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw. Sporządzone w sprawie raporty z czynności kontrolnych spełniają wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści tych protokołów wskazano działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu, których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie oraz opis nieprawidłowości. Przy ustalaniu powierzchni rolnych uwzględniono tolerancję pomiaru. Zawarte w protokole wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonej dokumentacji fotograficznej oraz materiale graficznym. Okoliczność, że nie zostały wypełnione wszystkie rubryki raportu z dnia [...] maja 2013 r. nie ma wpływu na ocenę jego wartości dowodowej. W rubryce "uwagi" wspomnianego raportu inspektorzy stwierdzili bowiem jednoznacznie, że kontrolowane działki w całości są porośnięte kilkuletnimi samosiewami drzew, wskazali jednocześnie na wyniki przeprowadzonych pomiarów i zastosowaną tolerancję pomiarów. Potwierdzeniem powyższego są zdjęcia stanowiące załącznik do tego raportu (zróżnicowany wiek drzew, nieregularne położenie drzew). Dodać trzeba, że raport z dnia [...] maja 2013 r. był wynikiem weryfikacji wcześniejszej kontroli i wątpliwości organu odwoławczego uchylającego uprzednio wydaną w tej sprawie decyzję Kierownika Biura Powiatowego. W konsekwencji kontrola ta potwierdziła, że cały zadeklarowany we wniosku obszar – 0,6 ha – nie nosi śladów rolniczego użytkowania. W efekcie powierzchnia stwierdzona dla działek oznaczonych lit. E wyniosła 0,00 ha. Fakt, że dokumentacja fotograficzna wykonana w toku kontroli nie została doręczona Skarżącej wraz z samym raportem nie wpływa na prawidłowość przeprowadzonych przez organy czynności. W wydanym w tej sprawie wyroku NSA stwierdził, że takowa dokumentacja fotograficzna nie zamyka się w pojęciu "raportu" przyjętym na potrzeby regulacji ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Sąd kasacyjny wyraził pogląd, którym obecnie orzekający skład jest związany, że dokumentacja fotograficzna wykonana w trakcie kontroli nie jest raportem, ale załącznikiem do raportu. Nie jest ona elementem raportu i dlatego nie podlega doręczeniu stosownie do art. 31 ust. 7 ustawy. Dokumentacja fotograficzna jest załączana do akt administracyjnych sprawy, a uzyskanie wglądu do niej jest prawem strony. Doręczony rolnikowi protokół nie musi zawierać dokumentacji fotograficznej, szkiców czy innych dokumentów, które zostały wykonane i utrwalone w czasie kontroli, załączniki te są do wglądu w Biurze Powiatowym Agencji, w którym został złożony wniosek i są one udostępnione na żądanie strony. Zdaniem Sądu powyższe daje podstawę do stwierdzenia, że stan faktyczny w odniesieniu do kontrolowanych działek rolnych został ustalony prawidłowo. Raporty z przeprowadzonych kontroli zostały doręczone stronie. Skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami i zgromadzonym w nich dokumentami, w tym fotografiami i materiałem graficznym. Podkreślić należy, że składając zastrzeżenia do doręczonych raportów Skarżąca korzystała czynnie ze swoich uprawnień procesowych. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie przedstawiła jednak dowodów wskazujących, że przeprowadzona kontrola została wykonana w sposób nieprawidłowy czy też nierzetelny. Nie podważyła też skutecznie ustaleń poczynionych przez organy. Pomiary działek rolnych zostały przeprowadzone za pomocą urządzeń GPS spełniających wymagania przewidziane w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. Nie mogły zostać uwzględnione zarzuty przypisujące organom odmowę przyznania płatności z uwagi na nie przestrzeganie przez Skarżącą norm. Przeprowadzone w sprawie kontrole dotyczyły kwalifikowalności powierzchni gruntów rolnych zgłoszonych do płatności. Odmowa przyznania płatności wiązała się tylko z zawyżeniem powierzchni gruntów doń zadeklarowanych. W piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. Skarżąca wskazała, że w 2014 r. ponownie zadeklarowała do płatności powierzchnie w wysokości takiej jak w 2012 r. W wyniku kontroli organ stwierdził, że wielkości powierzchni kwalifikujących się do płatności odpowiadają zasadniczo danym zgłoszonym we wniosku. Odbyło się to, jak wskazała strona, przy niezmienionym stanie zadrzewień działek [...] i [...] i świadczyć ma o fałszywości dowodów uzyskanych w 2012 r. Odpowiadając na te zarzuty Sąd zauważa, że z dołączonej przez Skarżącą kopii protokołu z oględzin przeprowadzonych [...] sierpnia 2014 r. wynika, iż na spornych działkach kontrolujący stwierdzili seradele oraz mieszankę wieloletnich traw. Należy uznać, że przedstawiona wraz z ww. pismem dokumentacja nie ma wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące 2012 r. Stan stwierdzony na ww. działkach przez kontrolujących w 2014 r. dotyczy innego postępowania i nie pozbawia mocy dowodowej czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2013 r., a wskazujących, że działka E porośnięta jest kilkuletnimi samosiewami drzew. W tym miejscu wskazać trzeba – na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie wyroku, że ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego modyfikuje, w stosunku do przepisów k.p.a., obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast art. 3 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 tej ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W art. 3 ust. 3 ustawy, nałożono na strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązki przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążono obowiązkami udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne. Tym samym w postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., co oznacza, że to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze oraz uwzględniając wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego skierowane w wyroku z dnia 4 września 2015 r., ponownie orzekający w tej sprawie Sąd wojewódzki uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Opiera się na protokołach z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie Skarżącej, wyniki których nie zostały skutecznie podważone w toku postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił zasadność przesłanek, które doprowadziły do zastosowania przepisów prawa materialnego i wobec stwierdzonych nieprawidłowości – do wykluczenia z płatności JPO i UPO. Odniesiono się do zebranych dowodów i wyjaśnień Skarżącej. Wnioski zaprezentowane w decyzji odpowiadają zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Zarzuty skargi, w tym zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP okazały się zatem pozbawione jakichkolwiek podstaw. Tym samym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło