I SA/Bk 134/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usługi w zakresie usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych oddala skargę Decyzją z [...] września 2016 r. Burmistrz K. określił A. M.(dalej: "Skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. w kwocie 13 zł miesięcznie. Następnie w dniu [...] czerwca 2017 r. Rada Miejska w K. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie metody ustalenia opat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalając nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami. Zawiadomieniem z [...] sierpnia 2017 r. Burmistrz K. poinformował Skarżącego o sposobie ustalania nowej opłaty oraz poinformował, że Skarżący nie jest zobowiązany do złożenia nowej deklaracji. W piśmie z [...] września 2017 r. Skarżący poinformował Burmistrza K., że deklaruje opłatę w wysokości 17 zł co 4 miesiące, uzasadniając powyższe trudną sytuacją finansową. W odpowiedzi Burmistrz K. poinformował Skarżącego pismem z [...] września 2017 r., że osoba stale zamieszkująca na nieruchomości nie może indywidualnie ustalić częstotliwości odbioru odpadów i uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Następnie, na skutek wezwania organu, Skarżący w dniu [...] października 2018 r. złożył nową deklarację w sprawie wysokości opłaty za gospodarowani odpadami komunalnymi, gdzie zadeklarował selektywny sposób gromadzenia odpadów. Burmistrz K. decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...] określił A. M. (dalej: "Skarżący") opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości położonej w miejscowości S. [...] w wysokości 17 zł miesięcznie oraz określił mu zaległość za okres od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2018 r. w wysokości 255 zł. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie podnosząc, że otrzymał pojemnik na odpady w maju 2018 r., a śmieci wystawiał w miesiącach: maj, lipiec, sierpień, wrzesień i październik. Wskazał, że decyzja nie uwzględnia wszystkich okoliczności, w tym jego sytuacji materialnej. Zawnioskował o umorzenie postępowania i o naliczanie należności od chwili złożenia deklaracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...] uchyliło powyższą decyzję Burmistrza K. w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że określiło Skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za nieruchomość położoną w miejscowości . nr [...] za okres od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2018 r. w wysokości 17 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 6m ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 – dalej: "u.c.p.g."), zgodnie z którym w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. Organ wskazał, że w takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Oznacza to, że zmiana stawki opłaty dokonana zawiadomieniem może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zobowiązany uprzednio złoży deklarację. Organ stwierdził natomiast, że w przedmiotowej sprawie wysokość opłaty została określona w drodze decyzji. Błędnie, zdaniem SKO, organ I instancji wiąże konieczność określenia Skarżącemu wysokości opłaty za okres od 1 lipca 2017 r. do 30 września 2018 r. z art. 6m. ust. 2b u.c.p.g., który stanowi o konieczności wydania decyzji w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a. Zdaniem SKO, skoro Skarżący miał stawkę opłaty określoną w drodze decyzji, to po zmianie tej stawki uchwałą Rady Miasta, koniecznym było złożenie nowej deklaracji (na podst. art. 6o ust. 4 u.c.p.g.], a jeśli taka deklaracja nie została złożona, wydanie decyzji na podst. art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Z tego powodu organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wskazał właściwą podstawę prawną tj. art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Organ przyjął też, że wobec braku oświadczenia w postaci deklaracji o selektywnym gromadzeniu odpadów, istniały podstawy, by wysokość opłaty określić jak dla odpadów gromadzonych w sposób nieselektywny. Organ przyjął, że skoro Skarżący, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie złożył deklaracji z wyliczeniem stawki opłaty za odpady zbierane selektywnie, to istniały podstawy do tego, by uznać określony poprzednio sposób gromadzenia odpadów. Nie zmienia tego okoliczność, że pojemnik dostarczony został dopiero w maju, nawet jeśli był to pojemnik na odpady zmieszane. Zdaniem SKO, brak złożenia deklaracji i wskazania selektywnego gromadzenia odpadów zwalniał organ I instancji od obowiązku zapewnienia na nieruchomości pojemników (worków) do segregacji odpadów - taki rodzaj gromadzenia odpadów nie został na nieruchomości zadeklarowany. Następnie organ zauważył, że Skarżący [...] października 2018 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazał selektywny sposób gromadzenia odpadów. Zdaniem SKO, nie jest zrozumiałym, z jakich przyczyn organ I instancji wydał decyzję obejmującą również okres złożenia deklaracji, skoro zgodnie z treścią art. 6o ust. 1 u.c.p.g. tylko w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku -uzasadnione szacunki. Skoro w aktach sprawy znajduje się deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zaznaczonym selektywnym sposobem gromadzenia odpadów, a organ I instancji nie zgromadził żadnego przeciwdowodu na inny, niż deklarowany sposób zbierania odpadów, to brak jest podstaw, by nie uznać wartości dowodowej deklaracji co do danych w niej zawartych - również w zakresie selektywnej zbiórki; jeśli zaś uznać, że odpady gromadzone były w sposób selektywny, to nie istnieje określona w art. 6o ust. 1 u.c.p.g. przesłanka skutkująca wydaniem decyzji. Okres ten nie powinien być więc objęty decyzją określającą wysokość opłaty. Organ zauważył ponadto, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie obejmuje okresu, którego dotyczy deklaracja.- w tym zakresie postępowanie formalnie nie zostało wszczęte, czyli nie wymaga umorzenia. Końcowo SKO wyjaśniło, że sytuacja majątkowa Skarżącego pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania, a może być uwzględniona w przypadku starania się o zasiłki celowe na gruncie ustawy o pomocy społecznej, czy też postępowań prowadzonych na gruncie ordynacji podatkowej, a mających na celu np. umorzenie zaległości podatkowych. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podnosząc, że niniejsza sprawa to nękanie mające na celu wymuszenie zaniechania działań dot. nielegalnego składowania odpadów we wsi S. Podniósł też, że w chwili rozdawania "deklaracji" dotyczących śmieci był on hospitalizowany i nie wiedział o sprawie. Wskazał, że [...] maja 2018 r. dostarczono mu pojemnik na odpady i w tym miesiącu odstawił śmieci segregowane, w czerwcu, listopadzie i grudniu śmieci nie wystawiał a po raz kolejny wystawi śmierci w marcu 2019 r. Jego zdaniem, nie powinien płacić za miesiące, w których nie wystawia śmieci. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Zgodnie z brzmieniem art. 6m ust. 2a u.c.p.g. - w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia właściciela nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wyliczonej jako iloczyn nowej stawki opłaty i danych podanych w deklaracji. W takim przypadku właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do złożenia nowej deklaracji i uiszcza opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu. Oznacza to, że zmiana stawki opłaty dokonana zawiadomieniem może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zobowiązany uprzednio złoży deklarację - w przedmiotowej zaś sprawie wysokość opłaty określana została w drodze decyzji. Zasadnie więc organ II instancji uznał, iż organ I instancji błędnie powiązał konieczność określenia Skarżącemu wysokości opłaty za okres od dania 01 lipca 2017 r. do dnia 30 września 2018 r. z art. 6m. ust. 2b (przywołanym w podstawie prawnej i uzasadnieniu decyzji I instancji), który mówi o konieczności wydania decyzji w przypadku gdy właściciel nieruchomości nie uiszcza opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości podanej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 2a. Tego rodzaju sytuacja ma bowiem miejsce jedynie wówczas, gdy zawiadomieniem zmienia się stawkę i opłaty określoną w złożonej uprzednio deklaracji, a jednocześnie właściciel nieruchomości nie płaci opłaty w zmienionej wysokości. Ponieważ w analizowanej sprawie Skarżący miał stawkę opłaty określoną w drodze decyzji, to po zmianie tej stawki uchwałą Rady Miasta, koniecznym było złożenie nowej deklaracji (na podst. art. 6o ust. 4 u.c.p.g.], a jeśli taka deklaracja nie została złożona, wydanie decyzji na podst. art. 6o ust. 1. Błędne podstawy prawne i uzasadnienie decyzji organu I instancji skutkować musiały jej uchyleniem i orzeczeniem co do istotny na podstawie właściwych norm u.c.p.g. Bezsprzecznym jest bowiem, że za okres od 01 lipca 2017 do 30 września 2018 Skrzący wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi nie złożył stosownej deklaracji - co skutkuje decyzją wydaną na podst. art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Zauważyć przy tym należy, że prawidłowe podstawy prawne prowadzonego postępowania wskazane zostały w postanowieniu wszczynającym postępowanie. Należy także przyjąć, że ponieważ brak było oświadczenia w postaci deklaracji o selektywnym gromadzeniu odpadów to istniały podstawy, by wysokość opłaty określić jak dla odpadów gromadzonych w sposób nieselektywny. Kolegium podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że skoro Skarżący nie dopełnili obowiązku w zakresie złożenia deklaracji, należało ustalić mu opłaty w wysokości przewidzianej dla odpadów segregowanych (por. Wyrok NSA z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. II FSK 2669/15, dostępny na: CBOSA). Zauważyć także należy, że w poprzedniej decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, ustalono stawkę opłaty za odpady zbierane w sposób nieselektywny, jeśli więc Skarżący, wbrew ciążącemu na nim obowiązku, nie złożył deklaracji z wyliczeniem stawki opłaty za odpady zbierane selektywnie, to istniały podstawy do tego, by uznać określony poprzedni sposób gromadzenia odpadów. Nie zmienia tego nawet ta okoliczność, że pojemnik dostarczony został dopiero w maju – nawet jeśli był to pojemnik na odpady zmieszane. Brak złożenia deklaracji i wskazania selektywnego gromadzenia odpadów zwalniał organ I instancji od obowiązku zapewnienia na nieruchomości pojemników (worków) do segregacji odpadów - taki rodzaj gromadzenia odpadów nie został na nieruchomości zadeklarowany. Można także zauważyć, że zgodnie z art. 6s u.c.p.g, w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2. Przepis ten nie zwalnia z obowiązku wnoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami, nawet w sytuacji braku wykonywania nałożonych na gminę obowiązków ustawowych w postaci dostarczenia pojemników. Dalej należy zauważyć, że Skarżący dopiero [...] października 2018 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W deklaracji wskazał selektywny sposób gromadzenia odpadów. Oznacza to, że organ I instancji niezasadnie wydał decyzję obejmującą również okres złożenia deklaracji, skoro zgodnie z treścią art. 6o ust. 1 u.c.p.g. tylko w przypadku niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki. Zasadnie zatem organ II instancji dokonał korekty tej decyzji. Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia art. 6o ust. 1 i ust. 2 ustawy, na co wskazuje w uzupełnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.