I SA/Bk 144/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant referent stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi S. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Wnioskiem z 14 sierpnia 2015 r. Pan S. S. (dalej zwana również jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej indywidualnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361, dalej w skrócie "u.p.d.o.f."), w zakresie zwolnienia przedmiotowego dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu. Skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości opisanych w ewidencji gruntów jako grunty rolne zabudowane, łąki trwałe, nieużytki, pastwiska trwałe oraz grunty orne, które wchodzą w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Przez wyżej wymienione nieruchomości przebiegać ma napowietrzna dwutorowa linia elektroenergetyczna 400 kV E. - Granica RP, której budowa została już rozpoczęta, bowiem Inwestor dysponuje ostateczną decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanych wyżej nieruchomości, wydaną na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotowa inwestycja ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz systemu przesyłowego UE jako część tzw. pierścienia bałtyckiego, zgodnie z decyzją 1364/2006AA/E Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. Polska jest związana umowami o dofinansowanie zawartymi z UE, co nakłada na Inwestora określone terminy realizacji inwestycji. Powyższe oraz status inwestycji (inwestycja celu publicznego) wpłynęło na decyzję Wnioskodawcy o podpisaniu z Inwestorem umowy o ustanowieniu służebności przesyłu, zgodnie z art. 305 k.c. w formie aktu notarialnego, na mocy której Inwestor uprawniony jest do: korzystania z nieruchomości obciążonych w celu budowy oraz późniejszego funkcjonowania napowietrznej dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV E. -Granica RP wraz z wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej funkcjonowania (a w tym wybudowania jednego słupa oraz podwieszenia napowietrznych przewodów oraz funkcjonowania linii po jej wybudowaniu), - korzystania z nieruchomości obciążonych poprzez wykonanie przebudów istniejących na nieruchomości napowietrznych linii elektroenergetycznych WN, SN, nn oraz linii telekomunikacyjnych zbliżonych lub krzyżowanych z linią, korzystania z ww. urządzeń zgodnie z ich przeznaczeniem, a w tym ma prawo dostępu, wejścia, przechodu, przejazdu w celu dokonania czynności związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową, usuwaniem awarii linii, wycinki istniejącego na nieruchomościach obciążonych drzewostanu w zakresie niezbędnym do wybudowania linii. Ponadto, na podstawie powyższej umowy Wnioskodawca został zobowiązany do znoszenia posadowionych na nieruchomościach obciążonych ww. urządzeń, jak również znoszenia ograniczeń i zakazów wynikających z istnienia pasa technologicznego linii o szer. 70 m (po 35 m od osi linii), a w tym zakazu wznoszenia w tym pasie budynków mieszkalnych, budowli, zakazu utrzymywania drzew, krzewów i roślinności przekraczającej 5 m wysokości oraz korzystania z przedmiotowych nieruchomości w sposób zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznej, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska. Na mocy powyższej umowy Wnioskodawca otrzymał kwotę 38.000 zł brutto, określoną w umowie jako Jednorazowe wynagrodzenie i odszkodowanie", które obejmuje: wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu - w kwocie 27.317 zł brutto oraz odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji dwutorowej linii elektronergetycznej 400 kV E. - Granica RP w oparciu o art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - w kwocie 10.683 zł brutto. Kwota 38.000 zł brutto nie obejmuje szkód w postaci ewentualnych zniszczeń w pożytkach rolnych oraz innych zniszczeń w obrębie nieruchomości, wynikłych bezpośrednio z wykonania robót związanych z budową, eksploatacją, konserwacją, remontem, modernizacją, przebudową i usuwaniem awarii linii, za które zostanie wypłacone mi odszkodowanie w kwocie umownie wynegocjowanej, bądź określonej przez rzeczoznawcę. Jednorazowe wynagrodzenie oraz odszkodowanie, Skarżący otrzymał w dniu [...] lipca 2015 r. W związku z powyższym, Wnioskodawca zadał następujące pytanie: Czy w związku z wypłatą kwoty z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego Wnioskodawcy, określonej w umowie z Inwestorem o ustanowienie służebności przesyłu jako wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu oraz odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji dwutorowej linii elektroenergetycznej w oparciu o art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Wnioskodawca zobowiązany jest do zapłaty od ww. kwoty podatku dochodowego, czy też jest zwolniony z tego obowiązku na mocy art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych? W ocenie Wnioskodawcy, kwota określona w umowie o ustanowienie służebności przesyłu jako wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu oraz odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości z tytułu lokalizacji dwutorowej linii elektroenergetycznej w oparciu o art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wypłacona mu za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f. W wydanej [...] października 2015 r. interpretacji indywidualnej nr [...] działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe w zakresie skutków podatkowych otrzymania wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu i za nieprawidłowe w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f., wolne od podatku jest wynagrodzenie otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Powyższy przepis wszedł do porządku prawnego 4 października 2014 r., jednakże ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2014 r. Z treści dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f. wynika, że zwolnieniu określonemu w tym przepisie podlega tylko wynagrodzenie otrzymane za sam fakt ustanowienia służebności przesyłu, a nie dodatkowo wypłacane świadczenia z tym faktem związane. Odwołując się do przepisów k.c., organ stwierdził, że służebność przesyłu jest ustanawiana na rzecz przedsiębiorcy za odpowiednim wynagrodzeniem należnym od przedsiębiorcy na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej. Wymaga to zawarcia stosownej umowy przez zainteresowane strony albo wydania konstytutywnego orzeczenia sądu (postanowienia), zapadającego na wniosek strony występującej z roszczeniem o ustanowienie służebności przesyłu. Uwzględniając powyższe organ interpretacyjny stwierdził, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Wnioskodawcy w związku z posadowieniem na niej linii energetycznej stanowi przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. korzystający jednak ze zwolnienia z opodatkowania w związku z wypełnieniem dyspozycji cytowanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120a ww. ustawy. Natomiast odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości, otrzymane - jak wskazał Wnioskodawca - na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mieści się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f., a w konsekwencji odszkodowanie to nie korzysta z przedmiotowego zwolnienia. Po bezskutecznym wezwaniu Organu do usunięcia naruszenia prawa, Skarżący złożył do Sądu skargę na powyższą indywidualną interpretację przepisów prawa. Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. polegające na tym, że odszkodowanie wypłacone na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mieści się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. jako odszkodowanie zwolnione z tego podatku. Z związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości z uwagi, iż stwierdza ona brak podstaw do zwolnienia z podatku dochodowego odszkodowania z art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając interpretacja indywidualna będąca przedmiotem skargi nie obejmowała swoim zakresem wykładni art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., co wynika z zakresu przedstawionego wniosku oraz postawionego pytania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Należy na wstępie zaznaczyć, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Skarżący zarzucił zaskarżonej interpretacji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., zgodnie z którym to przepisem prawa wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu: (a) ustanowienia służebności gruntowej, (b) rekultywacji gruntów, (c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie - w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.). Stosownie do art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Natomiast w myśl postanowień art. 14c § 1 o.p. zdanie pierwsze, interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Z kolei art. 14c § 2 o.p. stanowi, iż w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z przytoczonych przepisów wynika, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Co więcej organ nie jest uprawniony do dokonywania wykładni rozszerzającej treści postawionego przez wnioskodawcę pytania prawnego i podanego w nim przepisu (przepisów) prawa. Treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. Wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz systemowe odczytanie art. 14b-14 h o.p. prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., o sygn. akt I FSK 1135/10, publ.: LEX nr 1082188). Zatem stanowisko organu powinno odnosić się tylko i wyłącznie do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że akt ten nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. W zaskarżonej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że stanowisko Skarżącego jest nieprawidłowe, w zakresie skutków podatkowych otrzymania odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ interpretacyjny prawidłowo udzielił odpowiedzi na zadane pytanie Wnioskodawcy, uznając, że odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości, otrzymane na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mieści się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f. (ta jednostka redakcyjna została przywołana w pytaniu wnioskodawcy). Na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f. - którego dotyczyło zapytanie Skarżącego przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego - wolne od podatku dochodowego jest wynagrodzenie otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Organ prawidłowo uznał, że z treści dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f. wynika, że zwolnieniu określonemu w tym przepisie podlega tylko wynagrodzenie otrzymane za sam fakt ustanowienia służebności przesyłu, a nie dodatkowo wypłacane świadczenia z tym faktem związane, jak ma to miejsce u Skarżącego. W związku z powyższym odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości, otrzymane -jak wskazał Skarżący - na podstawie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może mieścić się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f., a w konsekwencji odszkodowanie to nie korzysta z przedmiotowego zwolnienia na podstawie przywoływanego przepisu prawa. W ocenie Sądu, prawidłowe jest tez stanowisko organu, że w sprawie nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., gdyż interpretacja indywidualna będąca przedmiotem skargi nie obejmowała swoim zakresem wykładni tego przepisu. Należy podkreślić, że zarówno przedstawiony zakres wniosku, wskazany w części E poz. 61 formularza ORD-IN, jak i treść zadanego pytania wskazują, że intencją Skarżącego było uzyskanie interpretacji indywidualnej w zakresie zastosowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f. Reasumując, skoro strona skarżąca zwróciła się do organu o interpretację przepisu prawa podatkowego (art. 21 ust. 1 pkt 120a u.p.d.o.f.) wskazując na określony we wniosku stan faktyczny to organ winien dokonać wykładni tego przepisu a nie dokonywać wykładni innych przepisów prawa w kontekście przedstawionego stanu faktycznego. Powyższe nie stoi jednak na przeszkodzie, aby Wnioskodawca ponownie wystąpił o udzielenie interpretacji indywidualnej, przywołując wskazywaną w skardze normę prawną. W tym stanie rzeczy, uznając za chybiony zarzut skargi, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).