I SA/Bk 155/04
WyrokWSA w Białymstoku2006-12-29
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją aktu normatywnego, który nie był podstawą wydania orzeczenia przez sąd administracyjny, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego tylko wówczas, gdy ten akt normatywny był podstawą wydania orzeczenia przez sąd. Sąd administracyjny kontroluje prawidłowość zastosowania przepisów prawa przez organy administracji, a nie stosuje prawo materialne. W związku z tym, jeśli wyrok TK dotyczy przepisu, który nie był stosowany przez sąd przy wydawaniu orzeczenia, nie można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, domagając się uchylenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2002 r. w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Jako podstawę skargi wskazano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2004 r., który zdaniem strony potwierdzał zasadność jej zarzutów. Organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że wyrok TK dotyczy innego przepisu niż ten, na podstawie którego wydano decyzje podatkowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi C. w K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 24.04.2002 r. sygn. akt SA/Bk 647/01 w sprawie ze skargi C. S.A. w K. na decyzję Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiące IV, V, VI, VII, VIII i IX 1998 r. oddala skargę
Pełnomocnik działający w imieniu "C." S.A. w K., wniosła
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2002 r.,
w sprawie sygn. akt SA/Bk 647/01. Jako podstawę prawną skargi wskazano przepis art. 272 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Strona wniosła o uchylenie w całości wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2002 r. oraz o uchylenie w całości decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia 6 marca 2001 roku, Nr [...] i poprzedzającej jej wydanie decyzji Inspektora kontroli Skarbowej w B. dnia [...] listopada 2000 roku.
W skardze o wznowienie postępowania został zawarty również wniosek
o uchylenie na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia Sądu z dnia 2 grudnia 2003 roku, odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji Inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001 roku oraz wniosek o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości w/w decyzji Inspektora kontroli skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2001 roku.
W uzasadnieniu skargi strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wydany w dniu 27 kwietnia 2004 roku, sygnatura akt K 24/03, który jej zdaniem dotyczy w całości w/w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2002 roku.
W ocenie pełnomocnik Spółki "C.", Trybunał Konstytucyjny orzekając, iż nie tylko pozbawienie podatnika prawa odliczania podatku VAT w przypadku braku kopii faktur u sprzedawcy jest niezgodne z Konstytucją, ale również, że obarczanie podatnika odpowiedzialnością za działania i zaniechania innej osoby, sprzedawcy towaru i usług, jest niedopuszczalne i sprzeczne z Konstytucją RP - potwierdził
w całości, że słuszne i w pełni uzasadnione były wszystkie zarzuty, które Spółka złożyła w swoich skargach i pismach procesowych, a których tutejszy Sąd nie uwzględnił.
Trybunał Konstytucyjny potwierdził prawo do odliczania przez Spółkę C. S.A. podatku VAT w miesiącach IV-X 1998 roku, co potwierdza bezprawność wydanych decyzji organów podatkowych, a tym samym rażące naruszenie przepisów prawa w wyroku tutejszego Sądu przez utrzymanie w mocy tych decyzji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wobec treści art. 190 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji RP, stanowi zatem zdaniem pełnomocnik Spółki podstawę do wznowienia postępowań zakończonych wcześniej prawomocnymi wyrokami tutejszego Sądu w sprawach SA/Bk 900/03 i SA/Bk 647/01 oraz stanowi podstawę do uchylenia tych wyroków i do uchylenia w/w decyzji organów podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej
w Urzędzie Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...] wydana została m. in. na podstawie art.10 ust. 2 i art. 27 ust.5 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 54 ust.4 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się zaś do § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Podstawą wydania decyzji przez organy podatkowe był więc inny przepis niż ten, do którego odnosi się wyrok Trybunału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania jest nieuzasadniona.
Zgodnie z przepisem art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.),
w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego została natomiast uregulowana w dziale VII wspomnianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 270 – 285).
Spółka "C." wnosząca skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2002 r., w sprawie sygn. akt SA/Bk 647/01., oparła swoje żądanie na art. 272 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wydany w dniu 27 kwietnia 2004 roku, sygnatura akt K 24/03. Jednocześnie strona zachowała termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, liczony od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2 tejże ustawy). Na marginesie rozważań, należy zauważyć, że wyrok ten dotyczył rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U. Nr 27, poz. 268 (§ 48 ust. 4 pkt 2). Natomiast decyzje podatkowe, dotyczące podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1998 r., zostały w niniejszej sprawie wydane m.in. na podstawie przepisów Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz
o podatku akcyzowym. Z tym, że Sąd w sprawie, w której wznowienia postępowania domagała się strona skarżąca orzekł o oddaleniu skargi na decyzję Izby Skarbowej, uchylającą decyzję organu pierwszej instancji, zaś podstawą wydanego orzeczenia było zaakceptowanie przez Sąd stanowiska organu odwoławczego co do naruszeń przepisów prawa proceduralnego przez organ pierwszej instancji.
Podkreślić należy, że zgodnie uregulowaniem zawartym w art. 272 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Wykładnia tego przepisu daje podstawę do przyjęcia, że oparcie skargi
o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie określonej
w omawianym uregulowaniu będzie możliwe, jeżeli przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności będą przepisy, na podstawie których zostało wydane orzeczenie przez Sąd. To zaś oznacza, że w zasięgu analizy znaleźć się mogą przede wszystkim przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem na podstawie tych przepisów Sąd wydaje orzeczenie, kontrolując zgodność rozstrzygnięcia organów podatkowych z przepisami prawa. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania (por. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Za podstawę rozstrzygnięcia Sądu, dokonującego kontroli aktów administracji nie można jednakże uznać przepisów prawa materialnego. Stosowanie prawa materialnego jest domeną organów administracji. Sądy jedynie badają prawidłowość zastosowania określonych przepisów materialnoprawnych przez organy. Takie stanowisko nie jest odosobnione w judykaturze i piśmiennictwie (vide: wyrok NSA
z dnia 15 lutego 2006 r., I FSK 668/05 niepublikowany, postanowienie NSA z 28 marca 2006 r., I FZ 99/06, opublikowane w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 193472, także A.Kabat w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s.642).
Podsumowując powyższe Sąd zauważa, że skarga o wznowienie postępowania została oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, którego Sąd nie stosował i na podstawie którego nie wydał orzeczenia, rozstrzygając skargę w sprawie sygn. akt SA/Bk 647/01.
W tym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 103 cyt. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisu art. 282 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło