I SA/Bk 155/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanowiska wierzyciela p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Marszałkowi Województwa P. uiszczony wpis w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych). Zaskarżonym postanowieniem z 3 kwietnia 2012r., znak 407.21/D-8/7/12 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło postanowienie Marszałka Województwa P. z [...] lutego 2012 r. i umorzyło postępowanie przed organem I instancji (Starosta Powiatowy w G.) w sprawie stanowiska wierzyciela do zarzutów zgłoszonych przez R. O. w prowadzonym wobec niego postępowaniu egzekucyjnym. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym: Na wniosek Marszałka Województwa P., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął wobec R. O. postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu opłat za wyłączenie z produkcji gruntów rolnych za lata 2006, 2007 i 2008. Pismem z [...] stycznia 2012 r. R. O. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że decyzja Starostwa Powiatowego w G. z [...] lipca 2005 r., będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, została wygaszona w części określonej w pkt II ppkt 5 decyzją Starostwa Powiatowego w G. z [...] marca 2009 r. W związku z tym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zwrot wyegzekwowanej kwoty w wysokości [...] wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wyegzekwowania kwoty do dnia zwrotu w/w sumy. Pismem z [...] lutego 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. zwrócił się do Marszałka Województwa P., jako wierzyciela, o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Postanowieniem z [...] lutego 2012 r., nr [...], Marszałek Województwa P. uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. Wskazał, że przewidziane w art. 2 ust. 2 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych umorzenie opłat rocznych dotyczy lat 2009 i następnych, zaś sporny tytuły wykonawczy dotyczy lat 2006 – 2008. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając to postanowienie stwierdziło, że zezwolenie na wyłączenie gruntów rolnych na cele nierolnicze z przeznaczeniem na budowę stacji paliw, ustalające jednocześnie Panu R. O. zobowiązanie do uiszczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów na cele nierolnicze, płatnej przez 10 lat licząc od 2006 r., nastąpiło w drodze decyzji Starosty G. z [...] lipca 2005 r., znak [...]. W tej sytuacji, z mocy art. 5 ust 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 121 poz. 1266) organem rzeczowo właściwym do ustalenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej jest Starosta. Ten organ jest też, zdaniem organu odwoławczego, wierzycielem. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że tytuł wykonawczy wystawiony przez Marszałka Województwa P. został wystawiony przez podmiot niebędący wierzycielem. Nie godząc się z tym stanowiskiem, Marszałek Województwa P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., zarzucił temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisu art. 90 ust. 2 i 3 w zw. z art. 23 pkt 4 i art. 96 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.). W uzasadnieniu skargi Marszałek Województwa P. wskazał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało podjęte z pominięciem dyspozycji art. 90 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, stanowiącego, iż środki pieniężne zlikwidowanych z mocy tej ustawy centralnego i terenowego Funduszu Ochrony Gruntów Rolnych zostały włączone do budżetów województw samorządowych. W treści ust. 2 tego artykułu stwierdzono, że nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania zlikwidowanych funduszy celowych przejmują jednostki samorządu terytorialnego, które realizowały wyodrębnione zadania poprzez fundusze celowe. Ponieważ objęte egzekucją opłaty roczne (nieuiszczone i niepodlegające umorzeniu z mocy art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) - będące dotychczas dochodami terenowego funduszu ochrony gruntów rolnych, stały się dochodami budżetu samorządu województwa, to uprawnienia wierzyciela w stosunku do tych opłat przysługują marszałkowi województwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wniosek o odrzucenie skargi Kolegium uzasadniło tym, że organ, który orzekał w sprawie w I instancji nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, gdyż nie ma on interesu prawnego. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygnięcie kwestionuje. Zdaniem Kolegium, interes, w obronie którego występuje Marszałek, nie jest interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi Kolegium podtrzymało argumentację wskazaną w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W świetle art. 50 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionymi do wniesienia skargi są również inne podmioty, o ile odrębne ustawy przyznają im takie prawo. Kryterium interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, iż zaskarżony akt stanowi rozstrzygniecie o indywidualnych prawach i obowiązkach wnoszącego skargę. "Interes prawny", jako legitymacja materialna do wniesienia skargi, pozostaje przez to w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany. Organ administracji publicznej, który rozstrzyga sprawę administracyjną indywidualnego podmiotu nie ma statusu strony postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie przez organ II instancji. Przyznanie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji lub postanowienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez ten organ, a także reprezentowaną przez niego jednostkę samorządu terytorialnego jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji organ jednostki samorządu terytorialnego, który rozstrzygał sprawę w I instancji nie jest uprawniony do zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć organu odwoławczego. Pogląd taki od dłuższego czasu prezentowany jest w doktrynie i judykaturze (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 91-92, a także: uchwałę NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, opubl. ONSA 2003, Nr 4, poz. 1150; postanowienie NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2428/11). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił skargę odrzucić. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.