I SA/Bk 159/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki z o.o. C. – P. z tytułu podatku od towarów i usług za: październik 2003 r., listopad 2003 r., grudzień 2003 r., styczeń 2004 r. i luty 2004 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 12). Skarżący podniósł, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedyny jego dochód stanowi emerytura w wysokości 2.504,98 zł brutto, z czego po zajęciu komorniczym z tytułu egzekucji świadczenia alimentacyjnego na rzecz byłej małżonki i dzieci, pozostaje mu kwota 566,55 zł, która nie wystarcza na jego utrzymanie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Od 1997 roku skarżący ponadto doznał niedowładu nerwu twarzowego po stronie lewej, co skutkowało tym, iż w chwili obecnej musi poddawać się ciągłej rekonwalescencji i leczeniu (k. 12-15). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Do wniosku J. K. dołączył kopie dokumentów tj. orzeczeń sądów w zakresie rozwodu i zasądzenia alimentów, a także oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości (k. 16,17,18), decyzji o waloryzacji emerytury (k. 19), zawiadomień Komornika Sądowego o prowadzonych egzekucjach z nieruchomości i otrzymywanych świadczeń pieniężnych (k. 20-23), odcinka za emeryturę (k. 24), faktury za leki (k. 25) oraz zaświadczeń potwierdzających jego stan zdrowia (k. 26-29). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publikowane). Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. K. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Jedynym jego dochodem jest emerytura w wysokości 2504,98 zł brutto, choć faktycznie skarżący otrzymuje comiesięcznie jedynie kwotę 566,55 zł, z uwagi na potrącanie należności przez Komornika Sądowego, na rzecz alimentacji wobec żony i dzieci (k. 24). Wnioskodawca nie posiada w chwili obecnej żadnych nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz kosztów leczenia, gdyż skarżący w 1997 roku doznał niedowładu nerwu twarzowego po stronie lewej. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski stały dochód skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, w tym potrącanymi alimentami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. K. nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać skarżącego kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.