I SA/Bk 159/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-05-27
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest emerytem, samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, otrzymuje niską kwotę emerytury po potrąceniach komorniczych i ma problemy zdrowotne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ponieważ jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskiego dochodu po potrąceniach komorniczych, braku majątku i konieczności ponoszenia kosztów leczenia, uzasadnia stwierdzenie, że nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sytuacja ta spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 2.504,98 zł brutto, z której po zajęciu komorniczym na poczet alimentów pozostaje mu 566,55 zł. Podniósł, że nie posiada majątku ani oszczędności, a dodatkowo musi ponosić koszty leczenia z powodu niedowładu nerwu twarzowego. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenie o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. C.-P. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za: październik 2003 r., listopad 2003 r., grudzień 2003 r., styczeń 2004 r. i luty 2004 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (k. 46). Skarżący podniósł, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jedyny jego dochód stanowi emerytura w wysokości 2.504,98 zł brutto, z czego po zajęciu komorniczym z tytułu egzekucji świadczenia alimentacyjnego na rzecz byłej małżonki i dzieci, pozostaje mu kwota 566,55 zł, która nie wystarcza na jego utrzymanie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W 1997 roku skarżący ponadto doznał niedowładu nerwu twarzowego po stronie lewej, co skutkowało tym, iż w chwili obecnej musi poddawać się ciągłej rekonwalescencji i leczeniu (k. 46-49).
W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Do wniosku J. K. dołączył kopie dokumentów tj. orzeczeń sądów w zakresie rozwodu i zasądzenia alimentów oraz oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości (k. 51-53), decyzji o waloryzacji emerytury (k. 54), zawiadomień Komornika Sądowego o prowadzonych egzekucjach z nieruchomości i otrzymywanych świadczeń pieniężnych (k. 55-58), odcinka za emeryturę (k. 59), faktury za leki (k. 60) oraz zaświadczeń potwierdzających jego stan zdrowia (k. 61-64).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publikowane).
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna J. K. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ze względu na to, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie.
Należy bowiem stwierdzić, iż wnioskodawca jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Jedynym jego dochodem jest emerytura w wysokości 2504,98 zł brutto, choć faktycznie skarżący otrzymuje comiesięcznie jedynie kwotę 566,55 zł, z uwagi na potrącanie należności przez Komornika Sądowego, na rzecz alimentacji wobec żony i dzieci (k. 59). Wnioskodawca nie posiada w chwili obecnej żadnych nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Niski comiesięczny dochód wystarcza mu jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz kosztów leczenia, gdyż skarżący w 1997 roku doznał niedowładu nerwu twarzowego po stronie lewej.
Powyższe okoliczności, a w szczególności niski stały dochód skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, w tym potrącanymi alimentami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż ustanowienie przez J. K. we własnym zakresie radcy prawnego, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło