I SA/Bk 16/18
PostanowienieWSA w Białymstoku2018-03-07
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiada zajęte rachunki bankowe oraz ruchomości, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, prowadząca działalność gospodarczą, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże w sposób wyczerpujący braku możliwości poniesienia tych kosztów. Sama strata bilansowa nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy strona nie dopełniła wszystkich obowiązków informacyjnych wobec sądu.Stan faktyczny
Spółka P.P.H. "K" Spółka zo.o. Spółka komandytowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała stratę w roku obrotowym 2017, a jej majątek został zajęty przez organy egzekucyjne. Mimo wezwania sądu, spółka nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P.H. "K" Spółka zo.o. Spółka komandytowa w B na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. w B wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego; produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych. Rok obrotowy 2017 spółka zakończyła stratą w wysokości 230.746,79 zł, przy przychodzie 1.912.672,48 zł. Wynik finansowy przedsiębiorstwa za 2015 r.
to zysk w kwocie 567.115,70 zł, w 2016 r. zysk ten wyniósł 487.724,97 zł. Wnioskodawca nie posiada środków trwałych – stan za rok 2017. Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 9.000 zł. Przedsiębiorstwo nie ma stałych odbiorców towarów, w związku z tym nie dysponuje stałymi źródłami dochodu. P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. w B nie posiada środków finansowych na kontach bankowych tj. rachunki w EUR, USD i w PLN w [...] Banku
i [...] Banku (k. 49). Dodatkowo, spółka nie dysponuje nieruchomościami
i ruchomościami, które mogłyby zostać spieniężone. Wszystkie ruchomości zostały zajęte przez organy skarbowe w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych (k. 48 – 49).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 06 lutego 2018 r. (k. 50) strona skarżąca dołączyła do akt sprawy: wykaz aktualnego zadłużenia
(k. 53); tabelę amortyzacyjną za 2017 r. (k. 54 – 56); rachunek zysków i strat za 2017 r. (k. 57); zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (k. 58
– 64); protokół zajęcia ruchomości (k. 65 – 68); dokument określający stan zaległości podatkowych zobowiązanego na dzień [...] listopada 2017 r. (k. 69); raport kasowy za wrzesień 2017 r. (k. 74); wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2016 r.
(k. 75 – 79); bilans za 2016 r. (k. 80 - 81); rachunek zysków i strat za 2016 r. (k. 82); wyciągi z rachunków bankowych (k. 83 – 89); zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych za okres listopad 2017 r. – styczeń 2018 r. (k. 90 – 94).
Skarżąca spółka nie uczyniła zadość wzmiankowanemu wezwaniu z dnia
06 lutego br. w zakresie nadesłania raportów kasowych za okres listopad 2017 r.
– styczeń 2018 r., tu nadesłała jedynie raport za wrzesień 2017 r. (k. 74). Podobnie, wnioskodawca nie dołączył do akt sprawy wymaganych wyciągów z kont i rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy tj. w [...] Bank nadesłał wyciągi
z kont walutowych (Euro i USD) jedynie za styczeń 2018 r. (k. 84 – 85). Natomiast, jeśli chodzi o rachunki bankowe w [...] Banku to strona skarżąca nie dołączyła do akt sprawy wyciągów z kont i rachunków walutowych (Euro i USD). Podkreślenia wymaga, że strona skarżąca nie wyjaśniła przyczyny tego zaniechania.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Na wstępie należy wskazać, iż w dniu rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tut. Sądzie znajdują się dwie sprawy strony skarżącej wymagające uiszczenia kosztów sądowych na ich obecnym etapie postępowania. W sprawie niniejszej koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.212 zł (k. 44). W sprawie sygn. akt I SA/Bk 1057/17 wysokość wpisu od skargi kasacyjnej to 3.189 zł (k. 326 sygn. akt I SA/Bk 1057/17).
P.P.H. "K" Sp. zo.o. Sp.k. w B rok obrotowy 2017 zakończyło stratą w wysokości 230.746,79 zł, przy przychodzie 1.912.672,48 zł (k. 57). Rok obrotowy 2016 zakończył się dodatnim wynikiem finansowym w wysokości 487.724,97 zł, przy przychodzie 2.511.515,67 zł (k. 82). Wnioskodawca nie dysponował środkami trwałymi za 2017 r. Ruchomości przedsiębiorstwa zostały zajęte w [...] 2017 r. (k. 65 – 68). Na dzień [..] lutego br. zadłużenie spółki wobec dostawców i wykonawców wyniosło 78.363,84 zł, natomiast zaległości podatkowe to 1.013.097 zł (k. 53). Stan kasy przedsiębiorstwa na dzień [...] września 2017 r. to kwota 34,73 zł (k. 74). Rachunki bankowe firmy zostały zajęte w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego (k. 58 - 64).
W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż w złożonym wniosku nie wskazano przesłanek, które mogłyby uzasadniać przyznanie prawa pomocy
w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z dołączonych do akt sprawy informacji z KRS wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, świadczy o tym również dołączone do akt sprawy zestawienie obrotów za okres listopad – grudzień 2017 r. i styczeń 2018 r. (k. 90 – 94). Wnioskodawca w 2017 r. wygenerował stratę 225.486,45 zł, przy przychodzie w wysokości 1.779.911,89 zł.
W ramach posiadanych zasobów finansowych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą spółka powinna zatem zapewnić środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej tj. wpisu od skargi w kwocie 2.212 zł oraz
w sprawie sygn. akt I SA/Bk 1057/17 - wpis od skargi kasacyjnej
w wysokości 3.189 zł.
Dodatkową okolicznością, niewątpliwie wpływającą na negatywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest nieustosunkowanie się spółki skarżącej we wskazanym wyżej zakresie do wezwania z dnia 06 lutego 2018 r. i nieusprawiedliwienie przyczyny tego zaniechania. Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych.
Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona
prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś
i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, www.cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt
I FZ 260/08, (publ. www.cbois.nsa.gov.pl) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło