I SA/Bk 165/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do października 2013 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. J. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką J. T. Źródło utrzymania rodziny stanowi: działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego – miesięczny dochód uzyskiwany z tego tytułu to około 3.649 zł oraz wynagrodzenie ze stosunku pracy otrzymywane przez J. T., która uzyskuje z tego tytułu kwotę 4.792 zł miesięcznie. Stałe wydatki rodziny wynoszą łącznie 2.700 zł ([...] br.). W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 (wartość 450.000 zł); mieszkanie o powierzchni [...] m2 (wartość 200.000 zł); współwłasność w [...] części działki o powierzchni [...] m2 (wartość 20.000 zł); samochód ciężarowy M. [...] [...] rok prod. [...]; samochody osobowe marki: F. [...], rok prod. [...] i F. [...] rok prod. [...] oraz oszczędności na rachunku bankowym J. T. w wysokości 190.000 zł. Nieruchomości oraz samochód ciężarowy wchodzą w skład współwłasności małżeńskiej. Debet skarżącego na rachunkach bankowych wynosi 78.245,99 zł (kredyt obrotowy) – stan na dzień [...] marca 2017 r. Przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego w 2015 r. osiągnęło dochód w kwocie 1.914,30 zł, w 2016 r. dochód ten wyniósł 43.790,13 zł (k. 38 – 41 i k. 45). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie z połowy kosztów sądowych) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 4.116 zł (k. 35). W złożonym oświadczeniu W. J. T. wykazał, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny to 8.441 zł (wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę uzyskiwane przez J. T. oraz dochód prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej). Stałe wydatki zostały oszacowane na kwotę 2.700 zł. Majątek małż. T. stanowi: dom o powierzchni [...] m2; mieszkanie o powierzchni [...] m2; współwłasność w [...] części działki o powierzchni [....] m2; samochód ciężarowy M. [...] [...] rok prod. [...]; samochody osobowe marki: F. [...], rok prod. [...] i F. F. rok prod. [...] oraz oszczędności na rachunku bankowym J. T. w wysokości 190.000 zł. Nieruchomości oraz samochód ciężarowy wchodzą w skład współwłasności małżeńskiej. W [...] br. debet na rachunkach bankowych wykazany przez skarżącego wynosi 78.245,99 z (kredyt obrotowy). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez W. J. T. i pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym współmałżonkę stałych źródeł dochodu (wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia oraz działalność gospodarcza), a także zgromadzone oszczędności w wysokości 190.000 zł, pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy stanowi przede wszystkim fakt posiadania przez małż. T. oszczędności w wysokości 190.000 zł, kwota ta jest wystarczająca do pokrycia wymaganych kosztów sądowych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zgromadzone środki finansowe wielokrotnie przekraczają wysokość kosztów na obecnym etapie postępowania sądowego tj. wpisu od skargi w wysokości 4.116 zł. Poza wszelką wątpliwością pozostaje zatem, iż zgromadzone środki pieniężne powinny być w części przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowoadmistracyjnego. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na znaczny majątek posiadany przez skarżącego (jego szacunkowa wartość to 670.000 zł) – kwota ta nie obejmuje zgromadzonych oszczędności oraz samochodów. Ponadto, dochód miesięczny uzyskiwany przez rodzinę wnioskodawcy przewyższa o ponad 5.700 zł wykazane wydatki stałe. Z całą pewnością suma ta powinna być wygospodarowana na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawcy, której rodzina ma źródła utrzymania, zgromadzone oszczędności i majątek. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-