I SA/Bk 169/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-06-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazuje straty podatkowe, ale jednocześnie uzyskuje znaczące przychody i wpływy na konto firmowe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, ponieważ wnioskodawczyni, mimo wykazywania strat w działalności gospodarczej, uzyskiwała znaczące przychody i wpływy na konto firmowe, które pozwalały jej na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z ryzykiem i koniecznością wykazywania szczególnej zapobiegliwości w finansowaniu udziału w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
A. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi firmę, która przynosi straty, nie osiąga dochodu od czerwca 2009 r. i posiada jedynie działkę. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, wyszczególniła miesięczne wydatki. Sąd analizując jej sytuację materialną, w tym przychody i wpływy na konto firmowe, uznał, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. A. D wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Firma prowadzona przez wnioskodawczynię przynosi straty. Skarżąca od [...] czerwca 2009 r. nie osiągnęła dochodu. W skład majątku A. D. wchodzi: działka o powierzchni [...] m². Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 16 - 17). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 25 maja 2010 r. (k. 19) wnioskodawczyni wyszczególniła ponoszone miesięczne wydatki, w tym: żywność - 500 zł; lekarstwa - 30 zł; energia elektryczna - 50 zł; woda - 50 zł; telefon - 30 zł; koszty eksploatacji samochodu – 200 zł; podatki – 15 zł; kosmetyki, chemia gospodarcza, odzież, obuwie i inne około 100 zł. A. D. mieszka w lokalu, w którym prowadzi działalność gospodarczą. Mieszkanie przy ul. M. [...] w Ł. ma powierzchnię [...] m², nie należy do skarżącej (k. 21). Do akt sprawy A. D. dołączyła: zeznanie podatkowe za 2009 r. (k. 22-24); deklaracje na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za okres [...] – [...] 2010 r. (k. 25 – 30) oraz wyciągi z rachunków bankowych za okres [...] – [...] 2010 r. (k. 31 - 42). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu A. D. wykazała, iż źródłem jej utrzymania pozostaje prowadzona przez nią firma P.U.H. "G." A. D. z siedzibą w Ł. – sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych. W 2009 r. przychód przedsiębiorstwa wyniósł 695.256,64 zł przy poniesionej stracie 35.822,63 zł (k. 22). Do [...] 2010 r. P.U.H. "G." A. D. uzyskało przychód 550.863,63 zł przy wykazanej stracie 75.797,65 zł (k. 25). W wyniku analizy rachunku bankowego wzmiankowanej firmy ustalono, że w okresie od [...] marca 2010 r. do [...] maja 2010 r. na konto firmy wpłynęła łączna kwota 582.717,81 zł, w szczególności w marcu 189.466,70 zł; w kwietniu 164.765,12 zł; w maju 228.485,99 zł (k. 33 – 38). Wykazane wydatki miesięczne skarżącej wynoszą łącznie około 975 zł. (k. 44-51) Majątek wnioskodawczyni stanowi: działka o powierzchni 592 m². A. D. nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna A. D. uzasadnia tezę, iż jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, które na obecnym etapie ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 482 zł (k. 2). U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła wysokość przychodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (P.U.H. "G." A. D. z siedzibą w Ł. – sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych) tj. w 2009 r. przychód ten wyniósł 695.256,64 zł. Do kwietnia bieżącego roku firma uzyskała przychód w kwocie 550.863,63 zł. Są to znaczne kwoty świadczące o dużym potencjale finansowym wnioskodawczyni nawet biorąc pod uwagę, że w ostatecznym rozliczeniu przedsiębiorstwo przynosi straty, za rok 2009– 35.822,63 zł, do kwietnia bieżącego roku - 75.797,65 zł. Ponadto, należy podkreślić, iż w okresie od [...] marca 2010 r. do [...] maja 2010 r. na konto wzmiankowanej wyżej firmy wpłynęło łącznie 582.717,81 zł. Kwota ta wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej i z całą pewnością w części powinna zostać przeznaczona na ich pokrycie. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych (vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). Ponadto w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (LEX nr 493771). Powyższe okoliczności, a w szczególności łączna kwota trzymiesięcznego wpływu środków finansowych na konto firmy "P.U.H. "G." A. D. z siedzibą w Ł.", w zestawieniu z wykazanymi obrotami z działalności gospodarczej skarżącej i wyszczególnionymi wydatkami nie pozwalają na przyznanie A. D. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło