I SA/Bk 176/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego E. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. M. z [...] stycznia 2012 r., nr [...], przyznającą Panu E. S. (dalej: "Skarżący") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 w pomniejszonej wysokości. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR w W. M. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym ubiegał się o: jednolitą płatność obszarową (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 24,39 ha, uzupełniającą płatność podstawową (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 16,86 ha, a także uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 5,47 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono zawyżenie zadeklarowanej powierzchni w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej o 0,12 ha, a w odniesieniu do płatności uzupełniającej o 0,03 ha. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły działek oznaczonych jako: [...]. Powyższe ustalono na podstawie pomiarów dokonanych przy użyciu narzędzi informatycznych (ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS) oraz w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] lipca 2011 r. Rozpatrując sprawę w drugiej instancji, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdził, że zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. W zakresie tych warunków mieścić się także prawidłowe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Powołany wyżej przepis ustawy wskazuje na uprawnienie organu do zmniejszenia deklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni działek, w oparciu o ustalenie zaistnienia nieprawidłowości w tym zakresie. Ustalenia tych nieprawidłowości mogą być następstwem czynności kontrolnych, uregulowanych w art. 30 - 31 tej ustawy. Organ stwierdził też, że w sprawie nie ma zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym obniżek i wykluczeń nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania powyższego zwolnienia od nałożenia sankcji finansowych, bowiem wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, że nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku E. S. zarzucił decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.: – naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."), poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego a w szczególności dokonania bezpośrednio pomiarów na gruncie działek rolnych [...]. – naruszenie art. 80 k.p.a., przez dowolną a zatem sprzeczną z zasadą swobody oceny dowodów ocenę dotychczas zebranych dowodów, w tym oświadczeń rolnika, właściciela działek, który na nich pracuje od 50 lat. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana także z obrazą art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym tolerancja pomiaru jest dokonywana przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki. Podczas rozprawy Skarżący sprecyzował, że chodzi o przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej 1122/2009 Ponadto, zdaniem Skarżącego, prawidłowość zadeklarowanych przez Skarżącego powierzchni potwierdzają wyniki kolejnej kontroli z maja 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W tej sprawie organy ustaliły, że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich zawyżył powierzchnię deklarowanych działek, w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej o 0,12 ha, a w odniesieniu do płatności uzupełniającej o 0,03 ha. Nieprawidłowości te stwierdzono w przypadku działek oznaczonych jako: [..]. Powyższe ustalenia zostały dokonane na podstawie pomiarów dokonanych przy użyciu ortofotomapy oraz danych LPIS/GIS, a w przypadku działki oznaczonej jako [...] także w oparciu o wyniki kontroli na miejscu z [...] lipca 2011 r. Z ustaleniami tymi kolidują jednak wyniki kolejnej kontroli, którą przeprowadzono w dniu [...] maja 2012 r. Z raportu czynności kontrolnych przeprowadzonych w tej dacie wynika, że zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia działki [...] (2,68 ha) oraz działki oznaczonej [...] (0,34 ha) jest zgodna z powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Odnośnie zaś działki [...], Skarżący za rok 2010 r. zadeklarował powierzchnię 0,55 ha, zaś w wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,51 ha. Wynika stąd, że zadeklarowane przez Skarżącego powierzchnie odnośnie działki [...] były zgodne z rzeczywistymi, zaś w przypadku działki [...] nieznacznie odbiegały od powierzchni rzeczywistej. Powyższe wynika z okazanego przez Skarżącego na rozprawie oraz z przedstawionego przez organ na żądanie Sądu "Raportu z czynności kontrolnych" z dnia [...] maja 2012 r. Dowód ten podważa prawidłowość dokonanych w tej sprawie ustaleń stanu faktycznego. Choć raport ten nie istniał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, to jednak w dacie wydania tej decyzji istniała okoliczność w postaci faktycznej powierzchni działek. Nie budzi wątpliwości Sądu, że okoliczność ta ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy i sama w sobie może stanowić przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zaistnienie takiej przesłanki daje natomiast podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "u.p.p.s.a.). Powołany przepis stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że podstawową funkcją sądowej kontroli administracji jest ocena legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Dokonywanie zaś przez sąd administracyjny ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kwestia możliwości uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b u.p.p.s.a. w przypadku ujawnienia nowych dowodów na etapie postępowania sądowoadministracyjnego była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W wyroku z 28 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I FSK 713/09) NSA wyraził pogląd, że naruszenie prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a. powinno być rozumiane w sposób bardziej zobiektywizowany. W ujęciu tym każda podstawa wznowieniowa tożsama jest z naruszeniem prawa i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Ujawnienie nowego dowodu (nowej okoliczności) już po zakończeniu postępowania w warunkach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (odpowiednio art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) obiektywnie oznacza, że w toku postępowania nie zostały wypełnione dyrektywy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bez względu na przyczynę tego uchybienia (zob. też wyrok NSA z 13 grudnia 2010 r. sygn. akt I FPS 7/10). Podzielając w pełni zaprezentowane wyżej poglądy Sąd stwierdził, że wymóg realizacji zasady prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym, w kontekście ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi wydającemu zaskarżoną decyzję, uzasadniał uchylenie tej decyzji na podstawie przywołanego przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 pkt 5 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny odnieść się do wyników kontroli przeprowadzonej [...] maja 2012 r. w gospodarstwie Skarżącego. W tej sprawie organy powinny też zbadać wartość ewentualnych uszczupleń płatności. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, państwa członkowskie mogą postanowić o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia płatności bezpośrednich wynoszącego 100 euro lub mniej na pojedynczego rolnika w roku kalendarzowym. Z powyższego uprawnienia skorzystał polski ustawodawca, który kwestę tę unormował w art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Stosownie do tego przepisu zmniejszeń lub wykluczeń płatności nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie lub wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, ze zm.). Jak wynika z akt sprawy, przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] maja 2012 r. kontrola na miejscu oraz kontrola administracyjna, wykazała zawyżenie powierzchni gruntów rolnych, zgłoszonych do płatności JPO o 0,04 ha. Organ powinien zatem zbadać, czy wartość kwotowa zaistniałego zmniejszenie przekracza równowartość 100 euro. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.b u.p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o wykonalności decyzji Sąd oparł na art. 152, zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a.