I SA/Bk 177/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego E. S. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. M. z [...] stycznia 2012 r., nr [...], przyznającą Panu E. S. (dalej: "Skarżący") pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR w W. M. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 do działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej 18,40 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono zawyżenie zadeklarowanej powierzchni w odniesieniu do ONW o 0,12 ha. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły działek oznaczonych jako: A, P i Z. Powyższe ustalono na podstawie pomiarów dokonanych przy użyciu narzędzi informatycznych (ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS) oraz w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] lipca 2011 r. Rozpatrując sprawę w drugiej instancji, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. stwierdził, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm.), wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Uzyskanie płatności ONW, oprócz spełnienia określonych prawem warunków, uzależnione jest też od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej, której każdorazowo poddawany jest wniosek. W przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonych kontroli nieprawidłowości polegających na zawyżeniu powierzchni działek rolnych, stosuje się sankcje w sposób uregulowany w art. 16 rozporządzenia (WE) nr 1975/2006. Z art. 16 ust. 1 akapit 3 tego rozporządzenia wynika, że w przypadku, gdy różnica między obszarem zadeklarowanym do płatności w ramach danej grupy upraw, a obszarem stwierdzonym wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, zastąpionego z dniem 1 stycznia 2010r. rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku E. S. zarzucił decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.: – naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."), poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego a w szczególności dokonania bezpośrednio pomiarów na gruncie działek rolnych A, P i Z. – naruszenie art. 80 k.p.a., przez dowolną a zatem sprzeczną z zasadą swobody oceny dowodów ocenę dotychczas zebranych dowodów, w tym oświadczeń rolnika, właściciela działek, który na nich pracuje od 50 lat. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana także z obrazą art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którym tolerancja pomiaru jest dokonywana przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej okalającej obwód działki. Podczas rozprawy Skarżący sprecyzował, że chodzi o przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej 1122/2009 Ponadto, zdaniem Skarżącego, prawidłowość zadeklarowanych przez Skarżącego powierzchni potwierdzają wyniki kolejnej kontroli z maja 2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W tej sprawie organy ustaliły, że Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności ONW zawyżył powierzchnię deklarowanych działek o 0,12 ha. Nieprawidłowości te stwierdzono odnośnie działek oznaczonych jako: A, P i Z. Powyższe ustalenia zostały dokonane na podstawie pomiarów dokonanych przy użyciu ortofotomapy oraz danych LPIS/GIS, a w przypadku działki oznaczonej jako Z także w oparciu o wyniki kontroli na miejscu z [...] lipca 2011 r. Z ustaleniami tymi kolidują jednak wyniki kolejnej kontroli, którą przeprowadzono w dniu [...] maja 2012 r. Z raportu czynności kontrolnych przeprowadzonych w tej dacie wynika, że zadeklarowana przez Skarżącego powierzchnia działki A (2,68 ha) oraz działki oznaczonej P (0,34 ha) jest zgodna z powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli. Odnośnie zaś działki Z Skarżący za rok 2010 r. zadeklarował powierzchnię 0,55 ha, zaś w wyniku kontroli stwierdzono powierzchnię 0,51 ha. Wynika stąd, że zadeklarowane przez Skarżącego powierzchnie odnośnie działki A i P były zgodne z rzeczywistymi, zaś w przypadku działki Z nieznacznie odbiegały od powierzchni rzeczywistej. Powyższe wynika z okazanego przez Skarżącego na rozprawie oraz z przedstawionego przez organ na żądanie Sądu "Raportu z czynności kontrolnych" z dnia [...] maja 2012 r. Dowód ten podważa prawidłowość dokonanych w tej sprawie ustaleń stanu faktycznego. Choć raport ten nie istniał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, to jednak w dacie wydania tej decyzji istniała okoliczność w postaci faktycznej powierzchni działek. Nie budzi też wątpliwości Sądu, że okoliczność ta ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy i sama w sobie może stanowić przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zaistnienie takiej przesłanki daje natomiast podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "u.p.p.s.a.). Powołany przepis stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że podstawową funkcją sądowej kontroli administracji jest ocena legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Dokonywanie zaś przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kwestia możliwości uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a. w przypadku ujawnienia nowych dowodów na etapie postępowania sądowoadministracyjnego była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych. W wyroku z 28 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I FSK 713/09) NSA wyraził pogląd, że naruszenie prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a. powinno być rozumiane w sposób bardziej zobiektywizowany. W ujęciu tym każda podstawa wznowieniowa tożsama jest z naruszeniem prawa i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Ujawnienie nowego dowodu (nowej okoliczności) już po zakończeniu postępowania w warunkach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (odpowiednio art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) obiektywnie oznacza, że w toku postępowania nie zostały wypełnione dyrektywy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bez względu na przyczynę tego uchybienia (zob. też wyrok NSA z 13 grudnia 2010 r. sygn. akt I FPS 7/10). Podzielając w pełni zaprezentowane wyżej poglądy Sąd stwierdził, że wymóg realizacji zasady prawdy materialnej w postępowaniu administracyjnym, w kontekście ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane organowi wydającemu zaskarżoną decyzję uzasadniał uchylenie tej decyzji na podstawie przywołanego przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. b u.p.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 pkt 5 k.p.a. Rozpoznając ponownie sprawę organy powinny odnieść się do wyników kontroli przeprowadzonej [...] maja 2012 r. w gospodarstwie Skarżącego. W tej sprawie organy powinny też zbadać wartość ewentualnych uszczupleń. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 a także obowiązującego w 2010 r. art. 23 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, państwa członkowskie mogą postanowić o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia płatności w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego wynoszącego 100 euro lub mniej na rolnika w roku kalendarzowym. Z powyższego uprawnienia skorzystał polski ustawodawca, który kwestę tę unormował w art. 28b ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Stosownie do tego przepisu zmniejszeń lub wykluczeń płatności nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie lub wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, ze zm.). Jak wynika z akt sprawy, przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] maja 2012 r. kontrola na miejscu oraz kontrola administracyjna, wykazała zawyżenie powierzchni gruntów rolnych, zgłoszonych do płatności ONW o 0,04 ha. Organ powinien zbadać, czy zaistniałe zmniejszenie przekracza równowartość kwoty 100 euro. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.b u.p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o wykonalności decyzji Sąd oparł na art. 152, zaś o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 u.p.p.s.a.