I SA/Bk 184/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 04 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. D. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze studiującym synem K. B. Źródłem miesięcznego utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawczynię. Działalność ta przynosi stratę w kwocie 877 zł (za okres od [...] stycznia do [...] kwietnia 2011 r.). Wnioskodawczyni wyszczególniła wydatki miesięczne, w tym: energia elektryczna – 355,51 zł; telefon stacjonarny – 101,50 zł; Internet – 55,06 zł; telefon komórkowy – 48,70 zł; gaz – 57,45 zł; wywóz śmieci – 55,58 zł, a także wydatki roczne tj. podatek od nieruchomości – 246 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy marki [...] [...] rok, prod [...]. A. D. B. wskazała, że w wyniku kradzieży samochodów marki P. i S. jest zmuszona jednorazowo uiścić na rzecz M. L. Spółka zo.o. łączną kwotę 86.420,22 zł. Wnioskodawczyni na bieżąco spłaca kredyty zaciągnięte w [...] Banku S.A. na kwotę 246.000 zł i 50.000 zł. A. D. B. obciążona jest również spłatą kart kredytowych na łączną kwotę 4.751,30 zł. Skarżąca nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2011 r. (k. 33) wnioskodawczyni oświadczyła, że od dnia [...] listopada 2005 r. jest rozwiedziona z M. B., nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (k. 35). Do akt sprawy A. D. B. dołączyła: formularz obliczeniowy zaliczki na podatek dochodowy i rozliczenie za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] kwietnia 2011 r. (k. 23 – 24), pisma M. L. Spółka zo.o. z dnia [...] września 2010 r. (k. 25 – 26), harmonogramy spłaty rat zaciągniętych kredytów (k. 28 – 31), skrócony odpis aktu małżeństwa z adnotacją o rozwodzie (k. 36). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa Usługi T. "A." A. B. z siedzibą w B. Z tego tytułu w okresie styczeń – kwiecień 2011 r. skarżąca uzyskała dochód w wysokości 1.326,15 zł, przy przychodzie 95.319,54 zł (k. 23-24). W końcowym rozliczeniu, po odliczeniu składek zdrowotnych i na ubezpieczenie społeczne tj. łącznie 2.203,62 zł wnioskodawczyni wykazała stratę 877,47 zł. Straty z lat ubiegłych wynikające z działalności firmy wynoszą 131.320,83 zł. A. D. B. spłaca kredyt zaciągnięty dnia [...] sierpnia 2010 r. na kwotę 246.000 zł, na okres [...] lat – w [...] br. miesięczna rata spłaty wynosi 2.085,77zł (k. 28) oraz kredyt zaciągnięty dnia [...] września 2010 r. na kwotę 50.000 zł, na okres [...] lat - w [...] br. miesięczna rata spłaty wynosi 1.182,41 zł (k. 31). Wnioskodawczyni jest dłużna M. L. Spółka zo.o. kwotę 86.420,22 zł – odszkodowanie za utracony przedmiot leasingu powstałe w wyniku kradzieży pojazdów S. i P. - stan na dzień [...] września 2010 r. (k. 25 – 26). Dodatkowo skarżąca obciążona jest spłatą kart kredytowych na łączną kwotę 4.751,30 zł (k. 21). Miesięczne wydatki rodziny A. D. B. wynoszą 3.941,98 zł, w tym: energia elektryczna, telefon stacjonarny, Internet, telefon komórkowy, gaz, wywóz śmieci, raty spłaty kredytów. Majątek skarżącej stanowi: dom o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy marki [...] [...] rok, prod [...]. Na obecnym etapie postępowania koszty postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 552 zł. Podsumowując, należy, zatem stwierdzić, iż A. D. B. w okresie styczeń – kwiecień 2011 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychód 95.319,54 zł, przy wykazanej stracie 877,47 zł (po odliczeniu należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne). Za lata ubiegłe przedsiębiorstwo posiada stratę w kwocie 131.320,83 zł. Mimo tej straty, firma skarżącej w roku bieżącym uzyskała stosunkowo wysoki przychód (średnio około 23.823 zł miesięcznie), przy wykazanej niewielkiej stracie, co świadczy o jej dobrej kondycji finansowej i z całą pewnością o możliwości zaoszczędzenia środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej (zwłaszcza, że te nie należą do wysokich), nawet przy uwzględnieniu obciążeń finansowych na rzecz M. L. Spółka zo.o. Wnioskodawczyni na bieżąco spłaca raty zaciągniętych kredytów i pokrywa koszty utrzymania rodziny. W tym miejscu należy wskazać, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazać się szczególną zapobiegliwością i przezornością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, gdyż wiąże się ona ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszelkich związanych z nią konsekwencji, w tym ponoszenia kosztów sądowych ( vide: T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 632; postanowienie NSA z dnia 06 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8 ). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). Ponadto w postanowieniu z dnia 13 czerwca 2008 r. w sprawie II FZ 193/08 NSA wskazał, iż rozmiar i warunki działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych, muszą być uwzględniane przy badaniu całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy (LEX nr 493771). Powyższe okoliczności, a w szczególności wynik finansowy uzyskany przez prowadzoną przez A. D. B. działalność gospodarczą skutkują odmową przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.