I SA/Bk 1841/17

Sygn. akt I SA/Bk 1841 /17 P O S T A N O W I E N I E Dnia 05 lutego 2018 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J P na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. J P wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, ż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką oraz pełnoletnim synem. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi emerytura skarżącego w wysokości 2.423,29 zł. Stałe zobowiązania i wydatki to: opłaty i lekarstwa – 1.200 zł; ogrzewanie – 400 zł; żywność – 823,29 zł. Skarżący jest właścicielem trzech działek (jedna zabudowana stacją paliw i barem i dwie niezabudowane) o łącznej wartości 4.164.030 zł. Wnioskodawca jest zadłużony z tytułu zaciągniętych pożyczek od rodziny, kredytów inwestycyjnych i kredytu obrotowego na łączna kwotę około 2.000.000 zł. W [..] r. skarżący otworzył stację paliw wraz z barem gastronomicznym. W [...] r. z uwagi na powstanie konkurencyjnej stacji paliw prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza zaczęła tracić płynność finansową. Obecnie skarżący nie jest w stanie spłacać rat kredytów zaciągniętych na rozbudowę i modernizację stacji oraz baru (k. 27 – 29). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r. (k. 54) J P wyszczególnił miesięczne wydatki rodziny tj.: energia elektryczna – 188 zł; woda – 45 zł; telefon – 117 zł; lekarstwa – 291 zł; opał – 350 zł; paliwo – 200 zł; koszty eksploatacji pojazdu – 90 zł; żywność, środki higieny i inne wydatki – 1.142 zł. Wnioskodawca z dniem [...] lipca 2016 r. zawiesił działalność baru gastronomicznego. Stacja benzynowa nie funkcjonuje – brak zakupów towarów, generuje jedynie koszty i straty. Skarżący nie zatrudnia pracowników. Obecnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na nieruchomościach związanych ze stacją paliw i barem gastronomicznym. Prowadzona jest również egzekucja komornicza z emerytury wnioskodawcy z tytułu nieuregulowanego podatku od nieruchomości. Małżonka skarżącego i jego syn nie posiadają nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych powyżej 5.000 zł, nie uzyskują również dochodów. Wysokość emerytury J P to 3.474,30 zł, jednak po dokonaniu potrąceń komorniczych do wypłaty pozostaje 2.423,29 zł (k. 57 i k. 61 – 62). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: odcinek emerytury – styczeń br. (k. 17 i k. 63); faktury i rachunki (k. 64 – 69); dokumenty poświadczające stan zadłużenia komorniczego - prowadzona wobec skarżącego egzekucja (k. 18 – 24 i k. 70 – 73); decyzję o waloryzacji emerytury z dnia [..] marca 2016 r. (k. 74 – 75); księga przychodów i rozchodów za 2017 r. (k. 77); wyciąg z rachunku bankowego za okres październik – grudzień 2017 r. (k. 76); dokumenty podatkowe – PIT za 2016 r. (k. 78 - 87); informację o stanie zadłużenia (k. 25 – 26 i k. 88 – 89). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, że koszty sądowe na obecnym etapie postepowania ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.080 zł (k. 1). W złożonym oświadczeniu J P wykazał, iż źródłem dochodu trzyosobowej rodziny jest jego emerytura w wysokości 2.423,29 zł netto (k. 63). Łączna wysokość emerytury wnioskodawcy to 4.264,07 zł jednak z kwoty tej dodatkowo oprócz składek ubezpieczeniowych i zaliczki na podatek dochodowy potrącane jest 1.061,34 zł z tytułu zajęć komorniczych (k. 75). Wykazane wydatki (tj. energia elektryczna, woda, telefon, lekarstwa, opał, paliwo, koszty eksploatacji pojazdu, żywność, środki higieny i inne wydatki są równe wysokością uzyskiwanemu dochodowi. J P jest właścicielem stacji benzynowej ([...]% udziałów) i baru gastronomicznego. Działalność baru została zawieszona z dniem [...] lipca 2016 r. Stacja benzynowa prowadzi działalność - generuje ujemny wynik finansowy tj. za rok 2017 starta ta wyniosła 3.089,50 zł, przy przychodzie 9.054,51 zł (k. 77). Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników. Wykazane zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów wraz z odsetkami to 1.651.325,49 zł (k. 19 – 20 i k. 88 – 89). W okresie [..] 2017 r. [...] br. J P spłacił 38.606,99 zł zadłużenia kredytowego w H B S – w [...] 2017 r. zadłużenie to wynosiło 1.207.282,04 zł, natomiast w [...] br. 1.168.675,05 zł (k. 25 – 26 i k. 88 - 89). Odnośnie nieruchomości, na której znajduje się stacja benzynowa i bar oraz dwóch działek niezabudowanych prowadzona jest egzekucja komornicza (k. 70). W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legł przede wszystkim fakt, iż J P prowadzi działalność gospodarczą w postaci stacji benzynowej, posiada nieruchomości o wartości ponad 400.000 zł oraz jest w stanie zgromadzić środki finansowe na częściową spłatę zadłużenia kredytowego w okresie [...] 2017 r. – [...] br. była to kwota ponad 38.000 zł. Okoliczności te, w zestawieniu w wysokością kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania tj. wpis sądowy w kwocie 1.080 zł pozwalają na uznanie, iż skarżący jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (koszty sądowe i ustanowienie pełnomocnika z wyboru). Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, z całą pewnością nie można zaliczyć wnioskodawcy, który prowadzi stację paliw (działalność ta nie została zawieszona); posiada majątek oraz jest w stanie wygospodarować środki finansowe na spłatę części zadłużenia. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". W tym miejscu należy zauważyć, że wniosek skarżącego (k. 60) o przywrócenie terminu do złożenia oświadczeń i nadesłania dokumentów określonych w treści wezwania z dnia 11 stycznia 2018 r. (k. 54) jest niedopuszczalny, ponieważ uchybienie terminu, w sytuacji późniejszego nadesłania wymaganych dokumentów i złożenia oświadczenia nie powoduje żadnych negatywnych skutków w stosunku do strony w postepowaniu wpadkowym w zakresie prawa pomocy. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.-