I SA/Bk 1849/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-03-02

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodu, płaci alimenty, jest zadłużony, posiada majątek (nieruchomości, domy w budowie) zajęty w postępowaniach egzekucyjnych, a jego miesięczny dochód wynosi 1000 zł (500 zł z prac dorywczych i 500 zł od matki), może zostać zwolniony od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niewyjaśnienie źródeł finansowania oraz brak przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych uniemożliwiły całościową ocenę jego sytuacji materialnej, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodu, płaci alimenty, jest zadłużony, a jego majątek (nieruchomości, domy w budowie) został zajęty w postępowaniach egzekucyjnych. Miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi 1000 zł (500 zł z prac dorywczych i 500 zł od matki). Wnioskodawca nie przedłożył wymaganych wyciągów z rachunków bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M B na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. oraz obowiązku zapłaty podatku w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M B wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący nie uzyskuje dochodu, płaci alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie, jest zadłużony z tytułu zaciągniętego kredytu na kwotę 550.000 – 600.000 zł. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się ze środków otrzymanych od matki. Majątek skarżącego stanowi: nieruchomość o powierzchni [...] ha (wartość 400.000 zł) oraz współwłasność w [...] części mieszkania o powierzchni [...] m2 (wartość 147.000 zł). Składniki majątku wnioskodawcy zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych. Wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne na łączną kwotę 3.000 zł w zakresie następujących należności: zaliczki na podatek dochodowy, grzywny za wykroczenia skarbowe oraz sumy 211,60 zł wobec Burmistrza Miasta S (k. 38 – 39). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 11 stycznia br. M B oświadczył, iż jego matka nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wykazane wydatki miesięczne wynoszą około 1.000 zł, w tym: energia elektryczna – 200 zł; woda, usługi telekomunikacyjne, żywność, lekarstwa, opieka medyczna – 300 zł; alimenty – 500 zł. Wnioskodawca nie uzyskuje stałego dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych, z tego tytułu uzyskuje średnio około 500 zł miesięcznie. Wysokość miesięcznej pomocy uzyskiwanej od matki to 500 zł. Źródła miesięcznego dochodu matki skarżącego to świadczenia z zakresu pomocy społecznej, w szczególności: zasiłek z MOPS – 436 zł oraz zasiłek okresowy, celowy – 850 zł. W skład majątku matki wnioskodawcy wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowych. M B nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania nieruchomości. Skarżący posiada dwa domy w budowie o powierzchni [...] m2 i [...] m2, jednak zostały one zajęte przez komornika (k. 35 – 37). Do akt sprawy akt sprawy wnioskodawca dołączył: protokół opisu i oszacowania nieruchomości z [...] sierpnia 2017 r. (k. 40 – 41); dokument określający stan zaległości wnioskodawcy na dzień [...] stycznia 2018 r. (k. 42); PIT - 11 za 2016 r. (k. 43); decyzje w sprawie ustalenia matce wnioskodawcy zasiłku celowego i okresowego oraz zasiłku rodzinnego (k. 44; k. 46 – 47); rachunek za energię elektryczną (k. 45); deklaracje wekslowe (k. 48 – 49); umowę kredytową z 2014 r. (k. 50 – 52). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wnioskodawca nie ustosunkował się do wzmiankowanego wezwania referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r. (k. 33) w zakresie nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za okres październik – grudzień 2017 r., nie wyjaśnił również przyczyny tego zaniechania. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). M B oświadczył, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego miesięczny dochód wynosi łącznie 1.000 zł. Kwotę tę uzyskuje z tytułu prac dorywczych (500 zł) oraz pomocy udzielanej przez matkę (500 zł). Wykazane wydatki są równe uzyskiwanemu dochodowi. W skład majątku skarżącego wchodzi: nieruchomość o powierzchni [...] ha oraz współwłasność w [...] części mieszkania o powierzchni [...] m2. M B posiada również dwa domy w budowie (k. 40 – 41). Składniki majątku wnioskodawcy zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych. Wysokość zadłużenia skarżącego na dzień [...] stycznia br. z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej to 1.201.104,28 zł (k. 42). M B nie posiada zgromadzonych oszczędności. W sprawie niniejszej należało zatem stwierdzić, iż treść złożonego przez M B oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim to należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia źródła finansowania przez skarżącego pełnomocnika z wyboru i wysokości posiadanych w związku z tym środków pieniężnych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że sprawie niniejszej wartość przedmiotu sporu wynosi 2.985.666 zł. Wykazany dochód miesięczny wnioskodawcy to 1.000 zł, kwota ta w całości przeznaczana jest na pokrycie wyszczególnionych wydatków. Dodatkowe wątpliwości budzi również fakt nienadesłania wymaganych wyciągów z rachunków bankowych za okres październik – grudzień 2017 r., co w praktyce uniemożliwia całościową ocenę sytuacji materialnej skarżacego. W tym miejscu raz jeszcze należy podkreślić, że to właśnie na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej pokrycie kosztów sądowych. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło