I SA/Bk 195/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wznowieniowego zakończonego ostateczną decyzją wydaną w sprawie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1998 r. p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zwrócić skarżącej I. S. wpis sądowy w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). , Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] zawieszające postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia Pani I. S. (dalej Skarżąca) zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 1998 r. W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ wskazał, że we wniosku z dnia [...] września 2013 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2000 r., w związku z wystąpieniem przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "o.p.". Pełnomocnik argumentował powyższe wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, w którym orzeczono, że art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 Konstytucji RP. Dyrektor Izby Skarbowej w B., stosownie do art. 243 § 1 o.p., postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. wznowił postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie, po czym wydanym w dniu [...] grudnia 2013 r. postanowieniem zawiesił je do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na wątpliwości, co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję "zagadnienia wstępnego" składają się łącznie cztery elementy. Mianowicie zagadnienie to wyłania się w toku postępowania, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, zagadnienie to wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem określonego problemu prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., II SA 534/98). Organ wskazał, że związek pomiędzy zagadnieniem wstępnym, a sprawą podatkową, powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny, a ponadto organ podatkowy nie może tego zagadnienia rozstrzygnąć samodzielnie, gdyż należy to do kompetencji innego organu lub sadu. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji (wyrok NSA z dnia 12 maja 2009 r., I OSK 441/097). Organ zauważył, że w niektórych orzeczeniach (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2010 r. I OSK 637/09) dopuszcza się rozumienie pod pojęciem "sądu" także Trybunału Konstytucyjnego, który stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym jest organem władzy sądowniczej. W sytuacji, gdy kwestia ustalenia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego w drodze wykładni jego treści pozostaje w wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, trudno też doszukiwać się kompetencji organu podatkowego, jakim jest Dyrektor Izby Skarbowej, do samodzielnego wyjaśniania treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, gdy jeden z uczestników postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym zgłosił potrzebę wyjaśnienia wyroku przez Trybunał. Organ stwierdził, że pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] Marszałek Sejmu wystąpił na podstawie art. 74 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie wątpliwości, co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. SK 18/09. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Marszałka Sejmu pytanie jest problemem prawnym, które pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku z postępowaniem o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 o.p., opartym o ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Związek ten wyraża się tym, że bez rozstrzygnięcia przez Trybunał istotnych wątpliwości, co do skutków wyroku, nie jest możliwe zakończenie przedmiotowego postępowania w sposób zgodny z rzeczywistymi intencjami Trybunału. Zdaniem organu, za zastosowaniem art. 201 § 1 pkt 2 o.p. przemawia również wykładnia funkcjonalna. Wykluczenie możliwości zawieszenia postępowania w stanie faktycznym sprawy, mogłoby w praktyce prowadzić do sytuacji trudnych do zaakceptowania. Nie można bowiem wykluczyć, że Trybunał w odpowiedzi na pytanie Marszałka Sejmu stwierdzi, że postępowanie wznowieniowe jest niedopuszczalne. W skardze do Sądu pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach, zarzucając im naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Jego zdaniem literalna wykładnia wskazanego przepisu wyklucza możliwość zawieszenia postępowania w przypadku skierowania przez Marszałka Sejmu RP wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku Trybunału. Zgodnie bowiem z art. 173 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny nie jest sądem w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Potwierdza to również treść art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie pełnomocnika, nie można ponadto uznać za zagadnienie wstępne złożenie wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści wyroku Trybunału. Na poparcie zaprezentowanego poglądu autor skargi przywołał wyrok NSA z dnia 13 września 2013 r. sygn. akt II FSK 2644/2011 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Bk 56/14. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ewentualnie o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej cofnął skargę z uwagi na podjęcie przez organ zawieszonego postępowania (postanowienie z [...] kwietnia 2014 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie, jako: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Cofniecie skargi wiąże sąd, z wyjątkiem sytuacji, gdy cofnięcie skargi zmierza do obejścia prawa lub spowoduje utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności (art. 60 p.p.s.a.). W ocenie Sądu cofnięcie skargi było dopuszczalne – w sprawie nie zachodzą, bowiem przesłanki, o których mowa w art. 60 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji, a orzeczenie o kosztach na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. .