I SA/Bk 2/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na interpretację indywidualną Burmistrza Miasta H. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Burmistrza Miasta H. na rzecz strony skarżącej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] lipca 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej powoływany również jako ZUS) zwrócił się do Burmistrza Miasta H. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od nieruchomości w zakresie określenia kategorii i stawki podatku od nieruchomości. We wniosku ZUS wyjaśnił, że posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu położonego w H. przy ul. A [...], w którym prowadzi działalność statutową w zakresie ubezpieczeń społecznych. Kwotę czynszu za przedmiotowy lokal Spółdzielnia Mieszkaniowa w H. ustala w oparciu o podatek od nieruchomości według stawek przewidzianych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z tym nie zgadza się ZUS, bowiem nie prowadzi on działalności gospodarczej, co wynika z art. 68 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74). Zdaniem ZUS, jeżeli nieruchomość zajmowana jest przez instytucję ubezpieczeń społecznych a prowadzenie działalności statutowej, wówczas taką nieruchomość należy opodatkować stawką właściwą dla budynków i gruntów tzw. pozostałych, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit.e ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95. poz. 613 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.o.l."). W wydanej [...] października 2010 r. interpretacji znak:[...], Burmistrz Miasta H. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ przywołując treść art. 1 a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l., stwierdził, że sam fakt posiadania budynku przez przedsiębiorcę skutkuje tym, iż budynek, budowla lub grunt związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. O tym, czy dana nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie i danym czasie rzeczywiście prowadzona. Następnie organ powołując się na art. 1 ust. 6 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1116 ze zm.) oraz status Spółdzielni Mieszkaniowej w H. stwierdził, że Spółdzielnia ta jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, a tym samym jest podmiotem, o którym mowa w art. 1 a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. Organ podkreślił, że to Spółdzielnia Mieszkaniowa jest faktycznym właścicielem przedmiotowego budynku, a co za tym idzie podatnikiem podatku od nieruchomości. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, które posiada ZUS, jest jedną z form korzystania z lokali spółdzielczych, ale nie czyni ZUS-u podatnikiem podatku od nieruchomości. W związku z powyższym Spółdzielnia Mieszkaniowa jako przedsiębiorca zobligowana jest do płacenia podatku od nieruchomości według najwyższej stawki określonej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b u.p.o.l. Nie godząc się z takim stanowiskiem ZUS, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, złożył na powyższą interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej interpretacji ZUS zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 5 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. e u.p.o.l. nie ma zastosowania przy określaniu kategorii i stawki podatku od nieruchomości lokalu położonego w H. przy ul. A. [...], do którego ZUS posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła argumentację przedstawioną we wniosku o wydanie interpretacji. Dodatkowo podniósła, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie prowadzi działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu użytkowym. Lokal ten nie jest wynajmowany, ani dzierżawiony przez ZUS, a tym samym nie jest wykorzystywany nawet pośrednio przez Spółdzielnię. Poza tym, zdaniem strony skarżącej Spółdzielnia Mieszkaniowa nie może odnosić korzyści majątkowych kosztem swoich członków, m.in. ZUS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zaskarżoną w tej sprawie indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego należało uchylić, aczkolwiek z powodów zgoła odmiennych od tych, które zostały przywołane w skardze. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności wprawdzie niewskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie kontroli sądu podlegała interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego, wydana w trybie przepisów art. 14b - 14p ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części przywoływana w skrócie "o.p."). Trzeba na wstępie wyjaśnić, że celem instytucji indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego jest umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od właściwych organów podatkowych informacji dotyczących zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Nie oznacza to jednak, iż każdy i w jakiejkolwiek sprawie może o taką interpretację wystąpić. Zwracał już na to uwagę WSA w Białymstoku w wyrokach: z 3 marca 2010 r., sygn. I SA/Bk 11/10; z 24 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 577/09. Otóż zgodnie z art. 14b § 1 o.p. właściwy organ podatkowy (minister finansów, a na mocy 14j § 1 o.p. także wójt burmistrz, prezydent) na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o wydanie interpretacji może bowiem złożyć zainteresowany podmiot w swojej indywidualnej sprawie. Przepis art. 14b § 1 o.p. wymaga istnienia pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą związku wyrażającego się w tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć bezpośrednio sfery praw i obowiązków podatkowych wnioskodawcy. Konieczność ustalenia, czy podmiot, który wystąpił z wnioskiem o pisemną interpretację, jest podmiotem uprawnionym do jej uzyskania, ma szczególne znaczenie z uwagi na określenie przez ustawodawcę skutków udzielenia takiej interpretacji zarówno dla organu, jak i podmiotu, który złożył wniosek o interpretację. Stosownie bowiem do przepisu art. 14k § 1 o.p., podmiot, który uzyskał interpretację i zastosował się do niej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretacje indywidualną, chroniony jest przed skutkami jej wadliwości. Z kolei przepis art. 14m o.p. określa przypadki, kiedy zastosowanie się do interpretacji, która została następnie zmieniona lub nie została uwzględniona w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej, powoduje zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku. Jeżeli zaś organ podatkowy nie wydał interpretacji w terminach określonych w art. 14d o.p. uznaje się, iż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie (art. 14o § 1 o.p.). Nadto wnioskujący o wydanie interpretacji indywidualnej składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (art. 14b § 4 o.p.). Uwzględniając powyższe organ podatkowy, do którego wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji, obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy podmiot, który z tym wnioskiem wystąpił, spełnia warunki do uzyskania interpretacji, to znaczy, czy sprawa objęta wnioskiem dotyczy praw lub obowiązków podatkowych (obecnych lub przyszłych) wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej złożył ZUS Oddział w B., jednak z treści tego wniosku wynika, że nie dotyczy on praw lub obowiązków podatkowych ZUS (obecnych lub przyszłych), tylko Spółdzielni Mieszkaniowej w H. To bowiem ta Spółdzielnia, a nie ZUS, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, opłacanego od będących jej własnością gruntów, budynków i budowli. Fakt, iż Spółdzielnia obciąża ZUS czynszem uwzględniającym wysokość opłacanego podatku od nieruchomości nie czyni z ZUS-u stroną stosunku prawno-podatkowego. Ten stosunek istnieje jedynie między Spółdzielnią jako podatnikiem tego podatku, a Burmistrzem Gminy H. jako właściwym w tej sprawie organem podatkowym. Przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji problem nie dotyczył więc zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego przez ZUS, tylko przez Spółdzielnię Mieszkaniową w H. Zatem w tej sprawie to Spółdzielnia, a nie ZUS, była podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Oczywiście podniesiony we wniosku problem opodatkowania przedmiotowej nieruchomości przekłada się na obowiązki ZUS, co do wysokości opłacanego czynszu, ale – co należy podkreślić - nie są to obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego, a tylko tych obowiązków (ewentualnie uprawnień) może dotyczy instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Skoro złożony w tej sprawie wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji nie dotyczył indywidualnych praw lub obowiązków podatkowych ZUS-u, to Burmistrz H. powinien odmówić ZUS-owi wszczęcia postępowania o udzielenie pisemnej interpretacji, stosując w tym zakresie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h o.p. Tymczasem organ błędnie zastosował w tej sprawie przepis art. 14b § 1 o.p., wydając interpretację, która nie dotyczyła praw lub obowiązków podatkowych wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 146 § 1 i art. 152 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Rozpoznając ponownie tę sprawę organ administracyjny zastosuje się do wyrażonej w niniejszym wyroku oceny prawnej.