I SA/Bk 20/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-03-20

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi działalność gospodarczą, spłaca kredyty, jest zadłużona wobec ZUS i posiada znaczący majątek, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w celu przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, nawet jeśli posiada majątek i prowadzi działalność gospodarczą, jeśli wykaże, że jej bieżące zobowiązania (w tym raty kredytów, zaległości podatkowe i wobec ZUS) oraz koszty utrzymania uniemożliwiają jej pokrycie kosztów sądowych. W analizowanym przypadku, pomimo posiadania majątku i prowadzenia działalności, wysokie zadłużenie i miesięczne raty kredytów w zestawieniu z dochodami oraz zawieszeniem działalności gospodarczej uzasadniały przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
P. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Wnioskodawca wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, których dochód stanowią emerytury. P. M. prowadzi działalność gospodarczą, która została zawieszona z powodu problemów finansowych. Podkreślił swoje znaczne zadłużenie z tytułu kredytów, zaległości wobec ZUS oraz bieżących rachunków, a także ponosi wysokie koszty związane z prowadzoną działalnością. Mimo posiadania majątku w postaci nieruchomości i środków transportu, skarżący wskazał na trudności w bieżącym regulowaniu zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. P. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką A. M. i ojcem M. M. (k. 16). Źródło stałego miesięcznego dochodu rodziny stanowią emerytury otrzymywane przez A. M. w kwocie 560 zł oraz M. M. w wysokości 1023,43 zł. P. M. prowadzi przynoszącą straty działalność gospodarczą. Skarżący podkreślił, iż spłaca pięć kredytów zaciągniętych na łączna kwotę 97.178 zł, dodatkowo zalega z uregulowaniem zobowiązań: z tytułu składek ZUS na kwotę 14.411 zł oraz z tytułu rachunków (faktur) wystawionych do grudnia 2008 r. w wysokości 35.000 zł. Majątek rodziców wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni [...] m², działka o powierzchni [...] m² o szacunkowej wartości około 500.000 zł. Skarżący jest właścicielem [...] ciągników siodłowych lata produkcji [...] – [...] o wartości 200.000 zł oraz [...] naczep chłodni o wartości 200.000 zł. Obecnie P. M. ma problemy z uregulowaniem bieżących zobowiązań pieniężnych, zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, nie posiada zgromadzonych oszczędności. (k. 15-17). W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 09 lutego 2009 r. (k. 48) oraz z dnia 26 lutego 2009 r. (k. 83) P. M. wyszczególnił koszty ponoszone w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w tym opłaty miesięczne: raty pięciu kredytów – 12.130,25 zł (k. 53, k. 55-56, k. 61 i k. 69), telefony 3.338,76 zł, energia elektryczna 825,64 zł oraz opłaty roczne tj. ubezpieczenie OC i AC samochodów ciężarowych – 42.790 zł, ubezpieczenie ładunku i naczep (AC i OC) – 5422 zł, podatek od środków transportu – 12.2509 zł, podatek od nieruchomości – 2.222 zł, a także wydatki związane z: parkingiem – 1000 zł, opłatą za gaz za okres od [...] do [...] 2008 r. – 1.736,11 zł i opłatą za dystrybucję za okres od [...] 2008 r. do [...] 2009 r. – 154,35 zł. Skarżący wskazał również, iż zawiesił do końca roku prowadzoną działalność gospodarczą. Zakład Blacharsko-Lakierniczy M. i P. M. spółka cywilna został rozwiązany w [...] 2001 r., działalność tej firmy nie była wznawiana (k. 51 i k. 85). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył: dokumenty poświadczające wysokość zaległości wobec ZUS (k. 20-22); dokumenty poświadczające wysokość zaciągniętych kredytów i ich miesięcznych rat (k. 23-28, k. 52-61); decyzje ZUS poświadczające wysokość emerytur A. i M. M. (k. 28-29; k. 81 - 82); faktury i rachunki dokumentujące wysokość ponoszonych wydatków (k. 33-47; k. 62-64; k. 66-73); zgłoszenie informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej (k. 18 i k. 74); deklarację na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za miesiąc [...] 2008 r. (k. 30-31); podatkową księgę przychodów i rozchodów za 2008 r. (k. 75); tytuł wykonawczy egzekucji należności pieniężnych z dnia [...] listopada 2008 r. (k. 32 i k. 65); wyciąg z rachunku bankowego [...] [...] [...] za okres od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r. (k. 76-77); wyciąg z rachunku bankowego P. – M. B. S. w Z. za okres od [...] grudnia 2008 r. do [...] lutego 2009 r. (k. 78-80) oraz wyciąg z rachunku bankowego A. i M. M. w P. – M. Banku Spółdzielczym w Z. za okres od [...] stycznia 2008 r. do [...] marca 2009 r. (k. 86-89). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpatrywanym przypadku P. M. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami A. i M. M. Stałe źródło miesięcznego dochodu rodziny stanowią emerytury uzyskiwane przez rodziców skarżącego w łącznej wysokości 1576,06 zł netto (k. 81-82). Wnioskodawca prowadzi przedsiębiorstwo T. M. i K. P. M. z siedzibą w B. Działalność firmy została zawieszona do dnia [...] marca 2009 r. z powodu kłopotów finansowych (k. 74), ponadto zgodnie z treścią złożonego oświadczenia działalność przedsiębiorstwa będzie zawieszona do końca bieżącego roku (k. 51). Za rok 2008 przedsiębiorstwo T. M. i K. P. M. osiągnęło dochód w wysokości 5.683,64 zł, przy wykazanym przychodzie 1.331.816,34 zł (k. 75). W okresie od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r. na konto wnioskodawcy wpłynęło 21.800 zł (k. 76-78). P. M. spłaca miesięcznie raty pięciu kredytów na sumę 12.129,19 zł (k. 52-61 i k. 25), jest zadłużony wobec ZUS na kwotę 14.409,23 zł (k. 20-22). Z tytułu nieopłaconego podatku od środków transportu (6.123 zł) zostało wszczęte względem skarżącego postępowanie egzekucyjne (k. 32). Dodatkowo z tytułu nieopłaconych faktur (do [...] 2008 r.) P. M. jest zadłużony na 35.000 zł (k. 15) – dołączone do akt sprawy dokumenty opiewają na kwotę 34.497,94 zł (k. 33-36; k. 41; k. 47; k. 68; k. 72). Wnioskodawca podkreślił, iż obecnie ma problemy ze spłatą wzmiankowanych wyżej zobowiązań (k. 16). W skład majątku rodziny wchodzi: dom o powierzchni [...] m², działka o powierzchni [...] m² (stanowiące własność rodziców P. M.) oraz samochód osobowy marki T. A. rok prod. [...],[...] ciągniki siodłowe i [...] naczepy chłodnie (należące do skarżącego). Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość zadłużenia skarżącego w łącznej kwocie 55.030,17 zł (zaległe składki ZUS, nieopłacony podatek od środków transportu i faktury), a także wysokość rat miesięcznych zaciągniętych kredytów tj. 12.129,19 zł (na miesiąc [...] 2009 r.) w zestawieniu z dochodem uzyskanym w okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2009 r. tj. 16.200 zł (k. 76-77) oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż P. M. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpatrując przedmiotowy wniosek wzięto również pod uwagę, iż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza od [...] 2009 r. jest zawieszona i nie przynosi dochodu, w tej sytuacji jedynym źródłem stałego dochodu rodziny pozostają świadczenia emerytalne uzyskiwane przez rodziców wnioskodawcy. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło