I SA/Bk 201/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 100 zł w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł. J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł. Skarżący wywiódł, iż nie odrobił jeszcze strat w prowadzonym gospodarstwie rolnym powstałych w związku z internacją odbytą w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2007 r. W szczególności nie został jeszcze wywieziony w pełni obornik, nie wykonano planowanych kapitalnych napraw maszyn i remontów budynków. Skutkuje to zwiększeniem wydatków na działania doraźne m.in. zakup plandek do przykrycia plonów zbóż, trzymanych tymczasowo na przyczepach na podwórku, wypożyczenie kopaczki do ziemniaków. Dodatkowo organy władzy publicznej przenoszą na wnioskodawcę obowiązki ustawowe, które wiążą się z koniecznością ponoszenia kosztów. W konsekwencji skarżący zmuszony jest do zamrażania kapitału przeznaczonego np. na odrobienie strat spowodowanych internacją. Powstałych w ten sposób strat nie rekompensuje zwrot kosztów sądowych. J. B. wskazał również na niskie plony zbóż, niezacielenie krów na skutek internacji, które spowodowało, że zwierzęta te dają mało mleka oraz na utratę klientów na mleko. Gmina S. zablokowała obrót nieruchomościami i z tego tytułu skarżący również nie może pozyskać żadnych środków. J. B. podkreślił, iż jest osobą cierpiącą na nieuleczalną chorobę p. Dodatkowo, niezdolność do pracy ma charakter trwały, co w połączeniu z koniecznością zażywania lekarstw obniżających zdolność psychoruchową powoduje, że skarżący może pracować jedynie we własnym gospodarstwie rolnym i to na własne ryzyko oraz skutkuje koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich. Skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 145,64 zł. Aktualnie obie posiadane krowy są zasuszone przed wycieleniem, co skutkuje utratą dochodu ze sprzedaży mleka – maj jest pierwszym miesiącem wznowienia sprzedaży mleka od jednej z krów. Wnioskodawca posiada grunty rolne o powierzchni [...] ha (w tym [...] ha dzierżawione od gminy), las o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² (powierzchnia mieszkalna [...] m²) oraz [...] maszyn rolniczych mających średnio [...] lat (wartość szacunkowa około 74.500 zł). Razem ze skarżącym mieszka jego matka I. B., która prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. J. B. wyszczególnił również nieuregulowane zobowiązania pieniężne w tym: Sąd Rejonowy w S. – 1.020 zł grzywna i postępowanie odwoławcze; Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa - 4.500 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w B. – 309,60 zł za przewiezienie na przymusowe leczenie; Gmina S. – 965 zł i 879 zł – podatek rolny za 2010 i 2011 rok; Sąd Okręgowy w B. – 3.600 zł koszty zastępstwa procesowego; Sąd Rejonowy w B. -1.200 zł i 5.040 zł koszty zastępstwa procesowego; Sąd Rejonowy w S. – 1.272 zł koszty zastępstwa oraz kara porządkowa. Ponadto J. B. oświadczył, że za 2010/2011 rok dochód szacunkowy z gospodarstwa rolnego wyniósł 18.485,28 zł. W tym samym okresie wnioskodawca otrzymał rentę inwalidzką w kwocie 1.738,92 zł oraz dotacje unijne w wysokości 21.200,38 zł. Łącznie dochód skarżącego za 2010/2011 rok wyniósł 41.424,58 zł. Koszt uzyskania dochodu wyniósł we wzmiankowanym okresie 37.155,73 zł, w tym: nasiona – 905,63 zł; nawozy – 3.361,38 zł; środki ochrony roślin – 1.019 zł; olej napędowy – 7.159,78 zł; energia elektryczna – 1.758,76 zł; koszty utrzymania (wyżywienie, ubranie, środki czystości) – 8.395 zł; podatek rolny – 1.356 zł; ubezpieczenie – 608 zł; OC ciągników i naczepy – 125 zł; opłata za dzierżawę gruntów od gminy – 53,33 zł; wynajem kombajnu – 2.100,22 zł; amortyzacja maszyn – 7.838,56 zł; telefon – 200 zł; woda – 115,07 zł; butla z gazem – 720 zł; wydatki ogólnogospodarcze – 900 zł; lekarstwa – 500 zł; opłaty za zajęcie pasa drogowego – 40 zł (k. 11 - 12). J. B. oświadczył dodatkowo, że płatności na rok 2011 w wysokości 21.200,38 zł zostały przyznane decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wzmiankowane środki pieniężne wpłynęły na konto dnia [...] maja 2012 r., obecnie są one przeznaczane na wydatki niezbędne do utrzymania gospodarstwa rolnego oraz skarżącego. Wnioskodawca poinformował, że w Sądzie Rejonowym w B. P. jest zawisła sprawa z jego powództwa dotycząca ustalenia prawa do godnego życia i godnych warunków pracy, przez ustalenie warunków spłaty pozwanych wierzycieli i prawa do nietykalności materialnej ponad tak ustaloną kwotę minimum egzystencjonalnego dla gospodarstwa i osoby powoda (k. 15). Do akt sprawy dołączono decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (k.16 - 19) Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wnioskowane zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na dzień 16 lipca 2012 r., w tut. Sądzie są zawisłe trzy sprawy skarżącego, w tym: w sprawie niniejszej wysokość wpisu sądowego to kwota 500 zł (k. 6). W sprawie sygn. akt II SA/Bk 480/12 i II SA/Bk 457/12 wysokość wpisu sądowego wynosi po 200 zł (w każdej ze spraw) – k. 20. Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący utrzymuje się z otrzymywanej renty w wysokości 145,64 zł oraz osiąga dochód ze sprzedaży mleka w kwocie 102,50 zł. Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha, las o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m², maszyny rolnicze – [...] sztuk oraz bydło. J. B. jest osobą schorowaną, cierpiącą na chorobę p., niezdolną do podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej. Nadto skarżący aktualnie posiada liczne zadłużenie ze spraw sądowych i innych opłat na łączną kwotę 18.785,60 zł. Dnia [...] maja 2012 r., wnioskodawca otrzymał płatności na rok 2011 w wysokości 21.200,38 zł (wpłata wzmiankowanych środków na konto). Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy legł fakt otrzymania przez wnioskodawcę dnia [...] maja 2012 r. (przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej tj. dnia [...] czerwca 2012 r. – k. 2) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w wysokości 21.200,38 zł. Kwota ta wielokrotnie przewyższa aktualne koszty sądowe zarówno w przedmiotowej sprawie jak i w innych sprawach skarżącego zawisłych przed tut. Sądem. Niewątpliwie cześć otrzymanych środków powinna być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowoaministracyjnego, te bowiem nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.