I SA/Bk 22/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA\ J. Lewkowicz, Asesor WSA U. B. Rymarska (spr.), Protokolant A. Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "D" Spółka z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za m-c marzec i kwiecień 2001 r. oddala skargę W wyniku kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym “D" spółka z o.o. w S., stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2001r. polegające na obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu usług wystawionych przez podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur VAT. W związku z tym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B., w oparciu o przepisy § 36 i § 50 ust.4 pkt l lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), decyzją z dnia [...] września 2003r. Nr [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług: - za marzec 2001r. w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł, - za kwiecień 2001r. w kwocie [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji Spółka odwołała się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. wnosząc o jej uchylenie z uwagi na "wadliwość stanu faktycznego". Podkreślano, że zachowana została należyta staranność przy wyborze kontrahenta sprawdzono, czy jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz, że wykonawca prac budowlanych nie poinformował o tym, że w trakcie wykonywania prac wyrejestrował swoją działalność. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze podniesiono te same zarzuty, co w odwołaniu. Ponadto - w związku ze wskazaniem przez organ podatkowy możliwości ewentualnego dochodzenia roszczeń od nieuczciwego kontrahenta na drodze postępowania cywilnego - podkreślono, że Spółka nie jest organem ścigania przestępców gospodarczych. Zarzucono też, że przedstawiciel skarżącej Spółki nie uczestniczył w przesłuchaniu właściciela firmy “M". Ustosunkowując się do treści wniesionej skargi Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz mając na uwadze okoliczności faktyczne i obowiązujący stan prawny w tym zakresie wniósł o oddalenie skargi. Ponadto podniósł, że Spółka dokonała obniżenia podatku należnego za marzec i kwiecień 2001 r. o podatek naliczony z faktur zakupu robót remontowych wystawionych przez Zakład Ogólnobudowlany Usługowo-Handlowy “M" J. Z. w S. Kontrahent Spółki w momencie wystawienia tych faktur (tj. w [...] marca 2001 r. i [...] kwietnia 2001 r.) nie był już zarejestrowanym podatnikiem VAT, gdyż z dniem [...] lutego 2001r. zgłosił likwidację działalności gospodarczej, a zatem - zgodnie z przepisami § 36 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. - nie był uprawniony do wystawienia faktury VAT. Przedmiotowe faktury jako wystawione przez podmiot nieuprawniony do ich wystawienia - stosownie do przepisów § 50 ust.4 pkt l lit. a) powyższego rozporządzenia - nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego przez stronę. Odnosząc się do zarzutu, że przedstawiciel Spółki nie uczestniczył w przesłuchaniu właściciela firmy "M" Dyrektor Izby Skarbowej w B. podkreślił, że jest to nowy zarzut, niepodnoszony w postępowaniu odwoławczym. Z akt sprawy wynika, że Strona została zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka J. Z. ( pisma z [...] lipca 2003r. i z dnia [...] lipca 2003r.), jednakże dowód ten nie został przeprowadzony. Dane niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczące ustalenia, czy firma "M" była uprawniona do wystawienia faktur VAT, uzyskano z Urzędu Skarbowego w S. (pismo z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...]). Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem, że strona "(...) jest traktowana jako przestępca a równocześnie zleca się jej ściganie prawdziwego przestępcy". Organy podatkowe zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa uznały jedynie, że przedmiotowe faktury nie mogły stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Dyrektor Izby Skarbowej w B. przyznał rację skarżącej Spółce, co do tego, że nie jest organem powołanym do ścigania przestępstw. Podkreślono, że wskazując, w uzasadnieniu decyzji, na możliwość dochodzenia od nieuczciwego kontrahenta odszkodowania w drodze procesu cywilnego (wyrok Trybunał Konstytucyjny z dnia 16 czerwca 1998 r. Sygn. U 9/97) Organ podatkowy nie przesądzał o obowiązku ścigania przez Spółkę przestępców gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjne został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa ( art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. W dotychczasowym orzecznictwie podkreślano, że prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, wynikające z art. 19 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), może zostać zrealizowane jedynie pod warunkiem ścisłego przestrzegania przepisów tej ustawy oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz.1245 ze zm.), faktury wystawione przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawienia faktur nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W myśl § 36 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. wynika jednoznacznie, że faktury VAT wystawiają jedynie zarejestrowani podatnicy, posiadający numer identyfikacji podatkowej lub posługujący się numerem tymczasowym. Tym samym faktury, które nie spełniają warunków określonych w art. 32 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a także określonych w § 36 - § 39 rozporządzenia wykonawczego z dnia 22 grudnia 1999 r., w szczególności wystawione przez niezarejestrowany podmiot nie mogą stanowić podstawy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, a wyliczony w nich podatek nie jest podatkiem naliczonym w rozumieniu art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W rozpoznawanej sprawie P.P.H. "D." sp. z o.o. dokonała w miesiącach marzec i kwiecień 2001 r. obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących robót remontowych wystawionych przez J. Z. - Zakład Ogólnobudowlany Usługowo-Handlowy "M". Z pisma Urzędu Skarbowego w S. Nr [...] wynika, że Pan J. Z. prowadzący działalność pod nazwą Zakład Ogólnobudowlany Usługowo-Handlowy "M" zgłosił likwidację działalności gospodarczej z dniem [...] lutego 2001 r., a zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT był w okresie [...] lipca 1993 r. do [...] lutego 2001 r. (ostatnią deklarację VAT-7 złożył za luty 2001 r.). Wobec powyższego w miesiącu marcu i kwietniu 2001 r. wystawiając sporne faktury nie był już zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podnoszone przez skarżącą Spółkę działanie w dobrej wierze nie może stanowić okoliczności, która pozwoliłaby na odliczenie podatku naliczonego w oparciu o faktury wystawione niezgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym jak w omawianej sprawie przez podmiot niezarejestrowany. Ustawa o podatku od towarów i usług czyni odpowiedzialnym za prawidłowość i zasadność odliczenia podatku naliczonego podatnika dokonującego zakupu i stosującego odliczenie. Ryzyko w tym wypadku obciąża nabywcę usługi, czyli skarżącą Spółkę. Powyższe uchybienie pociągnęło za sobą naliczenie sankcji podatkowej przewidzianej w art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Odnosząc się do zarzutu, zgłoszonego na etapie postępowania przed sądem administracyjnym, dotyczącego nie uczestniczenia przedstawiciela skarżącej Spółki w przesłuchaniu w charakterze świadka Pana J. Z. właściciela Zakładu Ogólnobudowlanego Usługowo-Handlowego "M" Sąd zauważa. Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów. W myśl tego przepisu organ podatkowy na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ dokonuje oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. W omawianej sprawie organy podatkowe uznały za udowodnioną okoliczność wyrejestrowania działalności gospodarczej przez Pana J. Z.w oparciu o informację uzyskaną z Urzędu Skarbowego w S. w piśmie z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], zrezygnowały tym samym z jej potwierdzenia przez Pana J. Z. w drodze przesłuchania. Z akt sprawy dostarczonych przez organy podatkowe wynika, że pierwotnie Zakład Ogólnobudowlany "M." wytypowany był do przeprowadzenia czynności sprawdzających. Dwukrotnie wzywano Pana J. Z. do stawienia się na przesłuchanie w charakterze świadka (wezwań nie podjęto w terminie). Z notatki służbowej sporządzonej przez Inspektora Kontroli Skarbowej w B. R. M. w dniu [...] września wynika, że odstąpiono od przeprowadzenia tego dowodu uznając, że dokumentem wystarczającym jest informacja z Urzędu Skarbowego w S. W ocenie Sądu takie działanie organów podatkowych nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, ani też zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 Ordynacji podatkowej. Skarżąca Spółka na żadnym z etapów postępowania podatkowego nie zgłosiła wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka J. Z., zrobiła to dopiero na etapie postępowania przed Sądem. Należy uznać, że organy podatkowe w toku postępowania prawidło zebrały materiał dowodowy oceniając jego wartość zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.