I SA/Bk 22/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 03 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników oddala skargę. Pan A. D. (dalej zwany również jako "Skarżący") wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym wobec jego osoby na podstawie tytułów wykonawczych z [...] września 2009 r. o nr [...], wystawionych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV kwartału 1999 r. do IV kwartału 2003 r. W owych zarzutach Skarżący podnosił, iż egzekwowane należności uległy przedawnieniu. W związku z powyższym organ egzekucyjny wystąpił o zajęcie stanowiska przez wierzyciela. Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. znak [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, reprezentowany przez pracownika Placówki Terenowej w A., uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel wskazał, że zgodnie z art. 41b ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.), należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawowy termin wymagalności składki za IV kwartał 1999 r. upłynął 31 października 1999 r., a Skarżący odebrał upomnienie 16 września 2009 r., tj. przed upływem 10 lat od dnia, kiedy składki stały się wymagalne. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie. Rozpatrujący ponownie tę sprawę Prezes KRUS, reprezentowany przez pracownika Placówki Terenowej w A., wydał [...] grudnia 2009 r. postanowienie znak [...], w którym utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że organ rentowy prawidłowo dochodzi od zobowiązanego zapłaty należności z tytułu przedmiotowych składek w oparciu o art. 41b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, traktujący wprost o 10 letnim okresie przedawnienia tych należności. Brak jest więc w ocenie organu podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. W skardze skierowanej do tut. Sądu, Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z [...] grudnia 2009 r., jako niezgodnego z prawem, wydanego na podstawie błędnego przepisu i przez osobę nieuprawnioną. Zdaniem Skarżącego w sprawie nie miał zastosowania art. 127 § 3 Kpa i art. 138 § 1 Kpa, a zażalenie powinno rozpoznać Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący wskazał, że właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. W zaskarżonym postanowieniu nie wskazano innego organu odwoławczego. W ocenie Skarżącego naruszono art. 17 Kpa oraz art. 133 Kpa. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało oddalić, albowiem rozpatrując tę sprawę w jej granicach i niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszone obowiązujące przepisy prawa. W pierwszej kolejności Sąd pragnie odnieść się do twierdzeń Skarżącego, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez "osobę nieuprawnioną". Otóż wbrew temu stwierdzeniu, zaskarżone postanowienie zostało wydane przez właściwy organ, w którego imieniu działały upoważnione do tego osoby. Zgodnie z art. 2 ust. 2 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, Prezes KRUS jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi. Stosownie natomiast do art. 5 § 2 pkt 4 Kpa, kierownicy centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, są w przepisach tego Kodeksu traktowani jak "ministrowie". Stąd też, Prezes KRUS jest organem władnym wydać postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jak też rozpatrywać zażalenie na to rozstrzygnięcie w trybie remonstrancji. Tryb ten uznaje się za swego rodzaju środek zaskarżenia, który nie przenosi sprawy do wyższej instancji z powodu braku organu wyższego stopnia wobec organu rozpatrującego sprawę. Powyższe wynika z treści art. 127 § 3 Kpa, który odpowiednio stosuje się do zażaleń (art. 144 Kpa). Stąd też nie można zgodzić się z zarzutami dotyczącymi naruszenia w tej sprawie przepisów art. 17, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 Kpa. Jednocześnie Sąd pragnie zauważyć, że wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia zostały podpisane przez upoważnione do tego osoby – pracowników Placówki Terenowej KRUS w A. (upoważnienia w aktach sprawy - k. 41 i 42). Zachowując warunki do bezstronnego załatwienia sprawy, postanowienie wydane w drugiej instancji podpisała inna osoba, niż postanowienie pierwszoinstancyjne. Powyższe przekonuje Sąd, że oba te postanowienia zostały wydane przez właściwy organ, w imieniu którego działały upoważnione do tego osoby. Niezależnie od powyższego Sąd uznał, że stanowisko wierzyciela nie narusza innych przepisów prawa. W szczególności błędny był zarzut Skarżącego, że dochodzono wobec niego należności uległy przedawnieniu. Rozpatrując zarzut przedawnienia trzeba mieć na uwadze zmiany stanu prawnego w tym względzie, jakie miały miejsce w cyt. ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. W tym zakresie należy zauważyć, że przepisy cyt. o ubezpieczeniu społecznym rolników, aż do 2004 roku nie regulowały bezpośrednio kwestii przedawnienia należności z tytułu tego rodzaju składek. W praktyce pojawiały się wątpliwości, czy powinny mieć tu zastosowanie przepis art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, traktujący o 5-letnim terminie przedawnienia, czy też przepisy art. 35 ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, wskazujący na 10-letni okres przedawnienia. Wszystko to za sprawą budzącego wątpliwości interpretacyjne przepisu art. 52 cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który nakazywał w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosować przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a ponadto do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych. W tej kwestii przeważa pogląd – do którego przychyla się także orzekający w tej sprawie Sąd - że do przedawnienia tych składek należało w tamtym okresie stosować przepisy dotyczące zobowiązań podatkowych (zob. np. wyrok NSA z 13 listopada 2008 r., sygn. II FSK 1571/07, opubl. LEX nr 537088). Dopiero ustawą z 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 873) wprowadzono od 2 maja 2004 r. do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przepis art. 41b, który wprost reguluje kwestię przedawnienia składek i wskazuje, że należności z tego tytułu ulegają przedawnieniu z upływem 10 lat, licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne. Powyższa zmiana weszła w życie jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności Skarżącego z tytułu składek za IV kwartał 1999 r. wg dotychczasowych zasad. Dlatego też do takich składek zastosowanie znajdą przepisy dotyczące 10-letniego terminu przedawnienia, nie zaś terminy przedawnienia wynikające z Ordynacji podatkowej, której w tym zakresie nie stosuje się od 2 maja 2004 r. Dokonanie ww. zmiany ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jeszcze przed przedawnieniem należności Skarżącego z tytułu składek wg dotychczasowych zasad, wydłużyło termin tego przedawnienia do lat 10. Z tego zaś wynika, że najwcześniejsze z egzekwowanych należności dotyczące składek za IV kwartał 1999 r., nie mogły się przedawnić wobec zawieszenia biegu tego terminu, które nastąpiło w związku z podjęciem pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności (tj. doręczenia stronie upomnienia w dniu 16 września 2009 r.), jeszcze w trakcie biegu 10 letniego terminu przedawnienia (zob. art. 41b ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Nie dostrzegając zatem naruszenia w tej sprawie przepisów prawa, Sąd oddalił skargę, o czym orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).