I SA/Bk 237/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Gminy B. na decyzję Zarządu Województwa P. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu dotacji otrzymanej na realizację projektu dotyczącego wykorzystania odnawialnych źródeł energii w budynkach użyteczności publicznej na terenie gminy B. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Gmina B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawę gospodarki finansowej gminy stanowi jej budżet uchwalony przez radę gminy. Zaplanowane środki finansowe po stronie wydatków są ścisłe podporządkowane realizacji określonych zadań. Dokonanie przeniesień w planie wydatków wymaga zgody rady gminy. W dniu [...] stycznia 2015 r. strona skarżąca dokonała zwrotu kwoty 914.255,39 zł wraz z odsetkami tj. łącznie 1.025.624,29 zł. Stan rachunku bankowego Gminy B. na koniec lutego br. wynosił 836.903,16 zł, po dokonaniu zaplanowanych wcześniej wydatków budżetowych stan rachunku wyniósł 262.669,37 zł (stan na dzień [...] marca 2015 r.). Obecnie zaplanowane zadania własne nie pozwalają na dokonanie przesunięć w obrębie budżetu bez uszczerbku dla realizacji zadań statutowych gminy. Środki finansowe pozostałe na rachunku gminy pozwolą jedynie na pokrycie bieżących zobowiązań związanych z: funkcjonowaniem urzędu, jednostek kultury, szkół, oświetleniem ulicznym. Wartość środków trwałych Gminy B. to 25.841.630,92 zł, natomiast wysokość majątku strony skarżącej wynosi 15.221.695,69 zł. W 2014 r. skarżąca gmina osiągnęła zysk w kwocie 11.763.240,67 zł. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Z treści złożonego wniosku wynika, że stan rachunków Gminy B. na dzień [...] marca 2015 wynosił 262.669,37 zł. W dniu [...] stycznia 2015 r. strona skarżąca dokonała zwrotu kwoty 914.255,39 zł wraz z odsetkami tj. łącznie 1.025.624,29 zł. Zaplanowane zadania własne gminy nie pozwalają na dokonanie przesunięć w obrębie budżetu, bez uszczerbku dla realizacji zadań statutowych. Środki finansowe pozostałe na rachunku wystarczają jedynie na pokrycie bieżących zobowiązań gminy związanych z: funkcjonowaniem urzędu, jednostek kultury, szkół, finansowanie oświetlenia ulicznego. Wartość środków trwałych Gminy B. to 25.841.630,92 zł, wysokość majątku wynosi 15.221.695,69 zł. W 2014 r. skarżąca gmina osiągnęła zysk w kwocie 11.763.240,67 zł. W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach sądowych, osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. W tym zakresie wymagać trzeba szczególnej zapobiegliwości i przezorności nie tylko od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale pogląd ten należy również odnieść do wszystkich innych podmiotów, które prowadząc działalność publiczną, są stronami postępowań sądowych, w których ponoszenie kosztów jest typową konsekwencją ich prowadzenia. Gmina B., przygotowując projekt budżetu na rok 2015 powinna przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których jest lub będzie stroną postępowania. Wnosząc skargę do tut. Sądu, strona skarżąca powinna zatem zabezpieczyć właściwe środki na prowadzenie postępowania sądowego lub też zwrócić się do odpowiedniego podmiotu o ustanowienie funduszu celowego. Brak podjęcia takich działań świadczy o niewystarczającym dbaniu o własne interesy. Skarb Państwa, z którego środków pokrywany jest koszt udzielonej pomocy prawnej, nie może finansować Gminy B. w związku z zasygnalizowanymi wyżej zaniedbaniami. Prawo pomocy jest bowiem, jak wyżej wskazano, szczególną formą wsparcia dla podmiotów, które rzeczywiście w żaden sposób nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego (postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GZ 506/14, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Podsumowując, wykazana sytuacja finansowa Gminy B. nie pozwala na uznanie jej za podmiot niebędący w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, które to na obecnym etapie wynoszą 9.143 zł - wpis od skargi (k. 56). Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.