I SA/Bk 240/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-12-14

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego jego przyznania, może skutkować zmianą tego postanowienia, jeśli strona nie wykazała nowych okoliczności faktycznych lub pogorszenia swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego jego przyznania, może być rozpatrzony jedynie w trybie zmiany prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 165 PPSA. Aby taka zmiana była możliwa, strona musi wykazać nowe okoliczności faktyczne, które skutkują pogorszeniem jej sytuacji materialnej i uzasadniają zmianę uprzedniego rozstrzygnięcia. W przypadku braku takich okoliczności, wniosek powinien zostać oddalony.
Stan faktyczny
H. M. – N. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, po tym jak jej poprzednie wnioski zostały prawomocnie odrzucone. Wnioskodawczyni wykazała swoje dochody i majątek, w tym emerytury, czynsz z najmu, dom i mieszkania, a także zadłużenie z tytułu egzekucji komorniczej. Sąd ocenił, że przedstawione okoliczności nie wskazują na pogorszenie sytuacji materialnej strony ani na nowe fakty, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania H. M. – N. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. – N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. – N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji wydanej w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku p o s t a n a w i a - odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 240/16 w przedmiocie odmowy przyznania H. M. – N. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 25 marca 2016 r. zapadłym w sprawie niniejszej referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmówił przyznania H. M. – N. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu wnioskodawczyni postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, które stało się prawomocne. W dniu [...] listopada 2016 r. w skardze kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 14 września 2016 r. zapadłego w sprawie niniejszej (data stempla pocztowego k. 136) H. M. – N. złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 133 i k. 143 - 144), dołączając jednocześnie do akt sprawy: decyzję o waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2016 r. (k. 145); zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych z dnia [...] kwietnia 2016 r. (k. 146); dokument potwierdzający wysokość otrzymywanej amerykańskiej emerytury (k. 147); rachunki i faktury (k. 148 – 155); umowę najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] lutego 2015 r. (k. 156 – 158). W złożonym wniosku H. M. – N. wykazała, iż źródłem jej miesięcznego utrzymania pozostają: emerytura w wysokości 1.370,55 zł; emerytura amerykańska – 673 dolary amerykańskie (USD) oraz czynsz z wynajmu mieszkania w W. – 4.500 zł. Łącznie skarżąca oszacowała swój dochód miesięczny na kwotę 8.562,55 zł. Wnioskodawczyni ponosi wydatki w wysokości około 2.900 zł miesięcznie (czynsz za mieszkanie w W. i B. energia elektryczna; woda; odpady komunalne; abonament telefoniczny; opłata za garaż; żywność; odzież; lekarstwa) oraz 1.000 zł rocznie za ogrzewanie domu w B. W skład majątku H. M. – N. wchodzi: dom w B. o powierzchni [...] m2 usytuowany na działce o powierzchni [...] m2 (wartość około 260.000 zł); mieszkanie w W. o powierzchni [...] m2 (wartość około 480.000 zł); mieszkanie w B. o powierzchni [...] m2 (wartość około 130.000 zł); miejsce postojowe (garażowe) o powierzchni [...] m2 w W. (wartość około 1.000 zł) k. 143 – 144. Skarżąca jest zadłużona z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej z rachunku bankowego na kwotę 31.720,33 zł (stan na dzień [...] kwietnia 2016 r. k. 146). Odnosząc powyższe okoliczności do niniejszej sprawy, to należało zatem stwierdzić, iż postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne - w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej również jako p.p.s.a. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. W takim przypadku konieczne jest przede wszystkim zbadanie, czy strona powołała nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska tut. Sądu, wyrażonego w prawomocnym postanowieniu z dnia 25 marca 2016 r. Zmiany okoliczności muszą skutkować pogorszeniem sytuacji materialnej wnioskodawcy, uzasadniającym zmianę uprzednio wydanego rozstrzygnięcia (vide. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II FZ 524/16 i z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1088/16, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z powyższym kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy może uzyskać bieg procesowy jedynie jako wniosek o zmianę prawomocnego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, w trybie przywołanego wyżej przepisu art. 165 p.p.s.a. Podsumowując zatem należało stwierdzić iż, H. M. – N. w kolejnym złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazała żadnych nowych okoliczności faktycznych, które w konsekwencji stanowiłyby o możliwości zmiany wzmiankowanego prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 marca 2016 r. odmawiającego przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Treść analizowanego obecnie wniosku nie uległa bowiem istotnej zmianie, nie uległa pogorszeniu sytuacja materialna skarżącej. W konsekwencji mając na uwadze wykazane wyżej okoliczności to należało zatem stwierdzić, iż wykazany majątek skarżącej o wartości szacunkowej około 871.000 zł oraz wysokość jej stałego miesięcznego dochodu tj. 8.562,55 zł w dalszym ciągu pozwalają na uznanie, że H. M. – N. jest w stanie pokryć koszty sądowe w sprawie niniejszej. Powyższe skutkuje brakiem podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia tut. Sądu z dnia 25 marca 2016 r., a w rezultacie przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło